وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت
سایت تخصصی قــرآن شناسی و تــدبّر در قرآن کریم و معارف اهل البیت علیهم السّلام
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


قال رسول الله صلی الله علیه

و آله و سلّم :


مَن اَرادَ عِلمَ الاَوَّلینَ وَالآخَرینَ،

فَلیُثَوِّرِ القُرآنَ


هر که علم اولین و آخرین را میخواهد،

باید آن را در قرآن بجوید.


کنزل العمال ج1 ص548




مدیر وبلاگ :سیّد محمّد روحانی
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان رضایتمندی خود را از مطالب وب سایت بیان بفرمایید






برچسبها


پرسش-با توجه به آیه شریفه «وَ الشُّعَراءُ یَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ...»157 

چرا قرآن از شعر نكوهش مى كند با آنكه شعر یكى از

 هنرهاى هفتگانه است؟



نخست باید به حقیقت شعر رایج در دوران جاهلى و در آغاز طلوع خورشید اسلام، توجه كرد، سپس به هدف آیه از نكوهش شاعران واقف گردید. شعر در آن دوران، بیشتر براساس تخیلات بى اساس بود كه در قالب نظم ریخته مى شد، زیربناى این نوع سروده ها را یك سلسله اهداف مادى یا احساسات جنسى و تشویق به جنگ و خونریزى و... تشكیل مى داد. شعر در دوران جاهلیت، تحریك كننده یك سلسله عواطف كاذب و احساسات پست مادى بود. وسیله اى براى توصیف چهره و خال و ابرو و چشم معشوقه ها، بدگویى پشت سر صالحان، ستایش افراد ستمگر و تملق گویى و چاپلوسى براى دارندگان زور و زر و سرگرمى براى میگساران به حساب مى آمد. ناگفته پیدا است، گوینده اى كه انگیزه او، احساسات سودجویانه و ارضاى غرایز حیوانى باشد و از مواهب معنوى و تربیت صحیح انسانى برخوردار نباشد، هرگز براى میدان تاخت و تاز شاعرانه خود، حد و مرزى نخواهد شناخت!! چنین شخصى درزنده كردن باطل، پنهان ساختن حق، پایمال نمودن حق بیچارگان، تعرض به نوامیس دیگران، شعله ور ساختن آتش شهوت جوانان و ده ها آموزه زشت و نكوهیده دیگر، پروایى نخواهد داشت.

قرآن، درباره چنین شاعران بى هدفى كه جز تأمین منافع مادى و ارضاى نامشروع احساسات جنسى و غرایز پست حیوانى، انگیزه اى ندارند، چنین مى فرماید:
وَ الشُّعَراءُ یَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ، أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِی كُلِّ وادٍ یَهِیمُونَ، وَ أَنَّهُمْ یَقُولُونَ ما لا یَفْعَلُونَ

تنها افراد گمراه از شاعران پیروى مى كنند! آیا نمى بینى كه آنان درباره هر چیزى به دروغ سخن مى گویند، و آنچه را كه مى گویند عمل نمى كنند؟


از این آیات، استفاده مى شود كه هدف قرآن، آن دسته از شاعرانى است كه بر اثر نداشتن مایه هاى مذهبى و نگهبان باطنى، صفات زیر را دارند:

 1-رهبرى گمراهان

یَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ

 2-گفتار آنان را حد و مرزى نیست؛ چه بسا باطل را حق جلوه داده و احیانا حق را در نظر مردم، بد معرفى مى كنند

فِی كُلِّ وادٍ یَهِیمُونَ

 3-چون به گفته خود معتقد نیستند، به هنگام عمل، به آنچه مى گویند عمل نمى كنند

وَ أَنَّهُمْ یَقُولُونَ ما لا یَفْعَلُونَ

از این رو حضرت صادق علیه السلام درباره معناى این آیه فرمودند:

مقصود، داستان سرایان دوران جاهلى هستند كه به عنوان سرگرمى نادرست اشعارى را مى سرودند. هنگامى كه آیات فوق نازل گردید، گروهى از شاعران عصر رسالت كه همگى به وسیله اشعار خود از اسلام و مسلمانان حمایت مى كردند، خدمت پیامبر صلى الله علیه و آلهرسیدند و گفتند: [با توجه به این آیه] سرانجام زندگى ما جز تباهى چیزى نیست! در این موقع، آیه «إِلاَّ الَّذِینَ آمَنُوا...» نازل گردید و این گروه مؤمن را ـ كه به جهت حق و عشق به معنویت، شعر مى گویند ـ استثنا كرد.


لذا هر نوع سروده اى كه در آن احساسات پاك و شورانگیز گوینده، از عشق به بیان حقیقت، مبارزه با باطل و دعوت به كارهاى نیك سرچشمه گیرد؛ مشمول آیه هاى دیگرى خواهد بود كه مى فرماید
إِلاَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ وَ ذَكَرُوا اللّهَ كَثِیراً وَ انْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا...»159

مگر افرادى كه به خدا ایمان دارند و عمل نیك انجام مى دهند و بسیار خدا را یاد مى كنند و در برابر ستمى كه كشیده اند، دادخواهى مى كنند.

روشن است كه هر گوینده و سراینده اى كه زیر بناى افكار و سخنان او را ایمان به خدا، عمل صالح، یاد خدا و انتقام از ستمگران تشكیل دهد؛ در اشعار و گفتارش چیزى جز حكمت، موعظه، ترویج حق و نابودى باطل، پیدا نمى شود. از این نظر، پیامبر عالى قدر اسلام صلى الله علیه و آله درباره این دسته از شاعران فرموده است:

انَّ مِنَ الشِّعْرِ لَحِكْمَةٌ160

پاره اى از شعرها دانش و حكمت است.


تأثیر شعر آموزنده و سروده مفید در روحیه اجتماع، قابل انكار نیست و گاهى آن چنان قدرت آفرین است كه چیز دیگرى نمى تواند جایگزین آن گردد. از این رو، پیشوایان اسلام همواره از سروده هاى شاعران با ارزش، استقبال نموده و آنان را مورد احترام و محبت خود قرار مى دادند. روزى كه دعاى پیامبر صلى الله علیه و آله درباره نزول باران مستجاب گردید، به یاد عموى خویش ابوطالب علیه السلام افتاد و فرمود: اگر ابوطالب زنده بود، از دیدن این منظره، شاد و خرسند مى شد. آیا كسى هست كه شعر او را براى ما بخواند؟ یكى برخاست و گفت: ظاهرا مقصود شما این شعر است:


و ما حملت من ناقه فوق ظهرها
ابر و اوفى ذمه من محمد161

هیچ مركبى در جهان كسى را بر پشت خود حمل نكرده است كه نیكوكارتر و باوفاتر از محمد باشد
پیامبر صلى الله علیه و آله فرمود: گوینده این شعر، حسان بن ثابت است

 در این لحظه امام على علیه السلام برخاست و اشعارى چند از سروده هاى پدر والامقام خود را خواند، كه نخستین بیت آن، این است:


و ابیض یستسقى الغمام بوجهه
ثمال الیتامى عصمه للارامل162

چهره روشنى كه به احترام آن، باران از ابر درخواست مى شود، شخصیتى كه پناهگاه یتیمان و نگهبان بیوه زنان است
سپس یكى از افراد طایفه بنى كنانه برخاست و از حضرتش اجازه گرفت كه اشعارى را درباره آن حضرت بخواند. حضرت اجازه داد و او اشعار خود را خواند
پیامبر صلى الله علیه و آله درباره او چنین دعا فرمودند:


 لك لكل بیت قُلُته بیت فى الجنة163

در برابر هر بیتى از این اشعار خانه اى در بهشت دارى.

هنگامى كه عبدالرحمان بن كعب از پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله درباره شعر پرسید، آن حضرت پاسخ داد

اِنّ المومن مجاهد بسیفه و لسانه فوالذى نفسى بیده لَكانَّما ینضحونهم بالنبل»164

مرد با ایمان با شمشیر و زبان خود از حریم حق دفاع مى كند، به خدایى كه جان من در دست او است، سروده هاى شما بسان تیرى است كه به قلب و چشم دشمن مى نشیند.

تقدیر امام سجاد علیه السلام از فرزدق و حضرت صادق علیه السلام از هاشمیات كمیت و امام رضا علیه السلام از دعبل خزاعى نمونه اى از تأیید شعرها و شاعران مدافع حق و حقیقت است.


برگرفته از :

کتاب قرآن شناسی(جلد اوّل-فصل پنجم."علم و قرآن")

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : کتاب قرآن شناسی، آیا اعجاز قرآن تنها براى عرب زبانان است و یا براى دیگران هم میباشد؟ / چرا قرآن از شعر نكوهش میكند،با آنكه شعر از هنرهاى 7گانه است؟، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی،
لینک های مرتبط :
          
دوشنبه 27 آذر 1396
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.





موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
ابزار وبلاگ نویسی

وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت

اخبار ایران:

اخبار جهان:

اخبار اقتصادی:

اخبار علمی

اخبار فناوری و اطلاعات

اخبار هنری:

اخباراجتماعی

اخبار ورزشی

--------------------------------------------------------------------------------------

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر

--------------------------------------------------------------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
-------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------- ساخت وبلاگ
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic