وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت
سایت تخصصی قــرآن شناسی و تــدبّر در قرآن کریم و معارف اهل البیت علیهم السّلام
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


قال رسول الله صلی الله علیه

و آله و سلّم :


مَن اَرادَ عِلمَ الاَوَّلینَ وَالآخَرینَ،

فَلیُثَوِّرِ القُرآنَ


هر که علم اولین و آخرین را میخواهد،

باید آن را در قرآن بجوید.


کنزل العمال ج1 ص548




مدیر وبلاگ :سیّد محمّد روحانی
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان رضایتمندی خود را از مطالب وب سایت بیان بفرمایید






برچسبها



پرسش-چه فرقى میان تلاوت، قرائت، ترتیل، تحقیق، 

تجوید، تفسیر و تأویل وجود دارد؟



تــلاوت

«تلاوت» اصطلاحى مختص به خواندن كتاب هاى آسمانى است و تلاوت اخص از «قرائت» مى باشد. هر تلاوتى قرائت است اما هر قرائتى، تلاوت نیست.
تلاوت قرآن در قالب الحان عرب، مورد تصویب پیغمبر اكرم است، و به فهم بهتر آیات كمك مى كند و انگیزش انسان را بر عمل بیشتر مى سازد.55 البته لحن اهل فسق ممنوع است.
«ترجیع» نیز به معنى كشش آواز در گام هاى موسیقى است كه در قرآن نباید به طرز كشش هاى غنائى اهل كتاب و اهل فسق و رهبانان و نوحه گران باشد.
تلاوت قرآن لحن خاصى دارد كه باید از استاد فن یاد گرفت كه آن استادان سینه به سینه از اساتید سابق یاد گرفته اند، تا به زمان امامان علیهم السلام و صدر اسلام رسیده است.
امام رضا علیه السلام فرمود

حَسِّنوا بالقرآنِ اصواتَكُم56

یعنى براى قرائت قرآن آوازهاى خود را نیكو سازید.
و به دنبال آن فرمود

فَاِنَّ صَوتَ الحَسَن یَزید القرآن حُسْنا

 و این نكته بسیار مهم است كه آواز خوب سبب افزایش تأثیر قرآن در دلهاست.57

قرائت قرآن چهار مرتبه دارد:
.1 ترتیل، خواندن قرآن با تأنى و شمرده و شیوا مى باشد به طورى كه همراه با تدبر در معانى و رعایت تمامى قواعد تجوید است.
.2 تحقیق، خواندن قرآن با حداكثر آرامش و تأنى، آهسته تر از قرائت و ترتیل و اشباع مدها و تحقیق همزه ها و اتمام حركات و تحقیق مخارج حروف مى باشد.
قرائت تحقیق، روشى است كه جهت تعلیم قرائت به شاگردان و تمرین زبان و رعایت كامل قواعد تجوید، استفاده مى گردد.
.3 تحدیر، سریع خواندن (سریعتر از تحقیق و ترتیل) ولى با حفظ احكام تجوید مى باشد.
.4 تدویر، نوعى قرائت است نه به سرعت (تحدیر) و نه به كندى (تحقیق) مى باشد.
افضل القراآت همان ترتیل است.

تــرتیــل
ترتیل یعنى درست و شمرده و شیوا خواندن قرآن مجید، این واژه در قرآن یكبار آمده است:
وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً58

 و قرآن را با ترتیل مناسب آن بخوان.
«ترتیل» خواندن به نظم و توالى و مقدم و مؤخر نكردن است و اصل آن از «ترتیل الاسنان» یعنى صاف و مرتب بودن دندان ها است.
از امام على علیه السلام درباره «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً» پرسیدند فرموده اند:

الترتیل تجوید الحروف و معرفه الوقوف59

 ترتیل خوب ادا كردن حروف و آشنایى به وقف هایى قرآن است.
ابن جوزى در تعریف ترتیل مى نویسد: پیوسته و آهسته خواندن بدون شتاب است و قرآن بدون شتاب و به تأنى نازل شده است.
برخى گفته اند؛ ترتیل آهسته و شمرده خواندن به قصد تدبر و تفكر و استنباط معانى است!60
در مجمع البیان در تفسیر آیه شریفه «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً» ابوبصیر از امام صادق علیه السلام روایت مى كند كه فرمود

هو اَنْ تَتَمَكَّنْ فیه و تُحَسِّنْ به صُوتَكَ

در قرائت درنگ كنى و آواز خود را به قرائت نیكو گردانى.

تـفـسیـر61
تفسیر در لغت به معنى روشن گرى و تبیین است و از این باب است گفته خداوند فرموده است:
«وَ لا یَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلاّ جِئْناكَ بِالْحَقِّ وَ أَحْسَنَ تَفْسِیراً62

و براى تو مثلى نیاورند، مگر آن كه (ما) حق را با نیكوترین بیان براى تو آوردیم.
واژه تفسیر در قرآن مجید تنها همین یك مورد آمده است برخى اهل لغت، تفسیر را به معناى آشكار كردن و پرده بردارى از پوشیده دانسته اند63.
و برخى دیگر؛ تفسیر را به معناى كشف مراد و مقصود گوینده از لفظ مشكل دانسته اند.64 اما در اصطلاح، تفسیر قرآن همان علم فهم قرآن است و مفسّر لازم است به شأن نزول، اسباب نزول، عام و خاص، مطلق و مفید، مجمل و مبیین، محكم و متشابه آیات قرآن آگاهى داشته باشد.
شیخ طوسى مراد از تفسیر قرآن را دانستن معانى و مقاصد آن و اغراض گوناگون آن مى داند65.
علامه طباطبائى در المیزان، تفسیر را این گونه تعریف كرده اند:

«التفسیر هو بیان معانى آلایات القرآنیه و الكشف عن مقاصدها و مدالیها»

تفسیر بیان معانى آیات قرآنى و كشف مقاصد و مدالیل آنهاست.

طبق این تعریف دو مرحله براى تفسیر بیان شده
مرحله اول بیان معانى آیات معناهایى كه از آیات به خودى خود با قطع نظر از سایر آیات و قرائن دیگر فهمیده مى شود و مرحله دوم كشف مقاصد آیات یعنى آن معناهایى كه خداوند از آیات قرآن قصد كرده است.


تـأویـل
«تأویل» از «اول» به معناى رجوع است.66
كلمه تأویل 17 بار در قرآن مجید آمده است و به سه معنى به كار رفته است:
.1 بمعناى «مآل امر» (سرانجام) در پنج مورد: نساء 59، اسراء 35، اعراف 35 (دوبار)، یونس 39.
.2 بمعناى «تعبیر رؤیا» در 8 مورد: یوسف 6، 21، 36، 37، 44، 45، 100 و 101.
.3 بمعناى «توجیه و تبیین متشابه» در چهار مورد: آل عمران 7(دوبار)، كهف 78 و 82.
علامه طباطبائى مى گوید:

 «تأویل» از امور عین است و فراتر از آن است كه قالب هایى الفاظ آن را فرا گیرد. آن امور و حقایق عینى را فقط به خاطر تقریب به اذهان ما مقید به الفاظ و كلمات و عبارات نموده است این الفاظ همانند مثل هایى هستند كه با آوردن آنها انسان به معناى مورد نظر نزدیك شود. قرآن در تمام موارد استعمال لفظ تأویل همان واقعیت عینى خارجى را در نظر گرفته است.67
استاد معرفت، عقیده دارد كه تأویل اصطلاحى است كه در دو معنا به كار رفته است:

.1 توجیه متشابه، خواه این متشابه كلام متشابهى باشد یا عملى كه به شُبه و رَیب انجامد این قسم از تأویل مختص به آیات متشابه است.

.2 معناى ثانوى كلام، كه از آن به «بطن» تعبیر مى گردد در مقابل معناى اولى كه از آن به «ظهر» تعبیر مى شود تأویل به این معنى اختصاص به آیات متشابه نداشته بر همه قرآن سایه مى گستراند به عقیده استاد معرفت، اگر تأویل را عین خارجى بگیریم مصداق را با تأویل خلط نموده ایم.

: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : چه فرقى میان تلاوت، قرائت، ترتیل، تحقیق، تجوید، تفسیر و تأویل وجود دارد؟ / علت پراكندگی موضوعات در قرآن چیست؟، کتاب قرآن شناسی، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی،
لینک های مرتبط :
          
پنجشنبه 30 آذر 1396



پرسش-علت اینكه در قرآن، موضوعات به صورت 

پراكنده بیان شده، چیست؟


این تصور از آیات قرآن را نمى توان به كلى تأیید كرد. با توجه به اهداف خاص هدایتى قرآن، سوره ها به تدریج نازل مى شد و آیات، در سوره ها قرار مى گرفت. براى مثال در سوره «علق» (نخستین سوره نازل شده در مكه) پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله مأمور مى شود تا مردم را به سوى پروردگار یگانه دعوت كرده و آنان را به اطاعت از او فرا خواند و در عین حال به آن حضرت توضیح داده مى شود كه: همه مردم چنین دعوتى را نخواهند پذیرفت؛ بلكه برخى با تو برخورد خواهند كرد! البته ما این اشخاص را تنبیه خواهیم كرد و وظیفه تو تحت تأثیر قرار نگرفتن از این جریان طغیان و اطاعت محض از ما است.
یا در سوره «قلم» (دومین سوره نازل شده در مكه) به اذیت صاحبان زر و زور اشاره و نسبت دیوانگى، به ساحت پیامبر صلى الله علیه و آله دفع مى شود. این سوره علت این نسبت را، تحلیل و انگیزه هاى خاص صاحبان قدرت و ثروت مى داند و وظیفه پیامبر صلى الله علیه و آله را در برابر این برخوردها روشن مى كند و وعده برخورد خداى متعال را با آنان مى دهد.
البته این تنوع، لطمه اى بر وحدت موضوعى سوره ها وارد نمى سازد؛ نظیر اینكه در طبیعت شاهد فضاهاى طبیعى، جنگل ها، باغ ها، فضاى وحش، محیط هاى شهرى و یا روستایى هستیم. به طور كلى زیبایى هر كدام از این مكان ها، به تركیبى است كه در خود جاى مى دهند. شهر بدون درخت، حیوان، آب و... زیبا نیست و جنگل با كلبه ها و حیوانات وحش و پرندگان و... زیباتر مى شود؛ به خصوص كه این امور پراكنده، تأثیر مثبتى بر جنگل یا شهر مى گذارد. پس بایسته است پراكندگى موضوعات را با وحدت موضوع محورى و اصلى هر سوره مرتبط دانست و ذكر موضوعات متنوع را به مناسبت موضوع اصلى تحلیل كرد.
نكته دیگر آنكه قرآن، كتاب انسان سازى و جامعه سازى است. این مقصد از راه پرداختن به تمام موضوعاتى كه به گونه اى با این دو مقوله در ارتباطند، تأمین مى گردد. پراكندگى بخشى از مطالب قرآن، به جهت پاسخ به سؤالات و نیازهاى مردم و به تبع حوادث و وقایع بوده است. قرآن با حفظ وحدت كلى مقاصد سوره ها، به این موارد نیز پرداخته است و علت دستور پیامبر صلى الله علیه و آله مبنى بر قرار دادن آیات جدید در بعضى از سوره ها، همین بوده است.
در پایان گفتنى است تنوع و گوناگونى آیات و روایات، تأثیر خاصى براى جذب و تربیت مخاطبان دارد. به طورى كه آیات یك سوره، آمیزه اى از بیم و امید، شادى و نگرانى، آسیب ها و درمان ها را در خود جاى داده است و همگى با هدف هدایتگرى و آموزشى هماهنگ است. در نتیجه روش قرآن در بیان مفاهیم و موضوعات، منحصر به فرد است؛ چرا كه نظام عملى و عقیدتى و اخلاقى را آمیخته به یكدیگر بیان مى كند. این بهترین روش براى هدایت است؛ بطور مثال: در جایى احكام را بیان مى كند و پس از بیان احكام، به موضوع قیامت و حسابرسى هم اشاره مى كند تا شنونده و خواننده، براى عمل تحریك شود. البته در قرآن مجید سوره هاى موضوعى نیز وجود دارد؛ مثلاً برخى از سوره ها به یك داستان و قصه اختصاص یافته است (مانند سوره یوسف) و بعضى به مسائل توحیدى پرداخته و برخى دیگر به موضوع قیامت. در عین حال در سوره هاى دیگر، همه مسائل را در سیستم و نظام واحدى تبیین كرده است. از این رو نباید قرآن را كتابى بدانیم كه تنها براى بیان موضوعات نازل شده؛ بلكه كتابى است براى هدایت و به همین منظور مطابق با فطرت انسانى و عواطف و احساسات و تعقّل او، خداوند این روش را برگزیده است.


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : کتاب قرآن شناسی، چه فرقى میان تلاوت، قرائت، ترتیل، تحقیق، تجوید، تفسیر و تأویل وجود دارد؟ / علت پراكندگی موضوعات در قرآن چیست؟، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی،
لینک های مرتبط :
          
پنجشنبه 30 آذر 1396





موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
ابزار وبلاگ نویسی

وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت

اخبار ایران:

اخبار جهان:

اخبار اقتصادی:

اخبار علمی

اخبار فناوری و اطلاعات

اخبار هنری:

اخباراجتماعی

اخبار ورزشی

--------------------------------------------------------------------------------------

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر

--------------------------------------------------------------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
-------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------- ساخت وبلاگ
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic