وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت
سایت تخصصی قــرآن شناسی و تــدبّر در قرآن کریم و معارف اهل البیت علیهم السّلام
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


قال رسول الله صلی الله علیه

و آله و سلّم :


مَن اَرادَ عِلمَ الاَوَّلینَ وَالآخَرینَ،

فَلیُثَوِّرِ القُرآنَ


هر که علم اولین و آخرین را میخواهد،

باید آن را در قرآن بجوید.


کنزل العمال ج1 ص548




مدیر وبلاگ :سیّد محمّد روحانی
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان رضایتمندی خود را از مطالب وب سایت بیان بفرمایید






برچسبها





شماره 16


پرسش ها و پاسخ های بسیار زیبای علوم قرآنی


حجّت الاسلام تاج آبادی-شبکه قرآن-تاریخ پخش 99/03/22



سئوالات پاسخ داده شده در این ویدئو :

1- فلسفه وجود عالم برزخ چیست؟

آیا برای این است که دیگر انسانها هم بمیرند و آن وقت قیامت برپا شود؟

2- آیا اون هایی که به «کُـما» میروند و بعد به هوش می آیند، آیا اینان به عالم برزخ میروند و دوباره برمیگردند؟

3- آیا درست است که میگویند «برزخ» در یکی از سیّارات است ؟

4- آیا ارواح می توانند در وضع و زندگی دنیوی، مثلًا خانواده شون تأثیر بگذارند؟

5- شنیدیم که ائمه معصومین علیهم السّلام در برزخ شفاعت نمکنند، امّا در روایات داریم ، مثلًا هر کس به زیارت امام رضا علیه السّلام برود حضرت در شب اول قبر به دیدارش می آیند و از عذاب قبر نجاتش میدهند؟ کدامیک درست است؟


[http://www.aparat.com/v/pN7jU]


[http://www.aparat.com/v/pN7jU]







نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، پرســـــــــــمان قـــــــــــــــــرآنی «پرســش و پاســـخ علوم قرآنی» حجّت الاسلام تاج آبادی، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
سه شنبه 27 خرداد 1399



چرا بعضی میوه ها تلخ و بعضی شیرین هستند؟


در قرآن کریم 21 بار کلمه «ثمرات» و 12 بار کلمه «فاکهة» 

و مشتقات آنها آمده که منظور آن اشاره به میوه است.


الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الأرْضَ فِرَاشًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَکُمْ فَلا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْدَادًا وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿بقرة/22

 آن پروردگارى كه زمین را براى شما بسترى گسترده و آسمان را سقفى برافراشته قرار داد و از آسمان آبی  [چون برف و باران] نازل كرد و به وسیله آن از میوه‏ هاى گوناگون روزى مناسبی ، براى شما پدید آورد ؛ پس براى خدا همتایانى قرار ندهید در حالى كه می ‏دانید [براى خدا در آفریدن و روزى دادن ، همتایى وجود ندارد].

 

وَبَشِّرِ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ کُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِی رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِیهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِیهَا خَالِدُونَ وَبَشِّرِ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ کُلَّمَا رُزِقُوا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِزْقًا قَالُوا هَذَا الَّذِی رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَأُتُوا بِهِ مُتَشَابِهًا وَلَهُمْ فِیهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَهُمْ فِیهَا خَالِدُونَ ﴿بقرة/25

 و كسانى را كه ایمان آورده‏اند و كارهاى شایسته [چون عبادت حق و خدمت به خلق] انجام داده‏اند ، مژده ده كه بهشت‏ هایى ویژه آنان است كه از زیرِ [درختانِ] آن نهرها جارى است ؛ هرگاه از آن بهشت‏ها میوه‏اى آماده به آنان دهند ، گویند : این همان است كه از پیشْ روزىِ ما نمودند ، و از میوه‏هاى گوناگون كه [در طعم و گوارایى و زیبایى] شبیهِ هم است نزد آنان آورند ؛ در آنجا براى ایشان همسرانى پاكیزه [از هر آلودگى] است ؛ و در آن بهشت ‏ها جاودانه ‏اند.

 

وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِیمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ قَالَ وَمَنْ کَفَرَ فَأُمَتِّعُهُ قَلِیلا ثُمَّ أَضْطَرُّهُ إِلَى عَذَابِ النَّارِ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ ﴿بقرة/126

 و [یاد كنید] آن گاه كه ابراهیم گفت : اى پروردگار من این [مكان] را شهرى امن قرار ده و اهلش را آنان كه به خدا و روز قیامت ایمان آورده‏اند از هر نوع میوه و محصول روزى بخش . خدا فرمود : [دعایت را درباره مؤمنان اجابت كردم ، ولى] هر كه كفر ورزد بهره اندكى به او خواهم داد ، سپس او را به عذاب آتش می ‏كشانم و آتش عاقبت بدی است.

 

وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الأمْوَالِ وَالأنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ ﴿بقرة/155

و بی ‏تردید شما را به چیزى اندك از ترس و گرسنگى و كاهش بخشى از اموال و محصولات [نباتى یا ثمرات باغ زندگى از زن و فرزند] آزمایش می ‏كنیم . و صبركنندگان را بشارت ده .

 

أَیَوَدُّ أَحَدُکُمْ أَنْ تَکُونَ لَهُ جَنَّةٌ مِنْ نَخِیلٍ وَأَعْنَابٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ لَهُ فِیهَا مِنْ کُلِّ الثَّمَرَاتِ وَأَصَابَهُ الْکِبَرُ وَلَهُ ذُرِّیَّةٌ ضُعَفَاءُ فَأَصَابَهَا إِعْصَارٌ فِیهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللَّهُ لَکُمُ الآیَاتِ لَعَلَّکُمْ تَتَفَکَّرُونَ ﴿بقرة/266

آیا یكى از شما دوست دارد كه او را بوستانى از درختان خرما و انگور باشد كه از زیرِ [درختانِ] آن نهرها جارى است و براى وى در آن بوستان از هر گونه میوه و محصولى باشد ، در حالى كه پیرى به او رسیده و داراى فرزندان ناتوان [و خردسال] است ، پس گردبادى كه در آن آتش سوزانى است به آن بوستان برسد و یك پارچه بسوزد ؟ [ریا و منت و آزار روحى دادن به مستمند به همین صورت انفاق را نابود می ‏كند] اینگونه خدا آیاتش را براى شما توضیح می ‏دهد تا بیندیشید.


وَهُوَ الَّذِی أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجْنَا بِهِ نَبَاتَ کُلِّ شَیْءٍ فَأَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَرَاکِبًا وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِیَةٌ وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ وَالزَّیْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَیْرَ مُتَشَابِهٍ انْظُرُوا إِلَى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَیَنْعِهِ إِنَّ فِی ذَلِکُمْ لآیَاتٍ لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ ﴿انعام/99

و اوست که از آسمان آبی فرستاد، و به وسیله آن گیاهان گوناگون را [از زمین] رویاندیم، و از آن ساقه ها و شاخه های سبز درآوردیم، و از آن دانه های متراکم را خارج می کنیم، و از شکوفه درخت خرما خوشه های سر فروهشته(آویخته) [به وجود می آوریم]، و باغ هایی از انگور و زیتون و انار شبیه به هم و بی شباهت به هم [بیرون می آوریم]؛ به میوه اش چون میوه دهد و به رسیدن و کامل شدنش با تأمل بنگرید، مسلماً در این [امور] برای قومی که ایمان می آورند، نشانه هایی [بر توحید، ربوبیّت و قدرت خداست].

 

وَهُوَ الَّذِی أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشَاتٍ وَغَیْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُکُلُهُ وَالزَّیْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَیْرَ مُتَشَابِهٍ کُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ یَوْمَ حَصَادِهِ وَلا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ ﴿انعام/141

و اوست که باغ هایی [که درختانش برافراشته] بر داربست و باغ هایی [که درختانش] بدون داربست [است]، و درخت خرما، و کشتزار با محصولات گوناگون، و زیتون، و انار شبیه به هم و بی شباهت به هم را پدید آورد. از میوه های آنها هنگامی که میوه داد بخورید، و حقِّ [الهیِ] آن را روز دروکردنش [که به تهیدستان اختصاص داده شده] بپردازید، و از اسراف [در خوردن وخرج کردن]بپرهیزید، که قطعاً خدا اسراف کنندگان را دوست ندارد.

وَهُوَ الَّذِی یُرْسِلُ الرِّیَاحَ بُشْرًا بَیْنَ یَدَیْ رَحْمَتِهِ حَتَّى إِذَا أَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالا سُقْنَاهُ لِبَلَدٍ مَیِّتٍ فَأَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاءَ فَأَخْرَجْنَا بِهِ مِنْ کُلِّ الثَّمَرَاتِ کَذَلِکَ نُخْرِجُ الْمَوْتَى لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ ﴿اعراف/57

و اوست که بادها را پیشاپیشِ [بارانِ] رحمتش به عنوان مژده دهنده می فرستد تا هنگامی که ابرهای سنگین بار را بردارند، آن را به سوی سرزمینی مرده می رانیم، پس به وسیله آن باران نازل می کنیم و به وسیله باران از هر نوع میوه [از زمین] بیرون می آوریم [و] مردگان را نیز [در روز قیامت] این گونه [از لابلای گورها] بیرون می آوریم، [باد، ابر، باران، زمین، روییدن گیاهان و انواع میوه ها را مثل زدیم] تا متذکّر و یادآور [اراده و قدرت بی نهایت خدا] شوید.

 

وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِینَ وَنَقْصٍ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ ﴿اعراف/130

و فرعونیان را به قحطی و خشکسالی های متعدد و کمبود بسیار شدیدِ بخشی از محصولات دچار نمودیم تا متذکّر شوند.

 

وَهُوَ الَّذِی مَدَّ الأرْضَ وَجَعَلَ فِیهَا رَوَاسِیَ وَأَنْهَارًا وَمِنْ کُلِّ الثَّمَرَاتِ جَعَلَ فِیهَا زَوْجَیْنِ اثْنَیْنِ یُغْشِی اللَّیْلَ النَّهَارَ إِنَّ فِی ذَلِکَ لآیَاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ ﴿رعد/3

و اوست که زمین را گسترانید، و در آن کوه هایی استوار و نهرهایی پدید آورد و در آن از همه محصولات و میوه ها جفت دوتایی [که نر و ماده است] قرار داد، شب را به روز می پوشاند، [تا ادامه حیات برای همه نباتات و موجودات زنده ممکن باشد]؛ یقیناً در این امور برای مردمی که می اندیشند نشانه هایی [بر توحید، ربوبیّت و قدرت خدا] ست.

 

اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَکُمْ وَسَخَّرَ لَکُمُ الْفُلْکَ لِتَجْرِیَ فِی الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَسَخَّرَ لَکُمُ الأنْهَارَ  ﴿ابراهیم/32

خداست که آسمان ها و زمین را آفرید، و از آسمان آبی نازل کرد، و برای شما به وسیله آن از محصولات و میوه های گوناگون روزی بیرون آورد، و کِشتی ها را مسخّر شما قرار داد تا به فرمان او در دریا روان شوند، و نیز نهرها را مسخّر شما کرد.

 

رَبَّنَا إِنِّی أَسْکَنْتُ مِنْ ذُرِّیَّتِی بِوَادٍ غَیْرِ ذِی زَرْعٍ عِنْدَ بَیْتِکَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِیُقِیمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِی إِلَیْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ یَشْکُرُونَ ﴿ابراهیم/37

پروردگارا! من برخی از فرزندانم را در درّه ای بی کشت و زرع نزد خانه محترمت سکونت دادم؛ پروردگارا! برای اینکه نماز را بر پا دارند؛ پس دل های گروهی از مردم را به سوی آنان علاقمند و متمایل کن، و آنان را از انواع محصولات و میوه ها روزی بخش، باشد که سپاس گزاری کنند.



«ادامه مطلب»


نوع مطلب : 02-سوره بـقـرة، 06-سوره انـعـام، 07-سوره اعـراف، 13-سوره رعـــــد، 14-سوره ابـراهیـم، 16-سوره نـحـل، 18-سوره کـهـف، 28-سوره قـصـص، 35-سوره فـاطـر، 36-سوره یس، 41-سوره فـصّـلت، 47-سوره مـحـمّـد، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط : «چرا بعضی میوه ها تلخ و بعضی شیرین هستند؟-بر اساس واژه فاکهة»،
          
چهارشنبه 21 خرداد 1399



 تفسیر سوره بلد از آیه 7-1

بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ

به نام خداوند بخشنده مهربان

لَا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ«1» وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ«2»وَ والِدٍ وَ ما وَلَدَ«3» لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی کَبَدٍ«4» أَیَحْسَبُ أَنْ لَنْ یَقْدِرَ عَلَیْهِ أَحَدٌ«5» یَقُولُ أَهْلَکْتُ مالاً لُبَداً«6» أَ یَحْسَبُ أَنْ لَمْ یَرَهُ أَحَدٌ«7»

به این شهر (مکّه) سوگند.(1) در حالی که تو در این شهر ساکن هستی.(2) به پدر،و فرزندی که پدیدآورد،سوگند.(3) همانا ما انسان را در رنج و زحمت آفریدیم.(4)آیا می پندارد که هرگز احدی بر او قدرت ندارد؟(5) می گوید : مال فراوانی تباه کردم(6) آیا گمان می کند احدی او را ندیده است(7)

نکته ها :

*در قرآن سه بار جمله «لَا أُقْسِمُ» به کار رفته است و اهل تفسیر آن را دو گونه معنا کرده اند.

گروهی حرف «لَا» را زائد دانسته و آن را(قسم میخورم) معنا کرده اند و گروهی آن را (سوگند نمیخورم) ترجمه کرده اند،به این معنا که مسئله به قدری روشن است که نیازی به سوگند خوردن نیست.

*منظور از «بلد»، مکّه است که قبل از اسلام هم مورد احترام بوده است.

مکّه حَرَم امن الهی و اولین خانه ای است که برای انسان قرار داده شد.

*جمله «وَ أَنْتَ حِلٌّ» چند گونه تفسیر شده است که یک معنی را در ترجمه آوردیم و معنای دوم آن است که مردم مکّه اهانت تو را در آن حلال می دانند، پس به شهری که اهانت تو راحلال می شمرند سوگند نمی خورم. [1] و معنای سوم آن است که دست تو در مورد این شهر باز است و در فتح مکّه هر تصمیمی که درباره مخالفان بخواهی می توانی بگیری.

**مطلب ذیل از تفسیر المیزان :

معناى دو آیه این است كه (هر چند قسم لازم ندارد ولى) سوگند میخورم به این شهر، شهرى كه تو در آن اقامت دارى، و این تعبیر توجه مى دهد به اینكه مكه به خاطر اقامت آن جناب در آن و تولّدش در آن شرافت یافته.

**مطلب ذیل از تفسیر مجمع البیان :

تو اى محمّد مقیم و ساكن به مكّه هستى و آن محلّ تو است و این به منظور آگاه کردن و اعلام است بر اینكه شرافت بلد به شرافت آنست كه تو به آن مقیم است (پیامبرى كه دعوت كننده بسوى توحید پروردگار و اخلاص بندگى اوست) و بیان اینست كه احترام و بزرگداشت مكّه براى اوست و خدا سوگند بمكّه خورده براى خاطر (پس شرافت مكه بواسطه) آن حضرت است و براى اینست كه آن حضرت در آن سكونت و اقامت دارد، چنانچه مدینه را طیّبه نامید براى اینكه آن شهر بحیات و ممات آن حضرت پاك شد.

*«کَبَدٍ» به معنای سختی و «لبد»به معنای پشم متراکم است.

البتّه بعضی کبد را به معنای راست قامت و معتدل گرفته اند.[2]

*اینکه انسان در دل رنج و سختی آفریده شده، یعنی کامیابی های دنیوی آمیخته با رنج و زحمت است. «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِی کَبَدٍ»

حضرت علی علیه السلام می فرمایند :

دنیا خانه ای است که با سختی ها عجین شده است.«دارٌ بالبلاء محفوفه»[3]

*گرچه بعضی مفسران به مناسبت عبارت  «بِهذَا الْبَلَدِ» که مکّه است، مراد از «والِدٍ وَ ما وَلَدَ» را حضرت ابراهیم و فرزندش حضرت اسماعیل دانسته اند، ولی همانگونه که در تفسیر مجمع البیان آمده است، مراد از آن، حضرت آدم و اولیاء از نسل او است.

*در حدیث آمده است که گوینده این کلام «أَهْلَکْتُ مالاً لُبَداً» عمرو بن عبدود در جنگ خندق بوده که گفت :

سرمایه زیادی را در مبارزه با اسلام تباه کردم ولی موفق نشدم.[4]

پیام ها :

1- سرزمین ها می توانند دارای قداست باشند و شهر مکّه نیز از قدیم مورد احترام و سوگند بوده است. «لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ»

2- تکرار گاهی نشانه عظمت و عنایت است. بِهذَا الْبَلَدِ... بِهذَا الْبَلَدِ

3- ارزش زمین ها به ارزش ساکنان آنهاست. «وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ» (سوگند به مکّه به خاطر حضور پیامبر)

4- در مقام فرزندی، دختر یا پسر تفاوتی ندارد. «وَ ما وَلَدَ»

5- زندگی بشر در متن مشقت ها و سختی ها قرار دارد. «فِی کَبَدٍ»

6- هر مالی که در مسیر حق صرف نشود مایه حسرت است. «أَهْلَکْتُ مالاً لُبَداً»

7- انسان تحت سیطره قدرت و علم الهی است. أَیَحْسَبُ أَنْ لَنْ یَقْدِرَ عَلَیْهِ أَحَدٌ...

أَیَحْسَبُ أَنْ لَمْ یَرَهُ أَحَدٌ

8- نتیجه هر محاسبه ای که جای خدا در آن خالی باشد، پوچی و زیانکاری است. أَیَحْسَبُ... أَیَحْسَبُ

9- خود بزرگ بینی در برابر خدا چه معنایی دارد؟ «أَیَحْسَبُ أَنْ لَنْ یَقْدِرَ عَلَیْهِ أَحَدٌ»

10- کسانی که در انفاق به راه درست نروند یا مصرف آنها نابجا باشد یا نیّتشان خالص نباشد و همراه با ریا و خودنمایی و دروغ باشد، در آینده شرمنده و پشیمان خواهند شد. «أَهْلَکْتُ مالاً لُبَداً»

 

[1] .این معنا در حدیثی در کتاب بحار،ج24،ص284 آمده است.

[2] - لسان العرب(به نقل از تفسیر راهنما).

[3] - .نهج البلاغه،خطبه 226.

[4] - تفسیر نور الثقلین.





نوع مطلب : 90-سوره بلـد، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 14 خرداد 1399


 تفسیر سوره بلد از آیه 16-8

أَلَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَیْنَیْنِ«8» وَ لِساناً وَ شَفَتَیْنِ«9» وَ هَدَیْناهُ النَّجْدَیْنِ«10» فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَهَ«11» وَ ما أَدْراکَ مَا الْعَقَبَهُ«12» فَکُّ رَقَبَهٍ«13» أَوْ إِطْعامٌ فِی یَوْمٍ ذِی مَسْغَبَهٍ«14» یَتِیماً ذا مَقْرَبَهٍ«15» أَوْ مِسْکِیناً ذا مَتْرَبَهٍ«16»

آیا برای او دو چشم قرار ندادیم.(8) و یک زبان و دو لب؟(9) و دو راه (خیر و شرّ) را به او نمایاندیم. (10) امّا او در آن گردنه سخت قدم نگذاشت.(11) و چه می دانی که آن گردنه چیست؟(12) آزاد کردن برده.(13) یا غذا دادن به روز گرسنگی.(14) به یتیمی خویشاوند(15) یا بینوایی خاک نشین(16)

نکته ها :

*«نجد» به معنای مکان بلند، در برابر«تهامه» به معنای گود است.

به فرموده امام صادق علیه السلام به راه خیر و شر، «نَجْدَیْنِ» می گویند. [5]

تشبیه راه خیر و شر به راهی که در ارتفاعات است، شاید برای آن باشد که پیمودن راه خیر بخاطر مبارزه با هوسها و پیمودن راه شر به علّت عواقب تلخ آن، همچون عبور از راه مرتفع است، و برای هر عاقلی مسئله خیر و شر مثل زمین بلند روشن و برجسته است.

*«عقبه» به معنای گردنه و گذرگاه باریک و سخت است و «اقتحام»به معنای خود را به سختی انداختن است.

*«مَسْغَبَةٍ» به معنای گرسنگی، «مَقْرَبَةٍ» به معنای خویشاوندی و «مَتْرَبَةٍ» از تراب به معنای خاک نشینی است.

*در حدیثی می خوانیم که امام رضا علیه السلام هنگام غذا خوردن، سینی بزرگی کنار سفره اش قرار می داد و از هر چه در سفره بود بهترینش را در آن می گذاشت و برای فقرا میفرستاد و آیه «أَوْ إِطْعامٌ فِی یَوْمٍ ذِی مَسْغَبَهٍ» را تلاوت کرده و می فرمودند :

خداوند می داند همه مردم توان آزاد کردن برده را ندارند، لذا راه دیگری را برای بهشت رفتن مردم باز کرد.[6]

*در آیه قبل خواندیم :

آیا انسان گمان می کند که احدی او را نمی بیند؟ در این آیه می فرماید:

آیا ما برای او دو چشم قرار ندادیم؟

چگونه انسان می بیند؟

ولی خیال می کند خدا او را نمی بیند؟

*خداوند برای چشم،چند محافظ قرار داده است:

جایگاه آن را در میان گودالی از استخوان ها قرار داده و چون چشم از پیه ساخته شده، آن را با اشک شور مخلوط کرده است تا فاسد نشود.

مژه، دربان و پلک، پوشش چشم است. ابرو، سایبان و خطوط پیشانی برای انحراف عرق به دو سوی صورت است.

هر شبانه روز ده ها هزار عکس رنگی می گیرد، بدون آنکه به فیلم و یا تنظیمِ خاصی نیاز داشته باشد. راستی آیا وجود دوربینی که از پیه ساخته شده و دهها سال عکسبرداری و فیلمبرداری می کند،نشانه قدرت معجزه گر الهی نیست؟!!

چشم، مظهر عاطفه و غضب و مظهر تعجب و ادب و مظهر زیبائی و عشق است.

چشم، رابط انسان با جهان خارج و زبان،وسیله ارتباط انسان با دیگر انسانها و بهترین و

ارزان ترین و ساده ترین و عمومی ترین وسیله مبادلات علمی و فرهنگی و اجتماعی است.

شاید تأکید قرآن بر دو چشم، به خاطر آن باشد که تخمین مسافت و فاصله و عمق اشیاء با یک چشم امکان پذیر نیست.

بگذریم که چشم نقش ویژه ای در زیبائی افراد دارد و یکی از راه های شناحت افراد است.

اگر گوش یا دهان افراد پوشیده باشد به راحتی می توان آنان را شناخت در حالی که اگر چشم بسته باشد،شناخته نمی شوند.

چشم، دریچه دل و عشق است.

شاعر می گوید :

زدست دیده و دل هر دو فریاد

که هر چه دیده بیند دل کند یاد

 

بسازم خنجری نیشش ز فولاد

زنم بر دیده تا دل گردد آزاد

 

*چشم، راه نفوذ در دیگران است. تفاوت شاگردی که استاد را ببیند و در چشم او نگاه کند با شاگردی که از طریق بلندگو یا نوار سخنی را بشنود،بسیار است.

*زبان و لب، با هم کلمه را می سازند و بدون همکاری آنها بسیاری از حروف ساخته نمیشوند.

انواع زبان ها و لهجه ها،از آثار قدرت خداست. انسان در آفریدن کلمات و جملات محدودیّتی ندارد.

زبان همچنین وسیله چشیدن و تشخیص مزّه هاست.

جالب آنکه هر گوشه ای از زبان برای تشخیص نوعی از مزه هاست و با قدرت الهی مقدار آبی که نیاز دارد در درون دهان تولید می شود، زبان غذا را به زیر دندان ها هل می دهد بدون آنکه خودش آسیب ببیند، زبان لقمه ها را بازرسی میکند که اگر استخوان و یا موئی در آن باشد شناسائی کند و در پایان، دهان را جاروب می نماید.

از طریق همین شکاف ساده ای که ما آن را لب می نامیم، مکیدن، فوت کردن، جویدن، چشیدن و سخن گفتن صورت می گیرد.

چشم و زبان و لب،هم می توانند ابزار خیر باشند و هم ابزار شرّ، لذا خداوند هر دو راه را به ما نشان داده است.

*نجات دیگران از فقر و اسارت، لازم است، حتّی اگر کافر باشند.

لذا در آیه، شرط آزاد کردن برده و سیر کردن فقیر، ایمان داشتن برده و فقیر نیست.

*شرایط زمانی و مکانی و خصوصیات افراد ارزش کارها را تغییر می دهد:

اطعام ارزش دارد، ولی در زمان قحطی ارزش بیشتری دارد. «فِی یَوْمٍ ذِی مَسْغَبَهٍ»

یتیم نوازی با ارزش است، ولی یتیمی که فامیل باشد اولویّت بیشتری دارد. «ذا مَقْرَبَهٍ»

رسیدگی به فقرا مهم است،به خصوص آنانکه از شدّت فقر خاک نشین هستند. «ذا مَتْرَبَهٍ»

*دل کندن از مال به نفع فقرا همچون عبور از گردنه هاست، و راه بهشت از میان این گردنه ها می گذرد.

*شاید بتوان برای این آیات، مصادیق معنوی در نظر گرفت و گفت : مراد از «فَکُّ رَقَبَةٍ» آزاد کردن مردم از آتش دوزخ، با هدایت است و مراد از اطعام «أَوْ إِطْعامٌ فِی یَوْمٍ ذِی مَسْغَبَهٍ» اطعام روحی نیازمندان به وسیله تعلیم و ارشاد است و مراد از «یَتِیماً ذا مَقْرَبَهٍ» ایتام آل محمّد صلی الله علیه و آله هستند و مراد از «مِسْکِیناً ذا مَتْرَبَهٍ»، نیازمندان به هدایت هستند.

ناگفته نماند که برای تأکید این معانی، در حدیث می خوانیم : مراد از آیه «فَلْیَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلی طَعامِهِ» [7] نظر به علمی است که انسان می آموزد که طعام معنوی است.[8]

*در حدیثی می خوانیم که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: «عتق رقبه» آن است که شخصی خودش به تنهائی برده ای را آزاد کند، ولی «فکّ رقبه» آن است که به آزاد کردن برده ای کمک کند.[9]

پیام ها :

1- بهترین راه خداشناسی، دقّت و مطالعه در آفریده های حکیمانه خداوند است.أَلَمْ نَجْعَلْ لَهُ...

2- با سؤال های مناسب، وجدان های خفته را بیدار کنید. أَلَمْ نَجْعَلْ لَهُ...

3- همه انسانها از طریق عقل یا فطرت یا راهنمایی انبیا و اوصیا و علما، خیر و شر را می شناسند. «هَدَیْناهُ النَّجْدَیْنِ»

4- انجام وظیفه و تکلیف،همچون عبور از گردنه است. «الْعَقَبَهَ»

5- افراد مرفّه و راحت طلب که از انجام کار و پذیرش مسئولیّت فرار می کنند، مورد انتقاد قرآن اند. «فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَهَ»

6- انسان، مسائل معنوی را بدون هشدارهای الهی درک نمی کند. «وَ ما أَدْراکَ مَا الْعَقَبَهُ»

7- آزاد سازی بردگان و اسیران در رأس کارهای خیر است. «فَکُّ رَقَبَهٍ»

8- همیشه کلی گویی مفید نیست، گاهی باید نمونه ها و مصادیق را نام برد. فَکُّ رَقَبَهٍ... إِطْعامٌ

9- برای تحریک عواطف مردم و بیدارسازی وجدانها دردها را مطرح کنید.

مَسْغَبَةٍ... مَقْرَبَةٍ... مَتْرَبَةٍ

10- برای تشویق مردم به کارهای خیر، ابتدا الطاف خدا را یادآور شوید. «عَیْنَیْنِ-لِساناً وَ شَفَتَیْنِ/یَتِیماً ذا مَقْرَبَهٍ»

11- اسلام به مسائل مادی طبقه محروم و لزوم حل مشکلات آنان تأکید و اصرار دارد. «یَتِیماً مِسْکِیناً»

12- سرمایه ها خرج می شود ولی مهم مسیر خرج است. أَهْلَکْتُ مالاً لُبَداً... فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَهَ... فَکُّ رَقَبَهٍ... أَوْ إِطْعامٌ...


[5] - .کافی،ج1،ص163.

[6] - تفسیر نور الثقلین.

[7] - عبس،24.

[8] - تفسیر اطیب البیان.

[9] - تفسیر مجمع البیان.





نوع مطلب : 90-سوره بلـد، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 14 خرداد 1399


 تفسیر سوره بلد از آیه 17 تاپایان سوره

ثُمَّ کانَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ«17» أُولئِکَ أَصْحابُ الْمَیْمَنَةِ«18» وَالَّذِینَ کَفَرُوا بِآیاتِنا هُمْ أَصْحابُ الْمَشْئمَةِ«19» عَلَیْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَةٌ«20»

سپس از کسانی باشد که ایمان آورده و همدیگر را به شکیبایی و مهربانی سفارش کرده اند.(17) آنان اصحاب یمین هستند.(18) و کسانی که به آیات ما کفر ورزیدند اصحاب شومی و شقاوت هستند.(19) بر آنان آتشی سرپوشیده و فراگیر احاطه دارد. (20)

نکته ها :

*عبارت «ثُمَّ کانَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا» دو گونه معنا شده است :

الف: کارهای خیر مثل آزاد کردن برده و سیر کردن گرسنه، بستری برای گرایش به ایمان و سفارش دیگران به کارهای نیک است.

ب: مقام و ارزش ایمان، بالاتر از سیر کردن گرسنه و آزادی برده است،لذا با کلمه «ثُمَّ» فاصله شده است.[10]

*«میمنةِ» از یمن و یمین به معنای میمنت و مبارکی است و اصحاب میمنه یعنی کسانی که برکت دائمی، ملازم و مصاحب آنان است.

گویا اصحاب میمنه همان کسانی باشند که نامه عملشان به دست راستشان داده می شود.

* «مشئمةِ» از شوم به معنای نامبارک است و کلمه «مُؤْصَدَهٌ» از«ایصاد»به معنای بستن درب و محکم کردن آن است.

*در قرآن،چهار بار کلمه «تَواصَوْا» به کار رفته است : یک بار «تَواصَوْا بِالْحَقِّ» ،دو بار «تَواصَوْا بِالصَّبْرِ» و یک بار «تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ».

*تکرار کلمه «تَواصَوْا» در یک آیه، یا برای تأکید است و یا برای آنکه هر یک از صبر و مرحمت، یک تکلیف مستقل هستند و با ترک یکی زمینه دیگری از بین نمی رود.[11]

*هیچکس بی نیاز از سفارش و تشویق نیست. کلمه «تَواصَوْا» که در قالب باب تفاعل آمده، به معنای آن است که سفارش به نیکی ها باید طرفینی و به صورت یک جریان عمومی باشد نه یک طرفه.

*در آیات قبل سفارش شد که به یتیم و مسکین رسیدگی کنیم،در این آیه می فرماید:

دیگران را هم به رسیدگی و رحم کردن سفارش کنیم. «تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ»

*با اینکه معمولاً در کنار «آمَنُوا» ، «عَمِلُوا الصّالِحاتِ» به کار می رود، ولی در اینجا به جای «عَمِلُوا الصّالِحاتِ» ، «تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ» آمده است گویی این دو سفارش، خود عمل صالح است.

*اسلام، علاوه بر کار نیک،به عقائد و انگیزه های افراد نیز توجه کامل دارد یعنی فرد علاوه بر آزاد کردن برده و اطعام بینوایان باید اهل ایمان نیز باشد.

چه بسیارند کسانی که حاضرند کمک های مالی و خدمات انسان دوستانه ارائه دهند ولی حاضر نیستند مکتب و راه و استدلال حق را بپذیرند! اینگونه افراد نیز واماندگانند و از عقبه ها و     گردنه ها عبور نکرده اند، لذا قرآن می فرماید: شرط عبور از گردنه،خدمات و کمک های مالی به اسیر و مسکین و یتیم است به شرط آنکه همراه با روحیه حق پذیری و ایمان باشد. «ثُمَّ کانَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا»

*شاید مراد از دوزخ سرپوشیده، همان باشد که در آیه ای دیگر می فرماید : «لَهُمْ مِنْ جَهَنَّمَ مِهادٌ وَ مِنْ فَوْقِهِمْ غَواشٍ»[12]

پیام ها :

1- ایمان، شرط پذیرش کارهای نیک است. «ثُمَّ کانَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا»

2- همه مسلمانان باید یکدیگر را به صبر و رحمت سفارش کنند. «آمَنُوا وَ تَواصَوْا»

3- دانستن کافی نیست، گفتن و شنیدن نیز مؤثر است. «تَواصَوْا»

4- بهترین معروف ها که باید به آن سفارش شود، صبر و رحمت است. «تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ»

5- بعد از خودسازی، باید دیگران را به کار خیر دعوت کرد. «تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ»

6- تشکر از نعمت چشم، دیدن آیات الهی و تشکر از نعمت زبان، سفارش به دیگران است. «تَواصَوْا»

7- ایمان و صبر و محبّت، مایه برکت است. «أُولئِکَ أَصْحابُ الْمَیْمَنَهِ»

8- کسی که با کفر و بخل، روی حق و رحمت را بپوشاند در قیامت در آتشی سرپوشیده قرار

خواهد گرفت. «عَلَیْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَهٌ»

9- مؤمنانی که به سیر کردن گرسنه و آزادی برده موفق شوند، هم برای جامعه، مایه خیر و برکت هستند و هم آخرت خود را آباد کرده اند و چه میمنت و برکتی بالاتر از این؟ «أَصْحابُ الْمَیْمَنَهِ»

10- هرکاری با بردباری و پایدار به نتیجه میرسد و لذا سفارش به صبر، مقدّم بر هر امری است. «تَواصَوْا بِالصَّبْرِ»

11- منشأ هرگونه شومی و پلیدی، به کفر و حق پوشی بازمی گردد. وَ الَّذِینَ کَفَرُوا...هُمْ أَصْحابُ الْمَشْئمَةِ

«والحمدللّه ربّ العالمین»

 

[10] - تفسیر نمونه.

[11] - تفسیر راهنما.

[12] - .اعراف،41.





نوع مطلب : 90-سوره بلـد، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 14 خرداد 1399



فضیلت و خواص سوره بلد

نودمین سوره قرآن کریم است که مکی  و 20 آیه دارد.

در فضیلت این سوره از امام صادق علیه السلام روایت شده است :

هر کس در نمازهای واجب خود سوره بلد را قرائت کند در دنیا به صالح بودن معروف میشود  و در آخرت به اینکه نزد خداوند جایگاهی ویژه دارد شهرت می یابد و در روز قیامت از همراهان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم و شهیدان و صالحان خواهد بود. (1)

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نیز فرموده اند:

هر کس سوره بلد را قرائت نماید خداوند او را از غضب خود در روز قیامت ایمن می دارد. و از گردنه های سخت سفر آخرت نجات می یابد.(2)

آثار و برکات سوره

1) ایمنی نوزاد

هر کس این سوره را بنویسد و بر طفل یا نوزادی که تازه به دنیا آمده بیاویزد از چیزهایی که کودکان به آن دچار می شوند ایمنی می یابد.

و از گریه زیاد بچه ها نجات می بخشد.(3)

2) درمان بیماری های تنفسی

امام صادق علیه السلام می فرمایند :

و اگر آب نوشته سوره بلد را استنشاق کند و با بینی بالا بکشد دردهای مجرای تنفسی را بهبود می بخشد.(4)

 (1) ثواب الاعمال، ص123

(2) تفسیرالبرهان، ج5، ص659

(3) همان

(4) همان

منبع: «قرآن درمانی روحی و جسمی، محسن آشتیانی، سید محسن موسوی»





نوع مطلب : 90-سوره بلـد، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 14 خرداد 1399


سیمای سوره بلد

سوره بلد،بیست آیه دارد و در مکّه نازل شده است.

نام سوره برگرفته از آیه اول است و مراد از «بلد»، شهر مکّه است که مورد سوگند خداوند قرار گرفته است.

سوره با سوگند آغاز شده و با اشاره به نظام توالد و تناسل انسان، زندگی این دنیا را همراه با تلاش و زحمت معرّفی می کند.

آنگاه انسان های غافل و مغرور را مورد سرزنش قرار داده و به نعمت های با ارزشی که خداوند به انسان عطا کرده اشاره نموده و راه سپاس از این نعمت ها را رسیدگی به محرومان و خدمت به یتیمان بیان می دارد.

البتّه در برابر این نعمت ها، انسان ها دو گروه می شوند، گروهی سپاس گزار که عاقبتی میمون و مبارک دارند و گروهی کفران پیشه که پایانی شوم و سخت در انتظار آنهاست.





نوع مطلب : 90-سوره بلـد، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 14 خرداد 1399



آیه ای که ‌موجب تأثر شدید پیامیر اکرم 

صلّی الله علیه و آله و سلّم شد


همة آیات عذاب، پیامبر اعظم(ص) را متأثر می‌کرد، بخصوص آیه 23 سوره‌ فجر كه می‌فرماید:

و‍َ جیءَ یَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ یَوْمَئِذٍ یَتَذَكَّرُ الإِنْسانُ وَ أَنّی لَهُ الذِّكری

در تفسیر شریف مجمع البیان (ج10، تحقیق علامه شعرانی، ص 487) ذیل این آیه حدیثی به این مضمون آمده است: هنگامی که این آیه نازل شد، حال پیامبر(ص) دگرگون شد تا آنجا که آثار آن در چهره‌اش نمایان گشت.

اصحاب از مشاهده وضعیت پیامبر(ص) سخت نگران شدند و برخی از آنان نزد علی _علیه‌السلام_ رفته، عرض کردند امر مهمّی رخ داده که این آثار را در پیامبر مشاهده کردیم؟ علی -علیه‌السلام- به سوی آن حضرت شتافت و آن حضرت را از پشت سر در بغل گرفت و میان دو کتفش را بوسید و عرض کرد: ای رسول خدا، پدر و مادرم فدایت باد امروز چه رخ داده است [که اینگونه متأثر شده‌اید]؟

آن حضرت فرمود: فرشته وحی آمد واین آیه شریفه را بر من تلاوت کرد؛

از او پرسیدم جهنم چگونه آورده می‌شود؟ جبرئیل گفت: هفتاد هزار فرشته با هفتاد هزار ذمام(دیوان رسیدگی به دعاوی) او را می‌کشند و جهنم سرکشی می‌کند، به‌گونه‌ای که اگر رهایش کنند همه اهل محشر را می‌سوزاند.

من متوجه جهنم می‌شوم و جهنم می‌گوید:

ای محمد، مرا با تو کاری نیست؛ زیرا خدا گوشت ترا بر من حرام کرده است. پس کسی در صحرای محشر نمی‌ماند مگر آنکه می‌گوید: [خداوندا نجات ده] خودم را، خودم را، و من می‌گویم امتم را، امتم را .





نوع مطلب : 87-سوره اعلی، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 14 خرداد 1399


تفسیر سوره فجر از آیه 14-1


بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ

به نام خداوند بخشنده مهربان

وَالْفَجْرِ«1» وَ لَیالٍ عَشْرٍ«2» وَالشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ«3» وَاللَّیْلِ إِذا یَسْرِ«4» هَلْ فِی ذلِکَ قَسَمٌ لِذِی حِجْرٍ«5»

به سپیده دم سوگند. ﴿1 به شبهای ده گانه سوگند. ﴿2به زوج و فرد سوگند. ﴿3به شب سوگند آنگاه که سپری شود. ﴿4

آیا (در این سوگندها) برای اهل خرد،سوگندی مهم نیست؟﴿5

نکته ها :

*«فجر» به معنای شکافتن است و مراد از آن، شکافتن تاریکی با سپیده دم است که زمان مقدّس و با ارزشی است و در آن هنگام، جنبنده ها به تکاپو می افتند و صبح و روز تازه ای را آغاز می کنند.

در حدیثی مراد از فجر را حضرت مهدی علیه السلام دانسته «الفجر هو القائم علیه السلام» که شب تاریک ظلم و فساد، به صبح قیام آن حضرت برچیده خواهد شد. [1]

*«حِجْرٍ» به معنای منع و مراد از آن عقل است که انسان را از کار خلاف منع می کند.

چنانکه «محجور»به معنای ممنوع التصرف است.

*در روایات، برای «شفع» به معنای زوج و «وتر» به معنای فرد، مصادیق زیادی گفته شده است، از جمله اینکه مراد از وتر، روز نهم ذی الحجه(روز عرفه)و مراد از شفع روز دهم

ذی الحجه (عید قربان) است و یا مراد از شفع، دو کوه صفا و مروه است و مراد از وتر، کعبه که یکی است.

و یا مراد از وتر، خداوند یکتا و مراد از شفع، مخلوقات اند که همه جفت و زوج هستند،

یا مراد نماز مستحبّی شفع و وتر است که در سحر خوانده می شود و یا مراد از شفع، روز نهم و دهم ذی الحجه و وتر،شب مشعر است[2]

*زمان خیلی ارزشمند و بلکه مقدّس است و نباید آن را بیهوده از دست دهیم.

خداوند به تمام بخشهای زمان سوگند یاد کرده است؛

«وَالصُّبْحِ»[3]به صبح سوگند،

«وَ الضُّحی»[4]به چاشت سوگند،

«وَالنَّهارِ» [5]به روز سوگند،

«وَالْعَصْرِ»[6]به عصر سوگند.

جالب آنکه به سحر سه بار سوگند یاد کرده است :

«وَاللَّیْلِ إِذا یَسْرِ»[7]، به شب سوگند آنگاه که سپری شود.

«وَاللَّیْلِ إِذا عَسْعَسَ»[8]، و سوگند به شب هنگامی که [روی می آورد، و زمانی که] می رود 

«وَاللَّیْلِ إِذْ أَدْبَرَ»[9] (به شب سوگند آنگاه که رو به آخر می رود، یعنی به هنگام سحر سوگند.)

*مراد از «لَیالٍ عَشْرٍ»، یا ده شب آخر ماه مبارک رمضان است که شب های قدر در آن قرار گرفته و یا ده شب اول ماه ذی الحجه است که روز عرفه و عید قربان را شامل می شود.

پیام ها :

1- زمان، مقدّس و قابل سوگند است. «وَالْفَجْرِ»

2- بعضی ایام از قداست ویژه ای برخوردار است. «وَ لَیالٍ عَشْرٍ»

3- ساعات پایان شب که سالکان در آن سیر معنوی دارند، از قداست خاصّی برخوردار است. «وَاللَّیْلِ إِذا یَسْرِ»

4- مخاطبان قرآن، اهل خردند. «لِذِی حِجْرٍ»

*****

أَلَمْ تَرَ کَیْفَ فَعَلَ رَبُّکَ بِعادٍ«6» إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ«7» اَلَّتِی لَمْ یُخْلَقْ مِثْلُها فِی الْبِلادِ«8» وَ ثَمُودَ الَّذِینَ جابُوا الصَّخْرَ بِالْوادِ«9»                                 وَ فِرْعَوْنَ ذِی الْأَوْتادِ«10» اَلَّذِینَ طَغَوْا فِی الْبِلادِ«11» فَأَکْثَرُوا فِیهَا الْفَسادَ«12» فَصَبَّ عَلَیْهِمْ رَبُّکَ سَوْطَ عَذابٍ«13» إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصادِ«14»                                 

آیا ندیدی که پروردگارت با قوم عاد چه کرد؟﴿6(همان قوم) ارم، (شهری) که دارای بناهای ستون دار بود. ﴿7 (بناهایی) که مانندش در دیگر شهرها ساخته نشده بود. ﴿8

و با قوم ثمود که در وادی خود تخته سنگها را (برای ساختن خانه) می بریدند. ﴿9 و با فرعون،صاحب قدرت و سپاه عظیم. ﴿10

آنها که در شهرها طغیانگری کردند. ﴿11 و در آن، فساد و تباهی افزودند. ﴿12 پس پروردگارت تازیانه عذاب بر آنان فرود آورد. ﴿13 همانا پروردگارت در کمینگاه است. ﴿14



ادامه مطلب


نوع مطلب : 89-سوره فجر، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 14 خرداد 1399



تفسیر سوره فجر از آیه 15 تا پایان سوره


فَأَمَّا الْإِنْسانُ إِذا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَکْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَیَقُولُ رَبِّی أَکْرَمَنِ«15» وَ أَمّا إِذا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَیْهِ رِزْقَهُ فَیَقُولُ رَبِّی أَهانَنِ«16» کَلاّ بَلْ لا تُکْرِمُونَ الْیَتِیمَ«17» وَ لا تَحَاضُّونَ عَلی طَعامِ الْمِسْکِینِ«18» وَ تَأْکُلُونَ التُّراثَ أَکْلاً لَمًّا«19» وَ تُحِبُّونَ الْمالَ حُبًّا جَمًّا«20»

امّا انسان،(طبعش چنین است که) هرگاه پروردگارش او را بیازماید و گرامیش داشته و نعمتش دهد، (مغرور گشته و)  میگوید : پروردگارم مرا گرامی داشته است. ﴿15 ولی هرگاه او را بیازماید و روزی او را تنگ سازد، می گوید : پروردگارم مرا خوار کرده است. ﴿16 این چنین نیست؛ بلکه شما یتیم را گرامی نمیدارید. ﴿17 و یکدیگر را بر اطعام بینوایان ترغیب نمی کنید. ﴿18 و میراث را (به حق و ناحق) یکجا می خورید. ﴿19﴾ و مال را، بسیار دوست میدارید. ﴿20

نکته ها :

*«أَکْلاً لَمًّا» یعنی یکجا خوردن، بدون دقت در این که حلال است یا حرام و آیا مال دیگران به آن اضافه شده یا نه. «لَمًّا» مصدر«لممت»به معنای جمع و ضمیمه کردن است.

*«جَمًّا» به معنای زیاد و انباشته است.

* رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند :

من و هر کسی که یتیمی را تحت تکفّل خود قرار دهد، در بهشت در کنار هم هستیم[12]

*یکی از سنّت ها و برنامه های قطعی خداوند، آزمایش مردم است؛ البتّه نه برای شناختن، بلکه برای ظهور خصلت ها و بروز تلاش ها تا بر اساس آن اجر و پاداش دهد.

آزمایش های الهی گوناگون است، گاهی با رفاه و ثروت انسان را آزمایش می کند و گاهی با تنگدستی و مشکلات.

ولی انسان عجول که از آزمایش الهی و اهداف آن غافل است، دست به قضاوت ها و تحلیل ها و تفسیرهای غلط زده و از خداوند گلایه می کند.

پیام ها :

1- آزمایشهای الهی، جلوه ای از در کمین بودن پروردگار نسبت به انسان است.

إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصادِ/ فَأَمَّا الْإِنْسانُ إِذا مَا ابْتَلاهُ ...

2- آزمایش، وسیله تربیت و رشد انسان است. «الْإِنْسانُ إِذا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ»

3- دریافت های انسان بر اساس لطف اوست نه استحقاق ما.پس گرفتار غرور و عجب نشده و از آزمایش غفلت نکنید. «فَأَکْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ»

4- نه فقر نشانه اهانت است و نه دارایی نشانه کرامت؛ بلکه هر دو وسیله آزمایش است. اِبْتَلاهُ... فَأَکْرَمَهُ/ اِبْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَیْهِ رِزْقَهُ

5- مهمتر از جسم یتیم روح اوست که باید گرامی داشته شود. «تُکْرِمُونَ»

6- کمبودهای روحی را با احترام و محبت جبران کنید. (اولین انتظار یتیمان احترام به شخصیّت آنان است) «تُکْرِمُونَ الْیَتِیمَ»

7- در مورد کارهای خداوند، قضاوت نابجا نکنید. دلیل تنگی رزق را بی اعتنائی خداوند نپندازید، بلکه نتیجه عملکرد خودتان بدانید. «کَلاّ بَلْ لَا تُکْرِمُونَ الْیَتِیمَ»

8- احسان به دیگران، در رزق و روزی انسان نقش مهمی دارد. «لَا تُکْرِمُونَ/ فَقَدَرَ عَلَیْهِ رِزْقَهُ»

9- بینوایان نباید گرسنه بمانند.

با انفاق خود، با تشویق دیگران باید به آنان رسیدگی کرد. «تَحَاضُّونَ عَلی طَعامِ الْمِسْکِینِ»

10- در درآمدهای خود دقّت کنید؛ هر نانی مصرف کردنی نیست. «أَکْلاً لَمًّا»

11- علاقه به مال فطری است، آنچه مذموم است، علاقه شدید است «حُبًّا جَمًّا»

12- تکریم خداوند از شما، باید سبب تکریم شما از یتیمان باشد. فَأَکْرَمَهُ.../ لا تُکْرِمُونَ

*****

کَلاّ إِذا دُکَّتِ الْأَرْضُ دَکًّا دَکًّا«21» وَ جاءَ رَبُّکَ وَ الْمَلَکُ صَفًّا صَفًّا«22» وَ جِیءَ یَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ یَوْمَئِذٍ یَتَذَکَّرُ الْإِنْسانُ وَ أَنّی لَهُ الذِّکْری«23» یَقُولُ یالَیْتَنِی قَدَّمْتُ لِحَیاتِی«24» فَیَوْمَئِذٍ لَا یُعَذِّبُ عَذابَهُ أَحَدٌ«25» وَ لَا یُوثِقُ وَثاقَهُ أَحَدٌ«26»

چنان نیست، (که می پندارید،بلکه) آنگاه که زمین به شدّت درهم کوبیده شود. ﴿21﴾ و (فرمان) پروردگارت با فرشتگان صف در صف 

فرا رسد. ﴿22در آن روز دوزخ را حاضر کنند،در آن روز انسان متذکّر شود ولی این تذکّر چه سودی برایش دارد؟﴿23﴾ (در آن روز انسان) می گوید : ای کاش برای زندگی (امروز) چیزی از پیش فرستاده بودم. ﴿24 پس در آن روز، هیچکس به مانند عذاب او، عذاب نکند. ﴿25 و هیچکس،چون به بند کشیدن او،در بند نکشد. ﴿26



ادامه مطلب


نوع مطلب : 89-سوره فجر، تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
چهارشنبه 14 خرداد 1399


( کل صفحات : 87 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
ابزار وبلاگ نویسی

وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت

اخبار ایران:

اخبار جهان:

اخبار اقتصادی:

اخبار علمی

اخبار فناوری و اطلاعات

اخبار هنری:

اخباراجتماعی

اخبار ورزشی

--------------------------------------------------------------------------------------

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر

--------------------------------------------------------------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
-------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------- ساخت وبلاگ
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic