وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت
سایت تخصصی قــرآن شناسی و تــدبّر در قرآن کریم و معارف اهل البیت علیهم السّلام
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


قال رسول الله صلی الله علیه

و آله و سلّم :


مَن اَرادَ عِلمَ الاَوَّلینَ وَالآخَرینَ،

فَلیُثَوِّرِ القُرآنَ


هر که علم اولین و آخرین را میخواهد،

باید آن را در قرآن بجوید.


کنزل العمال ج1 ص548




مدیر وبلاگ :سیّد محمّد روحانی
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان رضایتمندی خود را از مطالب وب سایت بیان بفرمایید






برچسبها


الَّذِینَ یَأْکُلُونَ الرِّبَا لا یَقُومُونَ إِلا کَمَا یَقُومُ الَّذِی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِکَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَیْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَیْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِکَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِیهَا خَالِدُونَ ﴿بقرة/275

كسانى كه ربا می ‏خورند [در میان مردم براى امور زندگى خود] به پاى نمی ‏خیزند ، مگر مانند به پاى خاستن كسى كه شیطان او را با تماس خود آشفته حال كرده [و تعادل روانى و عقلى‏ اش را مختل ساخته] این بدان سبب است كه آنان گفتند : خرید و فروش هم مانند رباست . در حالى كه خدا خرید و فروش را حلال ، و ربا را حرام كرده است . پس هر كه از سوى پروردگارش پندى به او رسد و [از كار زشت خود] بازایستد ، سودهایى كه [پیش از تحریم آن] به دست آورده ، مال خود اوست ، و كارش [از جهت آثار گناه و كیفر آخرتى] با خداست . و كسانى كه [به عمل زشت خود] بازگردند [و نهى خدا را احترام نكنند] اهل آتش‏اند ، و در آن جاودانه ‏اند .

 *****

یَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَیُرْبِی الصَّدَقَاتِ وَاللَّهُ لا یُحِبُّ کُلَّ کَفَّارٍ أَثِیمٍ ﴿بقرة/276

 خدا ربا را نابود می ‏كند ، و صدقات را فزونى می ‏دهد ؛ و خدا هیچ ناسپاس بزه‏كارى را دوست ندارد.

 ***** 

یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِیَ مِنَ الرِّبَا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ ﴿بقرة/278

اى اهل ایمان ! از خدا پروا كنید ، و اگر مؤمن [واقعى] هستید آنچه را از ربا [بر عهده مردم] باقى مانده رها كنید .


نکته ها :

* «ربا»، در لغت به معنای زیادی وافزایش است.و در شریعت اسلام به معنای زیاده گرفتن در وام یا بیع است.

مورد ربا،یا پول است یا جنس، گاهی پول را قرض می دهد و بیش از آنچه داده باز پس میگیرد، که این ربای در وام است و گاهی جنسی را می دهد و مقدار بیشتری از همان جنس را تحویل می گیرد، که این نیز در مواردی ربا می شود مانند فروش با وزن یا پیمانه.

* رباخوار، به کسی تشبیه شده که شیطان او را خبط کرده است.«خَبط»به معنای افتادن و برخاستن و عدم تعادل به هنگام حرکت است.

رباخوار در قیامت همچون دیوانگان محشور می شود،چرا که در دنیا روش او باعث بهم خوردن تعادل جامعه گردیده است.

ثروت پرستی،چشم عقلش را کور کرده و با عمل خود چنان اختلافات طبقاتی و کینه را بر می انگیزد که فقر و کینه سبب انفجار شده و اصل مالکیّت را نیز متزلزل می کند.برای این افراد،گویا ربا اصل و خرید و فروش فرع است، فلذا می گویند:بیع و معامله هم مثل رباست و تفاوتی ندارند.

* انتقاد از رباخواری،ربا گرفتن و ربا دادن،از ابتدای اسلام مطرح بوده است.

در سوره روم که در مکّه نازل شده است،می فرماید: «وَ ما آتَیْتُمْ مِنْ رِباً لِیَرْبُوَا فِی أَمْوالِ النّاسِ فَلا یَرْبُوا عِنْدَ اللّهِ» [151]یعنی آنچه به قصد ربا می دهید تا برای شما در اموال مردم بیفزاید، بدانید که نزد خداوند افزون نمی شود.سپس در سوره ی آل عمران با فرمان «لا تَأْکُلُوا الرِّبَوا» [152]از آن نهی گردیده و بیشترین انتقاد از رباخواری در همین آیات آمده است، ضمناً آیه «وَ أَخْذِهِمُ الرِّبَوا وَ قَدْ نُهُوا عَنْهُ»[153]،یادآور می شود که در مذهب یهود نیز «ربا» حرام بوده، همچنان که این حرمت در تورات[154]ذکر شده است.

* آیات مربوط به ربا، بدنبال آیات انفاق آمد، تا دو جهت خیر و شر را که توسط مال و ثروت پدید می آید مطرح کند.انفاق یعنی دادن بلاعوض و ربا یعنی گرفتن بلاعوض. هر آثارخوبی که انفاق دارد،مقابلش آثار سوئی است که ربا در جامعه پدید می آورد.به همین جهت قرآن می فرماید:«یَمْحَقُ اللّهُ الرِّبا وَ یُرْبِی الصَّدَقاتِ» خداوند ثروت بدست آمده از ربا را نابود،ولی صدقات را افزایش می دهد.

* تهدیدهایی که در قرآن برای اخذ ربا و پذیرش حاکمیّت طاغوت آمده،برای قتل، ظلم، شرب خمر،قمار و زنا نیامده است.[155] حرمت ربا نزد تمام فرق اسلامی،قطعی واز گناهان کبیره است.وقتی به امام صادق علیه السلام خبر دادند که فلانی رباخوار است، فرمود:اگر قدرت می داشتم گردنش را می زدم.[156] همچنان که حضرت علی علیه السلام وقتی با رباخواری مواجه شد، از او خواست توبه کند،وقتی توبه کرد او را رها نمود و به دنبال آن فرمود: رباخوار را باید از عمل خود توبه دهند،همچنان که از شرک توبه می دهند.از امام باقر علیه السلام نقل شده است که فرمود: خبیث ترین درآمدها، رباخواری است.[157] و رسول خدا صلی الله علیه و آله فرموده اند: هرگاه خداوند اراده هلاک قریه ای را داشته باشد، رباخواری در آن قریه ظاهر می شود.[158]و خداوند، فرد رباخوار، وکیل، شاهد و کاتب ربا را لعنت نموده است.[159] در حدیث میخوانیم: رباخواران، در قیامت همچون دیوانگان محشور می شوند.[160]

* امام صادق علیه السلام علّت تکرار آیات ربا را آماده سازی ثروتمندان برای کار خیر و صدقات می داند و می فرماید:چون از یکسو «ربا» حرام است و از طرف دیگر کنز و انباشتن ثروت به صورت راکد نیز است،پس چاره ای برای ثروتمندان جز انفاق و یا کارهای تولیدی مفید باقی نمی ماند. [161]همچنان که درباره علّت تحریم ربا گفته اند: رباخواری مانع جریان پول در مسیر تولید و کارهای عام المنفعه است و به جای تلاش و فکر و بازو،فقط از سود پول بهره گیری می شود، لذا ربا تحریم شده است.

از امام صادق علیه السلام روایت شده است که فرمودند:«لو کان الربا حلالا لترک الناس التجارات»اگر ربا حلال بود،مردم کسب و کار را رها می کردند.[162] 

و از امام رضا علیه السلام نیز روایت شده است که فرمودند: اگر ربا شیوع پیدا کند راه قرض دادن بسته می شود. [163]

ضمناً چون احتمال در دام ربا افتادن در امور اقتصادی زیاد است، در حدیث می خوانیم: «من اتّجر بغیر فقه فقد ارتطم فی الربا» [164]هرکس بدون دانش و آگاهی از مسائل فقهی تجارت وارد تجارت شود،گرفتار ربا می شود.

آثار ربـا :

* گرفتن پول اضافی، بدون انجام کاری مفید و یا مشارکت در تولید، نوعی ظلم و اجحاف است که موجب پیدایش دشمنی و قساوت می شود.

ربا دهنده به جهت بدهی های تصاعدی،گاهی ورشکست و مجبور به قبول انواع ذلّت ها و اسارت ها می شود.[165]

ربا،تعادل جامعه را بهم زده و موجب تقسیم جامعه به دو قطب مستکبر و مستضعف می شود. [166]

با توجّه به این آثار تخریبی،نه تنها در شریعت اسلام،بلکه در تمام ادیان آسمانی ربا تحریم شده است.

امّا برخی به بهانه هایی می خواهند ربا را توجیه کنند و به دنبال راه فرار هستند. کلاه شرعی ساختن، همانند حیله یهود برای گرفتن ماهی در روز شنبه که در آیات قبل ماجرای آن بیان شد، نوعی بازی بیش نیست و قرآن از این گونه بازی ها انتقاد کرده است.

ربا، آثار تخریبی خود را دارد هرچند که جوامع انسانی آن را در سیستم اقتصادی خود پذیرفته باشند. علّت پیشرفت جوامع غربی،توجّه به علم و صنعت است،نه اینکه رباخواری موجب ترقّی آنها شده باشد.

پیام ها :

1-رباخواران،از تعادل روحی و روانی برخوردار نیستند و جامعه را نیز از تعادل اقتصادی خارج می سازند. «کَما یَقُومُ الَّذِی یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطانُ»

2-تشبیه بیع حلال به ربای حرام،نشانه عدم تعادل فکری آنان است. «یَتَخَبَّطُهُ الشَّیْطانُ... بِأَنَّهُمْ قالُوا إِنَّمَا الْبَیْعُ مِثْلُ الرِّبا»

3-توجیه گناه،راه را برای انجام گناه باز می کند. «إِنَّمَا الْبَیْعُ مِثْلُ الرِّبا»

4-تا قبل از ابلاغ تکیف،مسئولیّتی نیست. «فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَهٌ مِنْ رَبِّهِ»

5-احکام الهی،در جهت پند وتربیت مردم است. «جاءَهُ مَوْعِظَهٌ مِنْ رَبِّهِ»

6-قانون امروز،شامل گذشته افراد نمی شود. «فَلَهُ ما سَلَفَ»

7-از گناه ناآگاهان اغماض می شود،ولی از آگاهانِ مغرض و مُصرّ هرگز. «وَ مَنْ عادَ فَأُولئِکَ أَصْحابُ النّارِ»

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 [151] روم،39

[152] - آل عمران،130

[153] - نساء،161

[154] - تورات،سِفر خروج،فصل 23 جمله 25 و سِفر لاویان،فصل 25.

[155] - تفسیر المیزان،ذیل آیه

[156] - وسائل،ج12،ص429

[157] - کافی،ج5،ص147

[158] - کنز العمّال،ج4،ص104

[159] - وسائل،ج12،ص430

[160] - تفسیر درالمنثور،ج2،ص102.

[161] وسائل،ج12،ص423.

[162] - وسائل،ج12،ص424 و بحار،ج103،ص119

[163] - الحیاه،ج4،ص334

[164] نهج البلاغه،قصار 447

[165] - تفسیر مراغی،ذیل آیه

[166] - تفسیر المیزان



اسرار تحریم ربا

برگرفته از: کتاب علل الشرایع شیخ صدوق-جلد دوم-باب 236-مطلب شماره 446

 

حدیث (1)

 على بن احمد رحمة اللَّه علیه مى‏ گوید:

محمّد بن ابى عبد اللَّه از محمّد بن ابى بشر، از على بن عبّاس، از عمر بن عبد العزیز از هشام بن حكم نقل كرده كه وى گفت: از حضرت ابا عبد اللَّه علیه السّلام راجع به علّت و سبب تحریم ربا پرسیدم؟

حضرت فرمودند: اگر ربا حلال مى ‏بود مردم تجارت را رها مى‏ كردند و نیازى به آن نداشتند از این رو حقّ عزّوجلّ ربا را حرام فرمود تا مردم از حرام دورى كرده و رو به تجارات و بیع و شراء آورند، پس ربا در قرض بین مردم باقى ماند.

 

حدیث (2)

 على بن حاتم از ابو عبد اللَّه محمّد بن احمد بن ثابت از عبید، از ابن ابى عمیر، از هشام ابن سالم، از حضرت ابى عبد اللَّه علیه السّلام، حضرت فرمودند:

خداوند عزّوجلّ ربا را حرام كرد تا مردم از انجام معروف و امر پسندیده خوددارى نكنند.

 

حدیث (3)

 على بن حاتم از ابو القاسم حمید از عبد اللَّه بن احمد نهیكى از على بن حسن طاطرى از درست بن ابى منصور، از محمّد بن عطیّه، از زراره، وى مى‏ گوید:

حضرت ابو جعفر علیه السّلام فرمودند:

خداوند عزّوجلّ ربا را حرام كرد تا معروف و امر پسندیده از بین نرود.

 

حدیث (4)

 على بن احمد مى‏ گوید: محمّد بن ابى عبد اللَّه از محمّد بن اسماعیل، از على بن عبّاس، از قاسم بن ربیع صحّاف از محمّد بن سنان نقل كرده كه وى گفت: حضرت ابا الحسن على بن موسى الرّضا علیهما السّلام در مكتوبى به او در جواب مسائلش فرمودند:

علّت تحریم ربا ان است كه حق عزّوجل از آن نهى فرموده زیرا در آن اموال فاسد و تباه مى ‏شوند چه آنكه انسان وقتى یك درهم را به دو درهم خرید ثمن و عوض یك درهم همان یك درهم بوده و درهم دیگر باطل و فاسد است پس بیع و شراء ربوى در هر حال براى مشترى و بایع ضرر و زیان آور است از این رو خداوند تبارك و تعالى به خاطر فساد اموال و جلوگیرى از آن، ربا را حرام و ممنوع فرموده، همانطورى كه سپردن مال سفیه را به او از ممنوعات قرار داده است زیرا بیم آن هست كه سفیه مالش را فاسد كند.

بلى وقتى با رشد انس گرفت و خوب و بد، صلاح و فساد را تشخیص داد البته مى‏ توان مالش را به وى سپرد، پس به خاطر همین علّت (فساد اموال) حق عزّوجل ربا و فروختن یك درهم به دو درهم را حرام كرده و علّت حرام نمودن ربا بعد از بیان و علم به آن این است كه مرتكب ربا حرام الهى را سبك شمرده و بدون اعتناء به آن واردش شده است و این خود از معاصى كبیره مى ‏باشد زیرا با علم به حرمت و این كه حق تبارك و تعالى آن را حرام نموده با این حال به آن اقدام شود چیزى غیر از سبك شمردن محرّم الهى نمى‏ باشد و سبك شمردن محرّم الهى موجب دخول در كفر است.

و علّت تحریم ربا در بیع و شراء نسیه آن است كه معروف از بین رفته و اموال تلف گشته و مردم به گرفتن سود رغبت پیدا نموده و قرض را ترك كرده و امور معروف و پسندیده را رها مى‏ كنند مضافا به این كه این ربا نیز موجب فساد و ظلم و نابودى اموال مى‏ باشد.





نوع مطلب : 02-سوره بـقـرة، 30-سوره روم، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، علل الشرایع، اسرار گناه و بررسی آثار آن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 13 مهر 1397
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
ابزار وبلاگ نویسی

وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت

اخبار ایران:

اخبار جهان:

اخبار اقتصادی:

اخبار علمی

اخبار فناوری و اطلاعات

اخبار هنری:

اخباراجتماعی

اخبار ورزشی

--------------------------------------------------------------------------------------

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر

--------------------------------------------------------------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
-------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------- ساخت وبلاگ
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic