وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت
سایت تخصصی قــرآن شناسی و تــدبّر در قرآن کریم و معارف اهل البیت علیهم السّلام
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


@@@@@@@@@@@@

«به نام خداوند علیم و حكیم»

جهان آفرینش دارای رموز و معمّاهایی است كه انسان ها باید همیشه در جست و جوی آن باشند و هر یك از شگفتیهای این جهان دارای كلیدهایی است كه قفل این رموز را باز می كنند.

ما انسانها با تلاش و كوشش می توانیم توانایی آن را داشته باشیم که با كمی اندیشه همراه با عمل و با استفاده از شاه كلید اصلی یعنی «قرآن کریم» این كلیدها را از آن خود كنیم و به راز آفرینش دست پیدا كنیم.

زندگی بدون كاوش معنا ندارد و زمانی زندگی معنا پیدا می كند كه در آن رمزی وجود داشته با شد و همچنین فردی باشد كه در جست و جوی یافتن آن رمز باشد.

@@@@@@@@@@@@

قال رسول الله صلی الله علیه

و آله و سلّم :


مَن اَرادَ عِلمَ الاَوَّلینَ وَالآخَرینَ،

فَلیُثَوِّرِ القُرآنَ


هر که علم اولین و آخرین را میخواهد،

باید آن را در قرآن بجوید.


کنزالعمال ج1 ص548

مدیر وبلاگ :سیّد محمّد روحانی
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان رضایتمندی خود را از مطالب وب سایت بیان بفرمایید






برچسبها



حیات طیبه چیست؟

(تـدبّـر قـرآنـی)




مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‏ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاةً طَیِّبَةً وَ لَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا یَعْمَلُونَ (نحل/97)

هر كس عمل صالح انجام دهد در حالى كه مؤمن باشد، خواه مرد یا زن به او حیات پاكیزه مى‏ بخشیم، و پاداش آنها را به بهترین اعمالى كه انجام مى ‏دادند خواهیم داد.

و به این ترتیب معیار، تنها «ایمان» و «اعمال صالح زائیده آن» است و دیگر هیچ قید و شرطى نه از نظر سن و سال، نه از نظر نژاد، نه از نظر جنسیت و نه از نظر پایه و رتبه اجتماعى در كار نیست.

و نتیجه این عمل صالح مولود ایمان در این جهان، حیات طیبه است یعنى تحقق جامعه ‏اى قرین با آرامش، امنیت، رفاه، صلح، محبت، دوستى، تعاون و مفاهیم سازنده انسانى خواهد بود، و از نابسامانی ها و درد و رنج هایى كه بر اثر استكبار و ظلم و طغیان و هوا پرستى و انحصارطلبى به وجود مى‏آید و آسمان‏ زندگى را تیره و تار مى ‏سازد در امان است.

این از یك سو، و از سوى دیگر خدا آنها را "بر طبق بهترین اعمالشان" پاداش خواهد داد كه تفسیر آن در آیات قبل گذشت.


  نـكــتـــه ‏هــا :

 

  1- سرمایه ‏هاى جاودانى‏

طبیعت زندگى این جهان مادى، فنا و نابودى است، محكم ترین بناها، با دوامترین حكومت ها، قوی ترین انسان ها، و هر چیز كه از آن مستحكم ‏تر نباشد، سرانجام كهنه و فرسوده و سپس نابود مى شود، و همه بدون استثناء خلل‏ پذیرند.

اما اگر بتوان این موجودات را به نحوى با ذات پاك خداوند پیوند داد و براى او و در راه او به كار انداخت، رنگ جاودانگى به خود مى‏ گیرند، چرا كه ذات پاكش ابدى است و هر چیز نسبتى با او دارد رنگ ابدیت مى ‏یابد:

اعمال صالح، ابدى هستند، شهیدان حیات جاویدان دارند، پیامبران و امامان و دانشمندان راستین، و مجاهدان راه حق، تاریخ شان، توام با ابدیت است، چرا كه همه رنگ الهى دارند.

به همین دلیل، آیات فوق به ما هشدار مى‏دهد كه بیائید سرمایه‏ هاى وجود خود را از فناپذیرى نجات بخشید، و در صندوق پس ‏اندازى ذخیره كنید كه دست تطاول ایام به محتویاتش نمى‏ رسد، و گذشت شب و روز آن را به فنا و نیستى سوق نمى ‏دهد.

بیائید و سرمایه‏ هاى خود را براى خدا و در راه خلق خدا و جلب رضاى او به كار اندازید تا مصداق"عِنْدَ اللَّهِ‏"گردد، و به مقتضاى"ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ‏" باقى و برقرار شود.

در حدیثى از پیامبر ص مى‏ خوانیم:

اذا مات ابن آدم انقطع امله الا عن ثلاث صدقة جاریه، علم ینتفع به و ولد صالح یدعو له:

"هنگامى كه فرزند آدم از دنیا مى‏ رود امید او از همه چیز بریده خواهد شد مگر از سه چیز: صدقات جاریه (آثار خیرى كه در خدمت مردم و در راه خدا در جریان است) و علم و دانشى كه مردم از آن بهره مى‏ گیرند، و فرزند صالح كه براى او دعا مى ‏كند"[1] چرا كه همه این ها براى خدا و در راه او هستند و رنگ ابدّیت دارند.

در نهج البلاغه مى‏ خوانیم:

شتان ما بین عملین: عمل تذهب لذته و تبقى تبعته و عمل تذهب مئونته و یبقى اجره

"بسیار تفاوت دارد عملى كه لذّتش از میان مى‏ رود و مسئولیتش باقى مى‏ ماند، و عملى كه درد و رنجش مى ‏رود و اجرش باقى است"[2].

 

2- برابرى مرد و زن‏

بى شك، زن و مرد تفاوتهایى از نظر جسم و روح دارند و به همین دلیل در احراز پست هاى اجتماعى متفاوتند و هر كارى از كسى ساخته است، ولى هیچیك از اینها دلیل بر تفاوت شخصیت انسانى آنها، و یا تفاوت مقام شان در پیشگاه خدا نیست، و از این نظر هر دو كاملا برابرند، و به همین دلیل معیارى كه بر شخصیت و مقام معنوى آنها حكومت مى‏كند، یك معیار بیش نیست، و آن ایمان است و عمل صالح و تقوى كه امكان دسترسى هر دو به آن یكسان است.

آیات فوق، با صراحت این حقیقت را بیان كرده، و دهان بیهوده ‏گویانى را كه در گذشته یا حال در شخصیت انسانى زن، شك و تردید داشتند، و یا براى او مقامى پائین تر از مقام انسانى مرد قائل بودند مى‏ بندد، و ضمنا منطق اسلام را در این مساله مهم اجتماعى آشكار مى‏ سازد، و ثابت مى‏ كند كه بر خلاف پندار كوته ‏فكران، اسلام دین مردانه نیست، به همان مقدار كه به مردان تعلق دارد به زنان نیز تعلق دارد.

این هر دو جنس در صورتى كه در مسیر اعمال صالح گام بردارند، گامى مثبت و سازنده كه از انگیزه ‏هاى ایمانى مدد گیرد، هر دو به یكسان داراى "حیات طیبه" خواهند بود، و هر دو از اجر و پاداش مساوى در پیشگاه خدا بهره ‏مند مى‏شوند و موقعیت اجتماعى آنها نیز همانند خواهد بود مگر اینكه از نظر ایمان و عمل صالح بر دیگرى برترى یابد.

 

3- ریشه‏ هاى عمل صالح از ایمان سیراب مى‏ گردد 

عمل صالح آن چنان مفهوم وسیع و گسترده‏اى دارد كه تمام فعالیتهاى مثبت و مفید و سازنده را در همه زمینه‏ هاى علمى و فرهنگى و اقتصادى و سیاسى و نظامى و مانند آن شامل مى ‏شود.

از اختراع دانشمندى كه براى كمك به انسانها سالها زحمت كشیده گرفته، تا مجاهدتهاى شهید جان بر كفى كه در صحنه مبارزه حق و باطل آخرین قطره ‏هاى خون خود را نثار مى‏ كند، و از درد و رنجى كه مادر با ایمانى به هنگام آوردن نوزاد و سپس براى تربیت او متحمل مى‏ شود گرفته، تا زحماتى كه دانشمندان براى نوشتن كتابهاى پر ارج شان مى‏ كشند، همه را فرا مى‏ گیرد.

از بزرگترین كارها همچون رسالت انبیا، تا كوچكترین برنامه‏ ها همچون كنار زدن یك سنگ كوچك از وسط جاده، همه در این مفهوم وسیع جمع است.

در اینجا این" سؤال" پیش مى‏آید كه چرا این عمل صالح مقید به قید ایمان شده است در حالى كه انجام آن بدون ایمان نیز امكان دارد، و در مواردى دیده شده است.

"پاسخ" این سؤال یك نكته است و آن اینكه اگر انگیزه ایمان در كار نباشد غالبا عمل آلوده مى‏ شود و اگر آلوده نشود بسیار استثنایى است، و اما اگر ریشه‏ هاى درخت عمل صالح از آب توحید و ایمان به "اللَّه"سیراب گردد، كمتر ممكن است آفاتى همچون عجب و ریا و تظاهر و خودبینى و تقلب و منت ‏گذارى و امثال آن در آن راه یابد، و به همین دلیل قرآن مجید غالبا این دو را با هم پیوند مى ‏دهد چرا كه پیوندشان یك واقعیت عینى و ناگسستنى است.

لازم است در اینجا با ذكر یك مثال این مساله را روشن تر سازیم، فرض كنید دو نفر هر كدام دست به ساختن بیمارستانى زده‏اند، یكى انگیزه الهى دارد و براى خدمت به خلق خدا این كار را كرده، اما دیگرى هدفش تظاهر و رسیدن به یك موقعیت اجتماعى است.

ممكن است در یك نظر سطحى ما فكر كنیم بالآخره هر دو بیمارستان مى‏ سازند و مردم از عمل آنها یكسان استفاده خواهند كرد، درست است كه یكى پاداش الهى دارد و یكى ندارد، ولى عمل آنها ظاهرا با یكدیگر متفاوت نیست.

ولى همانگونه كه گفتیم این محصول یك مطالعه سطحى است، اما اگر كمى بیشتر دقت كنیم خواهیم دید خود این دو عمل در جهات مختلف با یكدیگر متفاوتند، فى المثل نفر اول به سراغ محله‏ اى از شهر مى‏ رود كه مستضعفان و نیازمندان در آن بیشترند، و گاه در یك محله گمنام كه در مسیر رفت و آمد نیست اقدام به این عمل مى‏ كند، ولى نفر دوم به سراغ نقطه‏ اى مى‏رود كه بیشتر در چشم ها است هر چند در آنجا نیاز بسیار كمترى است.

نفر اول در انتخاب مصالح و كیفیت ساختمان آینده ‏هاى دور را در نظر مى‏ گیرد، و آن چنان زیر بنا را مى‏ سازد كه صدها سال بماند، اما نفر دوم غالبا به سراغ این مى‏ رود كه ساختمان زودتر بر پا و افتتاح شود و جار و جنجال راه بیندازد، و نتیجه مورد نظرش را بگیرد.

نفر اول دنبال تحكیم باطن كار مى‏ رود و نفر دوم به زرق و برق ظاهر مى‏ چسبد، همچنین در انتخاب بخش هاى درمانى، دكترها، پرستارها و سایر نیازمندی هاى این بیمارستان میان این دو، تفاوت بسیار است، چرا كه همواره انگیزه‏ هاى مختلف، خود را در تمام مسیر عمل نشان مى‏ دهند و یا به تعبیر دیگر عمل را به رنگ خود در مى ‏آورند.

 

4- حیات طیبه چیست؟

مفسران در معنى"حیات طیبه" (زندگى پاكیزه) تفسیرهاى متعددى آورده‏ اند:

بعضى آن را به معنى روزى حلال تفسیر كرده‏ اند.

بعضى به قناعت و رضا دادن به نصیب.

بعضى به رزق روزانه.

بعضى به عبادت توام با روزى حلال.

و بعضى به توفیق بر اطاعت فرمان خدا و مانند آن.

ولى شاید نیاز به تذكر نداشته باشد كه حیات طیبه، مفهومش آنچنان وسیع و گسترده است كه همه اینها و غیر اینها را در بر مى ‏گیرد، زندگى پاكیزه از هر نظر، پاكیزه از آلودگی ها، ظلم ها و خیانت ها، عداوت ها و دشمنی ها، اسارتها و ذلت ها و انواع نگرانی ها و هر گونه چیزى كه آب زلال زندگى را در كام انسان ناگوار مى‏ سازد.

سپس اضافه مى‏ كند: ما كسانى را كه در راه اطاعت فرمانمان (به خصوص ایستادگى در برابر سوگندها و عهدها) صبر و استقامت مى‏ كنند به بهترین اعمال شان پاداش خواهیم داد.

 وَ لَنَجْزِیَنَّ الَّذِینَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا یَعْمَلُونَ‏ 

تعبیر به " احسن" دلیل بر این است كه اعمال نیك آنها همه یكسان نیست، بعضى خوبست و بعضى خوبتر، ولى خداوند همه را به حساب خوبتر مى‏ گذارد، و پاداش خوبتر را به آنها مى‏ دهد، و این نهایت بزرگوارى است كه فى المثل شخصى چند نوع كالا براى فروش عرضه كند، عالى و خوب و متوسط، و خریدار همه را

به قیمت عالى بخرد!

با توجه به اینكه در دنبال آن، سخن از جزاى الهى به نحو احسن به میان آمده استفاده مى‏ شود كه حیات طیبه مربوط به دنیا است و جزاى احسن مربوط به آخرت.

جالب اینكه در روایتى كه در نهج البلاغه از امیر مؤمنان على علیه السّلام نقل شده مى‏ خوانیم:

و سئل عن قوله تعالى "فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاةً طَیِّبَةً" فقال هى القناعة:

" از امام پرسیدند منظور از جمله "فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاةً طَیِّبَةً" چیست؟ فرمود:

قناعت است"[3].

بدون شك مفهوم این تفسیر محدود ساختن حیات طیبه به قناعت نمى ‏باشد، بلكه بیان مصداق است ولى مصداقى است بسیار روشن، چرا كه اگر تمام دنیا را به انسان بدهند ولى روح قناعت را از او بگیرند همیشه در آزار و رنج و نگرانى بسر مى‏ برد، و بالعكس اگر انسان روح قناعت داشته باشد، و از حرص و آز و طمع بر كنار گردد، همیشه آسوده خاطر و خوش است.

همچنین در بعضى از روایات دیگر "حیات طیبه" به معنى "رضا و خشنودى از آنچه خدا داده است"تفسیر شده كه آنهم با قناعت قریب الافق است.

ولى هرگز نباید به این مفاهیم جنبه تخدیرى(سست کردن) داد، بلكه هدف اصلى از بیان رضا و قناعت، پایان دادن به حرص و آز و طمع و هوا پرستى است كه عامل تجاوزها و استثمارها و جنگ ها و خونریزى ‏ها، و گاه عامل ذلت و اسارت است.

تفسیر نمونه، ج‏11، ص: 395-390

 

 



[1]ارشاد دیلمى.

[2]نهج البلاغه كلمات قصار شماره 121.

[3]نهج البلاغه كلمات قصار شماره 229.



%%%%%%%%%%%%%%%%%



منظور از شجره طیبه در قرآن چیست؟

(تـدبّـر قـرآنـی)




ألم تركیف ضرب اللّه مثلا كلمة طیّبة كشجرة طیّبة أصلها ثابت و فرعها فى السّماء* تؤ تى اءكلها كلّ حین بإ ذن ربّها
منظور از كلمه طیبه كه به درخت طیب تشبیه شده است ، عقاید راستینى است كه در اعماق قلب انسان ریشه دارد. زیرا در پایان آیه مى فرماید: 
یثبّت اللّه الّذین ءامنوا بالقول الثّابت و منظور از قول ثابت هم سخنى است كه بر اساس عزم و اعتقاد راسخ گفته شود.



خداوند متعال در آیه فوق، انسان موحد را به یك درخت پر بركت با ویژگى هاى زیر تشبیه كرده است :


 موجودى است داراى رشد و نموّ، نه بى روح و جامد و بى حركت ، بلكه پویا و داراى حركت ، تعبیر به شجره بیانگر این حقیقت است.


 این درخت پاك و طیب است ، از آنجا كه به طور مطلق بیان شده ، مفهومش  این است كه از هر نظر منظره اش پاكیزه ، میوه اش پاكیزه و سایه و نسیمى هم كه از آن برمى خیزد، پاكیزه است.


 این شجره داراى نظام حساب شده اى است ؛ ریشه اى دارد و شاخه ها هر كدام وظیفه اى دارند. اصولا وجود اصل و فرع در آن نشانه ى حاكمیت نظام حساب شده اى بر آن است.


 اصل و ریشه ى آن ثابت و مستحكم است ، به گونه اى كه تندبادها نمى تواند آن را از جا بركند؛ أصلها ثابت.

 شاخه هاى این شجره ى طیبه در یك محیط پست و محدود نیست ، بلكه بلند آسمان جایگاه اوست؛ وفرعها فى السّماء.


 این شجره طیبه پربار است كه ثمرات خود را مى دهد؛ تؤ تى اُكُلها، اما نه در یك فصل یا دو فصل ، بلكه در هر فصل ؛ یعنى در هر زمان كه دست به سوى شاخه هایش دراز كنى، محروم برنمى گردى؛ كل حین.


 میوه دادن او نیز بى حساب نیست ، بلكه طبق یك سنت الهى و به اذن پروردگارش این میوه را به همگان ارزانى مى دارد؛ بإذن ربّها.



اكنون درست بیاندیشیم و ببینیم این ویژگى ها و بركات را در كجا پیدا مى كنیم ؟ مسلما در كلمه ى توحید و محتواى آن و در یك انسان موحد و با معرفت آن را مى یابیم . هر كس به كنار آن ها بیاید، در هر زمان كه باشد، از میوه هاى لذیذ و معطر و نیرو بخششان بهره مى گیرد. تندباد حوادث و توفان هاى سخت روزگار و مشكلات ، آن ها را از جا حركت نمى دهد. افق فكر آن ها محدود به دنیاى كوچك نیست ، حجاب هاى زمان و مكان را مى درند و به سوى ابدیت و بى نهایت پیش ‍ مى روند.


برنامه هاى آن ها از روى هوا و هوس نیست ، بلكه همگى به اذن پرودگار و طبق فرمان اوست . مردان بزرگ و با ایمان ، كلمات طیبه ى پروردگارند، و حیاتشان مایه ى بركت است و مرگشان موجب حركت آثار، آن ها و كلمات و سخنانشان و شاگردان و كتاب هایشان و تاریخ پر افتخارشان ، حتى قبرهاى خاموششان نیز الهام بخش و سازنده و تربیت كننده است.


برگرفته از :

کتاب هزار و یك نكته از قرآن كریم(جلد اول)

مؤلف: اكبر دهقان







موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
ابزار وبلاگ نویسی

وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت

اخبار ایران:

اخبار جهان:

اخبار اقتصادی:

اخبار علمی

اخبار فناوری و اطلاعات

اخبار هنری:

اخباراجتماعی

اخبار ورزشی

--------------------------------------------------------------------------------------

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر

--------------------------------------------------------------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
-------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------- ساخت وبلاگ
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic