وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت
سایت تخصصی قــرآن شناسی و تــدبّر در قرآن کریم و معارف اهل البیت علیهم السّلام
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


قال رسول الله صلی الله علیه

و آله و سلّم :


مَن اَرادَ عِلمَ الاَوَّلینَ وَالآخَرینَ،

فَلیُثَوِّرِ القُرآنَ


هر که علم اولین و آخرین را میخواهد،

باید آن را در قرآن بجوید.


کنزل العمال ج1 ص548




مدیر وبلاگ :سیّد محمّد روحانی
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان رضایتمندی خود را از مطالب وب سایت بیان بفرمایید






برچسبها



بررسی و چگونگی  امانت الهی داده شده به انسان

سوره احزاب آیات 74-73 صفحه 427

توسط استاد عظیمی



إِنَّا عَرَضْنَا الأمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَیْنَ أَنْ یَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الإنْسَانُ إِنَّهُ کَانَ ظَلُومًا جَهُولا ﴿٧٢﴾  

یقیناً ما امانت را [که تکالیف شرعیه سعادت بخش است] بر آسمان ها و زمین و کوه ها عرضه کردیم و آنها از به عهده گرفتنش [به سبب اینکه استعدادش را نداشتند] امتناع ورزیدند و از آن ترسیدند، و انسان آن را پذیرفت بی تردید او [به علت ادا نکردن امانت] بسیار ستمکار، و [نسبت به سرانجام خیانت در امانت] بسیار نادان است ﴿٧٢﴾


لِیُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنَافِقِینَ وَالْمُنَافِقَاتِ وَالْمُشْرِکِینَ وَالْمُشْرِکَاتِ وَیَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَکَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِیمًا ﴿٧٣﴾

تا نهایتاً خدا مردان و زنان منافق، و مردان و زنان مشرک را [به سبب خیانت در امانت] عذاب کند و توبه مردان و زنان مؤمن را [به علت لغزش در امانت] بپذیرد؛ و خدا همواره بسیار آمرزنده و مهربان است. ﴿٧3﴾






[http://www.aparat.com/v/LahNI]


[http://www.aparat.com/v/LahNI]




خلاصه ویدئو :

در روز «عَرَضْ»(1) «عَرَضْـنَا الأمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَالْجِبَالِ» چه اتفاقی افتاد و چطوری این «عَرَضْ» محقق شد؟

برای سؤال فوق چهار نظریه وجود دارد :

1-نظریه اوّل که در مجمع البیان آمده و مرحوم شیخ طبرسی آمده، «عَرَضْ» به همان معنای حقیقی خودش، یعنی خدا یک چیزی رو داشت که اسمش رو «امانت» گذاشت و اون رو به موجودات یکی یکی عرضه کرد و همه موجودات نتوانستند و انسان توانست.

منتهی در این نظریه اهل آسمانها و اهل زمین و اهل جبال مدّ نظر است یعنی موجوداتی که شعور داشتند مثل ملائکه، مثل جنّ ها و سایر موجوداتی که بودند و ماخبر نداریم.  و خدا امانت رو به این ها عرضه کرد یعنی «مَنْ فی السماوات والارض»

2-در نظریه دوم که آن هم مجمع البیان مرحوم شیخ طبرسی است، «عَرَضْ» به معنای حقیقی خودش گرفته شده و ما آنرا مجازی نمیگیریم و منظور از سماوات والارض خود آسمانها و زمین و کوهها و دلیلش هم این است که این ها دارای شعوری بودند و به مقتضای آن شعور مورد الهی خطاب قرار گرفتند که آیا میتوانید این الهی را بردارید؟

یک نگاهی کردند و بررسی کردند وزیر بار این امانت نرفتند و از این امانت ترسیدند و هراسیدند.

3-نظریه سوم هم که باز در مجمع البیان آمده و مرحوم شیخ طبرسی آن را مطرح کرده است این است که ما بگوییم منظور از « إِنَّا عَرَضْنَا الأمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَالْجِبَالِ» یعنی این است «عَرَضْ» تقدیری و فرضی بوده و این عرضه نشده است و مفهوم اصلی در این نظریه این است که اگر آسمانها و زمین و کوهها عقل و شعور داشتند، اگر داشتند و حالا که ندارند (البته فارغ از این نظریه ما معتقدیم که آنها فهم و شعور دارند) و اگر میداشتند و خداوند این امانت را به آنها عرضه میکرد، این ها نمی پذیرفتند و در مجموع طبق این نظریه عضه ای اتفاق نیفتاده و چیزی بر کسی عرضه نشده است و ابن یک «عَرَضْ» تقدیری و فرضی بوده است.

یعنی میخواهد بگوید که انسان آمد و یک باری رو برداشت که اگر ما این بار رو به آسمانها و زمین و کوهها میدادیم و انها هم می فهمیدند، برنمیداشتند.

4- همانطور که گفته شد، سه نظر فوق را علامه طباطبائی در تفسیر المیزان آورده و فرموده که هر سه نظریه درست نیست و خود ایشان قائل به نظریه چهارمی است که خود ایشان مبتکر این نظریه نیست و این نظریه قبلا بوده و علامه طباطبائی این نظریه رو پذیرفته و زیباتر از قبل خودش توضیح داده و فرموده : در «إِنَّا عَرَضْنَا الأمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَالْجِبَالِ» اصلا «عَرَضْنَا» به معنای «عَرَضْنَا»نیست و به معنای «عارضْنا» و «قابلنا» است، یعنی ما خودمان آمدیم مقابله کردیم. برای روشن تر شدن موضوع به لطفا به مثالی توجه فرمایید :

ببینید، مثلا یک مهندسی میخواهد طراحی کند و چند شاخه تیرآهن در نزد او قرار دارد. ابتا ام نگاه میکنتد و میگوید این تیرآهن به درد این سقف نمی خورد و بار آنرا نمیتواند تحمل کتد و میشکند. اون یکی دیگر هم همینطور است، ولی این یکی چرا، چون تیرآهن قوی و قدرتمندی است و میتواند این بار را تحمل کند و میشود از آن به عنوان ستون این ساختمان استفاده کرد.

این مثال یعنی چه؟ یعنی اینکه ما یک باری رو داریم با این می سنجیم می بینیم نمیتواند، با اون می سنجیم می بینیم نمیتواند ، و با اون سومی می سنجیم می بینیم میتواند و الّا نه کسی چیزی حمل کرده و نه چیزی بر کسی عرضه شده و نه اصلا کسی آنجا بوده و این آیه «إِنَّا عَرَضْنَا الأمَانَةَ عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَالْجِبَالِ» یعنی علم محاسبه و خداوند در این مرحله محاسبه کرد و اینطور نبوده که انسان با یک حالت دستپاچگی بگوید این امانت رو بدهید به من. بلکه (طبق محاسبه خداوند) ما خودمان نگاه کردیم که انسان میتواند این امانت را بردارد یعنی چه؟

یعنی وجود استعداد در «حَمَلَهَا» یعنی انسان استعداد برد اشتن این بار را دارد و «فَأَبَیْنَ أَنْ یَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ» یعنی سایر موجودات استعداد برد اشتن این بار را نداشتند و این معنایی است که علامه طباطبائی آن را می پسندد و طبق این معنا طبیعی است که مراد از انسان یک انسان خاص نیست بلکه نوع انسان (با توجه به «الف و لام عام» که بر سر کلمه انسان آمده) سرشت انسان طبیعت انسان، فطرت انسان است و طوری است استعداد برد اشتن این امانت را دارد.

نکته مهم دیگر اینکه، در جمله پایانی آیه «إِنَّهُ کَانَ ظَلُومًا جَهُولا» وجود دارد که باید برای تبیین آن گفت : انسان که توانست این بار را بردارد جون «ظلوم» و «جهول» بود.

«ظلوم» و «جهول» بودن انسان یعنی چه؟ یعنی «عادل» و «عالم» نبود، ولی فرقش با سایر موجودات این بود که هر چند سایر موجودات هم «عادل» و «عالم» ولی انسان میتوانست «عادل» و «عالم» شود و سایر موجودات نمی توانستند، چون قابلیّتش را نداشتند.

 به یک مثال توجه فرمایید : شما نمیتوانید بگویید چرا این لیوان کور است؟ و در جواب نمیتوانیم بگوییم چون چشم ندارد، بلک باید بگوییم این لوان قابلّت بینایی ندارد.

ما یک قانونی در منطق داریم با نام «تقابل عدم و ملکه» یعنی شما در جایی میگویید فلانی، فلان چیز را ندارد که قابلیّت داشتنش را داشته باشد، پس طبق این قانون هر صفتی را بر هر موجودی بار نمیکنیم. و به هر موجودی نمیگوییم ظالم. مثلا به این دیوار نمیگوییم ظالم. پس به چه کسی میگوییم؟ به آن کسیکه بتواند عادل باشد و خوبی کن و نکند میگوییم ظالم. و طیق این مطلب به هر موجودی هم نمیگوییم «جهول» یا «جاهل»، چون بر این اساس باید قابلیّت «عالم»شدن را داشته باشد و باز انسان میتوانست «عالم» شود و سایر موجودات نمی توانستند، چون قابلیّتش را نداشتند.

خب، با این مقدمه به توضیحی توجه فرمایید: ذر روز اول خلقت که انسان کاری عبادتی انجام نداده بود و نه استعدادهایش به فعلیّت رسیده بودند و بر این اساس روز اول مسلماً نمتوانستیم به او بگوییم «عادلًا، عالما».

چه موقع به انسان میتوانیم بگوییم «عادلًا، عالما»؟ زمانی که به این دنیا بیاید و فرصت پیدا کند و عمل کند. پس تا زمانیکه این فرصت برایش محقق نشده معنی ندارد که به انسان بگویند «عادلِ عالم»، زمانیکه این فرصت برایش محقق شد اگر عمل کرد، میشود «عادلِ عالم» و سعادتمند میشود و اگر عمل نکرد در ظلم و جهل خودش باقی مانده و شقاوتمند میشود و این عقوبت دارد.

اگر واژه «کان» در جمله «إِنَّهُ کَانَ ظَلُومًا جَهُولا»  که فعل ماضی است نمی بود معنی آن به زمان حال برمی گشت، یعنی انسان هم اکنون ظالم و جاهل است پس مشخص میشود «ظَلُومًا جَهُولا» مربوط به ابتدای خلقت انسان بوده و حالت فعلیّت حال آن بستگی به عملکرد خود او دارد که چه راهی را انتخاب نماید، راه سعادت یا راه شقاوت.

با این تو ضیح روشن شد که موضوع «إِنَّهُ کَانَ ظَلُومًا جَهُولا» برای انسان، نه اینکه یک نکوهش نبوده، بلکه یک مزیّت است، چرا که سایر موجودات از این قابلیّت برخوردار نشده اند. و این معنایی که علامه طباطبائی درباره آیه 73 فرموده بسیار با این آیه سازگار است.


هدف خداوند از دادن این امانت و این بار چه بود؟

در آیه بعدی (آیه 74) روشن میشود که انسان با برداشتن این امانت سرانجامش مشخص میشود و از این رو به سه گروه تقسیم میشود :

1-یک گروه امانت را برمیدارند ولی به سبب خیانت در امانت «منافق» میشوند «الْمُنَافِقِینَ وَالْمُنَافِقَاتِ» یعنی در «ظلومیّت» ظالم تر و در «جهولیّت» جاهل تر میشوند.

2-گروه دوم هم که این امانت را برمیدارند باز به سبب خیانت در امانت «مُشرِک» میشوند «وَالْمُشْرِکِینَ وَالْمُشْرِکَاتِ» که همانند گروه اوّل «ظلومیّت» ظالم تر و در «جهولیّت» جاهل تر میشوند.

3-ولی گروه سوّمی هستند این امانت را برمیدارند و «مؤمن» میشوند «وَیَتُوبَ اللَّهُ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ وَالْمُؤْمِنَاتِ» و این مؤمنین در هنگام برداشتن امانت نگاه به دو چیز کرد : به خودش نگاهی کرد و دید ابزار اولیه این موضوع «ظَلُومًا جَهُولا» است را که خودش دارد و طرف دیگر موضوع، اینکه خدای اوست  و او «غَفُورًا، رَحِیمًا» است و من را کمک میکند و ظلم (لغزش) من را با «غفوریّت» خود می پوشاند و با «رحیمیتش» جهلم را تبدیل به علم میکند و  دید رحمت رحیمی باعث میشود که انسان توسعه پیدا میکند و باز دید که اگر انسان «ظلوم» و «جهول» است در مقابل خدایش «غفور» و «رحیم»  است. (دو صفت انسان در مقابل دو صفت خدا) و به تعبیری «ظَلُومًا جَهُولا» برای ما یک امتیاز شد.


و در این حال، انسان یک نظر  بر خویش می افکند، و یک نظر 

بر خدا می افکند، دل به دریا میزند، و امانت را برمیدارد.


 

(1)-عرضه کردن.





نوع مطلب : 33-سوره احــزاب، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، «قواعد قرانی» استاد عظیمی، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 31 اردیبهشت 1399



تدبّر در قرآن

برنامه بی کران-شبکه قرآن

استاد سیّد محمد صالح هاشمی گلپایگانی

مبدع طرح بینش مطهر و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)


«قسمت بیست و سوّم-سوره یس»


[http://www.aparat.com/v/SYidD]


[http://www.aparat.com/v/SYidD]




نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، تدبّر در قرآن/برنامه بی کران-شبکه قرآن/استاد هاشمی گلپایگانی، 36-سوره یس، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 30 اردیبهشت 1399



تدبّر در قرآن

برنامه بی کران-شبکه قرآن

استاد سیّد محمد صالح هاشمی گلپایگانی

مبدع طرح بینش مطهر و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)


«قسمت بیست و دوّم-سوره یس»


[http://www.aparat.com/v/g7h2Y]


[http://www.aparat.com/v/g7h2Y]




نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، تدبّر در قرآن/برنامه بی کران-شبکه قرآن/استاد هاشمی گلپایگانی، 36-سوره یس، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 30 اردیبهشت 1399



تدبّر در قرآن

برنامه بی کران-شبکه قرآن

استاد سیّد محمد صالح هاشمی گلپایگانی

مبدع طرح بینش مطهر و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)


«قسمت بیست و یکم- آیةالکرسی»


[http://www.aparat.com/v/ubqFe]


[http://www.aparat.com/v/ubqFe]




نوع مطلب : 02-سوره بـقـرة، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، تدبّر در قرآن/برنامه بی کران-شبکه قرآن/استاد هاشمی گلپایگانی، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 30 اردیبهشت 1399



تدبّر در قرآن

برنامه بی کران-شبکه قرآن

استاد سیّد محمد صالح هاشمی گلپایگانی

مبدع طرح بینش مطهر و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)


«قسمت بیستم-سوره کافرون»


[http://www.aparat.com/v/b0wLt]


[http://www.aparat.com/v/b0wLt]




نوع مطلب : 109-سوره کافرون، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، تدبّر در قرآن/برنامه بی کران-شبکه قرآن/استاد هاشمی گلپایگانی، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 30 اردیبهشت 1399



تدبّر در قرآن

برنامه بی کران-شبکه قرآن

استاد سیّد محمد صالح هاشمی گلپایگانی

مبدع طرح بینش مطهر و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)


«قسمت نوزدهم-سوره کوثر»


[http://www.aparat.com/v/FqPfp]


[http://www.aparat.com/v/FqPfp]





نوع مطلب : 108-سوره کوثر، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، تدبّر در قرآن/برنامه بی کران-شبکه قرآن/استاد هاشمی گلپایگانی، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 30 اردیبهشت 1399



تدبّر در قرآن

برنامه بی کران-شبکه قرآن

استاد سیّد محمد صالح هاشمی گلپایگانی

مبدع طرح بینش مطهر و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)


«قسمت هجدهم-سوره قدر»


[http://www.aparat.com/v/iNLnq]


[http://www.aparat.com/v/iNLnq]




نوع مطلب : 97-سوره قــدر، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، تدبّر در قرآن/برنامه بی کران-شبکه قرآن/استاد هاشمی گلپایگانی، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 30 اردیبهشت 1399



تدبّر در قرآن

برنامه بی کران-شبکه قرآن

استاد سیّد محمد صالح هاشمی گلپایگانی

مبدع طرح بینش مطهر و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)


«قسمت هفدهم-سوره انسان»


[http://www.aparat.com/v/tb46h]


[http://www.aparat.com/v/tb46h]




نوع مطلب : 76-سوره انسان، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، تدبّر در قرآن/برنامه بی کران-شبکه قرآن/استاد هاشمی گلپایگانی، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 30 اردیبهشت 1399

تدبّر در قرآن

برنامه بی کران-شبکه قرآن

استاد سیّد محمد صالح هاشمی گلپایگانی

مبدع طرح بینش مطهر و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)



«قسمت شانزدهم-سوره انسان»


[http://www.aparat.com/v/zRrky]


[http://www.aparat.com/v/zRrky]




نوع مطلب : 76-سوره انسان، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، تدبّر در قرآن/برنامه بی کران-شبکه قرآن/استاد هاشمی گلپایگانی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 30 اردیبهشت 1399

تدبّر در قرآن

برنامه بی کران-شبکه قرآن

استاد سیّد محمد صالح هاشمی گلپایگانی

مبدع طرح بینش مطهر و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع)



«قسمت پانزدهم-سوره انسان»


[http://www.aparat.com/v/loAYt]


[http://www.aparat.com/v/loAYt]




نوع مطلب : 76-سوره انسان، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، تدبّر در قرآن/برنامه بی کران-شبکه قرآن/استاد هاشمی گلپایگانی، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 30 اردیبهشت 1399


( کل صفحات : 13 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
ابزار وبلاگ نویسی

وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت

اخبار ایران:

اخبار جهان:

اخبار اقتصادی:

اخبار علمی

اخبار فناوری و اطلاعات

اخبار هنری:

اخباراجتماعی

اخبار ورزشی

--------------------------------------------------------------------------------------

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر

--------------------------------------------------------------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
-------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------- ساخت وبلاگ
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات