وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت
سایت تخصصی قــرآن شناسی و تــدبّر در قرآن کریم و معارف اهل البیت علیهم السّلام
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


@@@@@@@@@@@@

«به نام خداوند علیم و حكیم»

جهان آفرینش دارای رموز و معمّاهایی است كه انسان ها باید همیشه در جست و جوی آن باشند و هر یك از شگفتیهای این جهان دارای كلیدهایی است كه قفل این رموز را باز می كنند.

ما انسانها با تلاش و كوشش می توانیم توانایی آن را داشته باشیم که با كمی اندیشه همراه با عمل و با استفاده از شاه كلید اصلی یعنی «قرآن کریم» این كلیدها را از آن خود كنیم و به راز آفرینش دست پیدا كنیم.

زندگی بدون كاوش معنا ندارد و زمانی زندگی معنا پیدا می كند كه در آن رمزی وجود داشته با شد و همچنین فردی باشد كه در جست و جوی یافتن آن رمز باشد.

@@@@@@@@@@@@

قال رسول الله صلی الله علیه

و آله و سلّم :


مَن اَرادَ عِلمَ الاَوَّلینَ وَالآخَرینَ،

فَلیُثَوِّرِ القُرآنَ


هر که علم اولین و آخرین را میخواهد،

باید آن را در قرآن بجوید.


کنزالعمال ج1 ص548

مدیر وبلاگ :سیّد محمّد روحانی
مطالب اخیر
نظرسنجی
میزان رضایتمندی خود را از مطالب وب سایت بیان بفرمایید






برچسبها



پاورقی-کتاب قرآن شناسی-جلد2


 1-قرآن شناسى، ج 1، ص 216

 2-طباطبایى، سید محمدحسین، قرآن در اسلام، ص 117

 3-مانند: آیه 34 سوره طور و آیه 88 سوره اسراء17

 4-مانند: آیه 85 سوره آل عمران و آیه 40 سوره احزاب
5-همان، ص 66 و درباره خاتمیت ر.ك: مطهرى، مجموعه آثار، ج 2، ص 183 و ج 3، ص 153
6-كیهان اندیشه، شماره 28، مقاله تحریف ناپذیرى قرآن، علامه مرتضى عسكرى
7-ابو عبدالله زنجانى، تاریخ القرآن، ص 42، موسسه الاعلمى، بیروت
8-مصباح یزدى، محمدتقى، قرآن شناسى، ج 1، ص 215، نشر مؤسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى
9-طباطبایى، سید محمدحسین، ترجمه المیزان، ج 12، ص 167 - 161 مركز نشر فرهنگى رجا
10-علامه خوئى، ترجمه البیان، ج 1، ص 309، نشر مجمع ذخائر اسلامى - قم، 1360 ش
11-براى مطالعه بیشتر ر.ك
الف. معرفت، محمدهادى، تاریخ قرآن، تهران: سمت، چاپ دوم 1377، صص 167 - 154
ب. مصباح یزدى، محمدتقى، قرآن شناسى، (قم: مؤسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى، چاپ اول، 1376
پ. حسن زاده آملى، حسن، قرآن هرگز تحریف نشده است
ت. معرفت، محمدهادى، التحقیق فى نفى التحریف عن القرآن
12-نساء 4، آیه 135
13-مائده 5، آیه 67
14-ل عمران 3، آیه 123
15-براى آگاهى بیشتر ر.ك
الف. طباطبایى، سیدمحمدحسین، تفسیر المیزان، ج 12 ص 150 تا 192
ب. معرفت، محمدهادى: مصونیت قرآن از تحریف، ترجمه محمد شهرابى
ج. حسن زاده آملى، حسن، قرآن هرگز تحریف نشده است
16-تاریخ كلیساى قدیم، ص 67
17-تاریخ جامع ادیان، ص 576
18-میشل، توماس، كلام مسیحى، ترجمه: حسین توفیقى، ص 27 ـ 26
19-معرفت، محمد هادى، صیانة القرآن من التحریف
20-ر.ك: انجیل یوحنا، 112:1، سفرتكوین، 38 19:30 و براى آشنایى بیشتر ر.ك: انیس الاعلام، ج 3 ؛ صادقى، محمد، بشارات عهدین، ص 73 و 177
21-سفر پیدایش، 2330 : 43
22-انجیل متى، 5:38 و اكثر نامه هاى پولس به رومیان
23-نیز نگا: حقیقت مسیحیت، قم: مؤسه در راه حق، چاپ اول 1361 صص 133 - 127 ؛ زمانى، مصطفى، به سوى اسلام یا آیین كلیسا، (قم پیام اسلام، 1346
24-نگا: میشل، توماس، كلام مسیحى، ترجمه: حسین توفیقى، قم: مركز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، چاپ اول، 1377، صص 27 ـ 23
25-اسراء 17، آیه 90
26-هود 11، آیه 16 ؛ بقره (2)، آیه 21.
27-ر. ك: معرفت، محمد هادى، تلخیص التمهید، ج 2، ص 235، مؤسسه نشر اسلامى
28-همان، ص 240.
29-تفسیر نمونه، ج 23، ص 113 115.
30-بقره 2، آیه 255.
31-انبیا 21، آیه 30
32-مریم 19، آیات 44ـ41
33-فجر 89، آیه 22
34-غافر 40، آیه 88
35-قیامت 75، آیات 22ـ23
36-آل عمران 3، آیه 7
37-آل عمران 3، آیه 26
38-رعد 13، آیه 11
39-هود 11، آیه 1
40-منابع
الف. معرفت، محمدهادى، علوم قرآنى، مؤسسه فرهنگى انتشاراتى التمهید، 1378، چاپ اول، ص289ـ271
ب. سعیدى روشن، محمد باقر، علوم قرآنى، (مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى، چاپ اول)، ص293
41-نحل 16، آیه 44
42-آل عمران 3، آیه 7
43-المیزان، ج 1، ص 247، چ 2، اسماعیلیان
44-سعیدى روشن، محمد باقر، علوم قرآن، ص 304
45-جوان آراسته، حسین، درسنامه علوم قرآنى، ص 429
46-مجادله 58، آیات 12 و 13
47-بقره 2، آیه 142 تا 145
48-براى آگاهى بیشتر به كتاب هاى زیر مراجعه كنید
الف. مولایى نیا، عزت اللّه ، نسخ در قرآن، نشر رایزن، تهران، چاپ اول، 1378 ش یك جلد، قطع رقعى
ب. ابى جعفر احمد بن محمد بن اسماعیل النحاس، الناسخ والمنسوخ فى كتاب الله، تحقیق: دكتر سلیمان بن ابراهیم بن عبدالله، مؤسه الرساله بیروت چاپ اول، 1412 ق ، 1991 م، (سه جلد، قطع وزیرى
49-حشر 59، آیه 21
50-تحریم 66، آیه 10
51-یونس 11، آیه 24
52-نهج البلاغه، خطبه 81
53-بحارالانوار، ج 24، ص 305، باب جواب تأویل ما نزل فیهم، ح 1
54-جهت آگاهى بیشتر ر.ك: مكارم شیرازى ناصر، مثل هاى زیباى قرآن
55-بحارالانوار، ج 92، ص 190
56-عیون الاخبار، ج 2، ص 69
57-جهت آگاهى بیشتر ر.ك: كمالى، سید على، دایره المعارف شیعى
58-مزمل 73، آیه 4
59-ابن جوزى، النشر، ج 1، ص 209
60-براى آگاهى بیشتر ر.ك: خرمشاهى، بهاءالدین، دائرة المعارف تشیع
61-دایرة المعارف تشیع، ص 468
62-فرقان 25، آیه 33
63-ر.ك: قاموس القرآن
64-ر.ك: لسان العرب
65-ر.ك: مقدمه تفسیر تبیان
66-فیروزآبادى، قاموس
67-المیزان، ج 3، ص 49
68-حجر 15، آیه 9
69-زخرف 43، آیه 55
70-كافى، ج 1، ص 144 ؛ برهان، ج 4

ص 150 و ج 1، ص 102
71-شورى 42، آیه 11
72-نحل 16، آیه 97
73-قیامت 75، آیات 18 ـ 17
74-راغب اصفهانى، مفردات، ماده قرء ؛ قریشى، سید على اكبر

 قاموس قرآن، ماده «قرأ»
75-بروج 85، آیه 132
76-واقعه 56، آیه 77
77-حجر 15، آیه 87
78-بقره 2، آیه 213
79-فاطر 35، آیه 24
80-غافر 40، آیه 78
81-مصباح یزدى، آموزش عقاید، ج 2
82-قصص 28، آیه 59
83-نساء 4، آیه 98
84-كافى، ج 1، ص 245
85-لمیزان، ج 2، ص 140
88-ر.ك: بحارالانوار، ج 12 و 14 ؛ مفاتیح الجنان، دعاى عمل ام داود
87-یس 36، آیه 83
88-تفسیر نمونه، ج 18، ص 309
89-ر.ك
الف. طباطبایى، سید محمدحسین، قرآن در اسلام، ص 218، انتشارات دارالكتب الاسلامیه
ب. زركشى، البرهان فى علوم القرآن، ج 1 ص 339، (انتشارات دارالكتب العلمیه
90-ر.ك
الف. حجتى، سید محمدباقر، پژوهشى در تاریخ قرآن كریم، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1376، چاپ دوازدهم، ص 98
ب. معرفت، محمد هادى، تاریخ قرآن، (تهران: سمت، 1357

 چاپ اول ص 77
91-زركشى، بدرالدین محمدبن عبداللّه ، البرهان فى علوم القرآن، ج 1، دارالمعرفه، ص 264
92-ر.ك: شماته، محمود، اهداف و مقاصد سوره هاى قرآنى، ترجمه محمدباقر حجتى
93-سیوطى، جلال الدین عبدالرحمن، الاتقان فى علوم القرآن، ج 1، نشر دار ابن كثیر، ص 207 و 208؛ حجتى، سید محمدباقر، پژوهشى در تاریخ قرآن كریم، نشر دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ص 107
94-الاتقان، ج 1، ص 208
95-ر.ك: رامیار، محمود، تاریخ قرآن، ص 57 ؛ براى شرح بیشتر: آمار آیات در نگاه كوفیان، اهل شام، قاریان مكه، قاریان مدینه، صص 572-570
96-ر.ك: سیوطى، الاتقان، ج 3 ص 24 ؛ تفسیر طبرى، ج 1، ص 72
97-زمخشرى، كشاف، ج 1، ص 21
98-ر.ك: قرطبى، الجامع لاحكام القرآن، ج 1، ص 110

99-ر.ك: رشید رضا، تفسیر المنار، ج 8، ص 296
100-بلاغى، محمدجواد، آلاء الرحمن، ج 1، ص 64
101-الاتقان، ج 3، ص 31
102-ر.ك: تفسیر المیزان، ج 18، ص 6 ـ 8
103-صبحى صالح، مباحث فى علوم القرآن، ص 283
104-ر.ك: قاضى عبدالجبار، متشابه القرآن، ج 1، ص 13
105-تفسیر المنار، ج 1 ص 122
106-تفسیر البرهان، ج 1، ص 53 و ج 2، صص 206 و 277 بحارالانوار، ج 89، ص 373؛ تفسیر نورالثقلین، ج 3، ص 320
براى آگاهى بیشتر درباره تفسیرهاى حروف مقطعه ر.ك
الف. جوادى آملى، عبداللّه ، تفسیر تسنیم، ج 2، صص 69 ـ 129
ب. معرفت، محمدهادى، تناسب آیات، صص 135 ـ 165
107-وسائل الشیعة، ج 8، ص 66
108-همان
109-وسائل الشیعة، ج 8، ص 75.
110-الصحیفه السجادیة، دعاى 33.
111-وسائل الشیعة، ج 6، ص 233.
112-مستدرك الوسائل، ج 4، ص 304
113-وسائل الشیعة، ج 6، ص 233 ؛ كافى، ج 2، ص 629، ح 7
114-بحارالانوار، ج 92، ص 202
115-نحل 16، آیه 98
116-مزمل 73، آیه 4
117-بحارالانوار، ج 92، ص 215
118-بحارالانوار، ج 92، ص 216
119-زخرف 43، آیه 4
120-ر.ك: تفسیر نمونه، مباحث آغاز سوره ها و روایات فضیلت سوره ها
121-اصول كافى، ج 4، ص 406
122-اصول كافى، ج 4، ب 34، ح 2
123-نحل16، آیه 44
124-یوسف12، آیه 108
125-محمد 47، آیه 24
126-بحارالانوار، ج 92، ص 211
127-نساء 4، آیه 82
128-تقى پور، ولى اللّه ، پژوهشى پیرامون تدبر بر قرآن

 قم: انتشارات اسوه، 1371، چاپ اول، ص 31
129-نهج البلاغه، حكمت 30 نقل از: جوادى آملى، تفسیر موضوعى، ج 8
130-بحارالانوار، ج 98، ص 5، المكتبه الاسلامیه
131-اصول كافى، ج 4، ص 406
132-همان، ص 405
133-همان، ص 409
134-حارالانوار، ج 92 ص 188
135-اعراف 7، آیه 201
136نظیر آیات 55 سوره «مدثر» و 12 سوره «عبس»

 16، 41، 51 54 و 56 از سوره مریم و 24 سوره احزاب
137-ر.ك: مطهرى، مرتضى، تفسیر قرآن، ج 10، بخش اول
138-یونس 10، آیه 57
139-انبیاء 21، آیه 50
140-رعد 13، آیه 28
141-طه 20، آیه 124
142-ر.ك
الف. پرهیزگار، شهریار، چگونه قرآن را حفظ كنیم، نمایندگى ولى فقیه در نیروى مقاومت بسیج، 1371، چاپ اول، ص 22
ب. كلانترى، الیاس، اهمیت و روش حفظ قرآن، (تهران: انتشارات بیان1362، چاپ اول)، ص 9ـ21
143-كتابشناسى این بخش با همكارى انجمن قرآن و علم تهیه شده است كه از تلاش آن عزیزان تقدیر و تشكر مى كنیم
144-المجلة العربیه، شماره 4 مقاله «تراجم القرآن الكریم الى اللغات الاجنبیه
145-سلماسى زاده، جواد، تاریخ ترجمه قرآن در جهان، مؤسه انتشارات امیركبیر، 1369؛ آذرتاش، آذرنوش، تاریخ ترجمه از عربى به فارسى ترجمه هاى قرآنى 1 و 2 انتشارات سروش، 1375 ؛ مرغى جاسم عثمان، القرآن الكریم فى عالم الترجمه، نشر مؤسه ابلاغ
146-نشریه تحقیقات اسلامى، سال اول، شماره 2، ص 1
147-ر.ك: آذرتاش، تاریخ ترجمه از عربى به فارسى، ص 25؛ مجله حوزه، شماره 24 ص 52؛ مروتى، سهراب، بررسى ترجمه قرآن كریم (پایان نامه كارشناسى ارشد دانشكده الهیات تهران
148-نهج البلاغه، حكمت 18
149-ر.ك: حسن مصطفوى، روش علمى در ترجمه و تفسیر قرآن مجید، نشر: دار القرآن الكریم؛ مروتى، سهراب، بررسى ترجمه قرآن كریم (پایان نامه
150-برگرفته از:
http://balagh.net/sites/quranic_sites.htm
معرفى پایگاه به منزله تأیید مطالب پایگاه نیست
151-العروة الوثقى، ج 1، احكام القرائة، م 29
152-توضیح المسائل مراجع، م 1096 ؛ وحید

 توضیح المسائل، م 1105

و امام، تحریرالوسیله، القول فى سجدة التلاوة، م 4.
153-صافى، جامع الاحكام، ج 1، س 239 و مكارم، توضیح المسائل مراجع، م 1096
154-توضیح المسائل مراجع، م 1097 و وحید، توضیح المسائل، م 1106.
155-توضیح المسائل مراجع، م 1097.
156-توضیح المسائل مراجع، م 1093.
157-همان، م 1099.
158-همان، م 355 و 450.
159-همان، م 355 و 450
160-وحید، همان، م 361 و 456
161-امام، استفتاءات، ج3، نظر، س65؛ صافى، جامع الاحكام، ج2 س1676 و 1674؛ خامنه اى، اجوبه الاستفتاءات، س 1145؛ فاضل جامع المسائل، ج1، س1721؛ نورى، استفتاءات، ج2، س545و549 تبریزى، استفتاءات، س1609؛ سیستانى،
sistani.org ، غناء، ش3 دفتر: بهجت
162-مكارم، استفتاءات، ج1، س785
163-توضیح المسائل مراجع، م 318
164-توضیح المسائل مراجع، م 356
165-توضیح المسائل مراجع، م 319 و خامنه اى، اجوبه الاستفتاءات، س157
166-توضیح المسائل مراجع، م 319 و وحید، توضیح المسائل م 315
167-توضیح المسائل مراجع، م 319
168-امام، استفتاءات، ج 1، وضو، س 82 ؛ نورى، استفتاءات، ج 1، س 53 ؛ خامنه اى، اجوبه الاستفتاءات، س 152 ؛ صافى، جامع الاحكام، ج 1، س 54 و دفتر: بهجت
169-فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 184 ؛ تبریزى، صراط النجاة، ج 5 س 990 و دفتر: سیستانى
170-دفتر: مكارم و وحید
171-دفتر: همه مراجع
172-وسائل الشیعه، ج 2، ص 861، ب 34 از ابواب دفن و نیز: ج 10 ص 462، ب 101، ح اول ودوم چاپ آخوندى بیست جلدى؛ تحریرالوسیله ج 1، ص 91 ؛ مفاتیح الجنان، (انتشارات پیام آزادى)، ص 942.
173-تبریزى، استفتاءات، س 1927 و دفتر: همه مراجع
174-تفسیر نمونه، ج 7، ص 70
175-امام، تحریرالوسیله، ج 1 ؛ المكاسب المحرمه، س 13؛ بهجت، وسیله النجاة، ج 1، م 1449 ؛ خامنه اى، اجوبه الاستفتاءات، س 113؛ سیستانى، منهاج الصالحین، ج 2، م 20 ؛ صافى، هدایة العباد، ج 1 م 1697؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 978؛ مكارم، استفتاءات، ج 2، س 701؛ نورى، توضیح المسائل و مسائل مستحدثه؛ وحید، منهاج الصالحین، ج 3، م 17
176-تبریزى، صراط النجاة، ج 5، س 1151 و 1162
177-همان، م 2671
178-همان، م 316 و 317
179-امام، استفتاءات، ج 1، وضو، س 80 ؛ تبریزى، صراط النجاة، ج 5، س 987 ؛ صافى، جامع الاحكام، ج 1،53 و 54 و دفتر: سیستانى، وحید و نورى
180-دفتر: بهجت
181-خامنه اى، اجوبه الاستفتاءات، س 157
182-فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 184 ؛ مكارم، استفتاءات، ج 2، س 75
183-توضیح المسائل مراجع، م 317
184-تبریزى، استفتاءات، س 1990 و دفتر: همه مراجع
185-همان، م 356
186-تبریزى، استفتاءات، س 1920 و دفتر: همه مراجع
187-وضیح المسائل مراجع، م 319؛ وحید، توضیح المسائل، م 323؛ خامنه اى، اجوبه الاستفتاءات، س 153 و 154 و نورى، توضیح المسائل، م 318
188-امام و فاضل، تعلیقات على العروه، ج 1، غایات الوضو، م 3؛ بهجت و صافى، توضیح المسائل مراجع، م 317
189-تبریزى و سیستانى، منهاج الصالحین، ج 1، م 164؛ وحید، منهاج الصالحین، ج 2، م 164
190-تعلیقات على العروه الوثقى، غایات الوضو، م 3
191-امام، استفتاءات، ج 1 س 308 ؛ مكارم، استفتاءات، ج 2، س 68
192-توضیح المسائل مراجع، م 883؛ نورى، توضیح المسائل، م 884 ؛ وحید، توضیح المسائل، م 892 و دفتر: خامنه اى
193-تبریزى، استفتاءات، س 1953 ؛ خامنه اى، اجوبه الاستفتاءات، س 165 ؛ صافى، جامع الاحكام، ج 1، س 57 ؛ مكارم، استفتاءات، ج 1، س 81 و دفتر: همه مراجع
194-تبریزى، استفتاءات، س 1953 ؛ خامنه اى، اجوبه الاستفتاءات، س 163 و 162 و 165 ؛ مكارم، استفتاءات، ج1، س 76 و دفتر: همه مراجع
195-عروه الوثقى، فى مستحبات الكفن، الحادى عشر
196-
امام، استفتاءات، ج 3، احكام ازدواج، س 6؛ خامنه اى، اجوبه الاستفتاءات، س 1434؛ صراط النجاة، ح 9، س218 و 219؛ مكارم، استفتاءات، ج 1، س 1781 و دفتر: بهجت، وحید، سیستانى، صافى، فاضل و نورى

 

 






نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
یکشنبه 3 دی 1396



احكام فقهی مترتّب بر قرآن



قرآن در نماز
پرسش-
كسى كه برخى از سوره هاى كوچك قرآن را نمى تواند از حفظ بخواند، آیا جایز است آنها را در نمازهاى واجب از رو بخواند؟

همه مراجع: آرى، جایز است.151

آیات سجده دار
پرسش-
سجده واجب یا مستحبى در بعضى از آیات قرآن به چه علتى است؟
معمولاً در آیاتى از قرآن ـ كه سخن از سجده موجودات و یا سجده و خضوع بندگان مقرب خداوند در برابر عظمت آفریدگار هستى به میان آمده ـ دستور سجده بعد از خواندن این آیات وارد شده است. وجوب و استحباب آن نیز با توجه به معنا و مضمون آیات سجده و با استفاده از احادیث پیامبر صلى الله علیه و آله و امامان علیهم السلاممشخص مى شود.

پرسش-اگر از رادیو و یا تلویزیون به آیاتى كه سجده واجب دارند گوش فرا دهیم، سجده واجب مى شود؟ـآیات سجده دارـ
همه مراجع (به جز صافى و مكارم): اگر از طریق نوار، ضبط شده و به طور غیر زنده پخش شود، سجده واجب نیست و اگر به طور زنده گوش فرا دهد، سجده واجب مى شود.152
آیات عظام صافى و مكارم: اگر به طور زنده بشنود، سجده واجب مى شود و اگر از طریق نوار ضبط شده و به طور غیر زنده گوش فرا دهد، بنا بر احتیاط واجب باید سجده كند.153

پرسش-آیا براى سجده واجب قرآن، شرایط سجده نماز لازم است؟
آیات عظام امام، بهجت، تبریزى، خامنه اى، صافى و نورى: در سجده واجب قرآن، باید پیشانى را بر مهر یا چیزى كه سجده بر آن صحیح است بگذارد؛ اما مراعات سایر شرایط سجده نماز (مانند وضو، قبله و...) لازم نیست.154
آیات عظام سیستانى، فاضل و مكارم: بنا بر احتیاط واجب در سجده واجب قرآن، باید پیشانى را بر مهر یا چیزى كه سجده بر آن صحیح است بگذارد؛ اما مراعات سایر شرایط سجده نماز (مانند وضو، قبله و...) لازم نیست.155


پرسش-آیا با مرور ذهنى و یا نگاه به آیات سجده دار، سجده واجب مى شود؟
همه مراجع: كسى كه به آیات سجده دار گوش فرا مى دهد و یا خودش مى خواند، بعد از تمام شدن آیه باید فورا سجده كند؛ ولى با نگاه به آیات سجده دار و مرور آنها، سجده واجب نمى شود.156

پرسش-آیا براى سجده هاى واجب قرآن، ذكر خاصى لازم است؟
براى سجده واجب قرآن همین اندازه كه پیشانى را به قصد سجده بر زمین بگذارد، كافى است. البته گفتن ذكر مستحب است و هر ذكرى بگوید، اشكال ندارد؛ ولى بهتر است بگوید: «لا اله الااللّه حقا حقا، لااله الااللّه ایمانا و تصدیقا، لااله الااللّه عبودیة ورقا، سجدتُ لَكَ یا رَبِ تعبدا ورقا لا مستنكفا ولامستكبرا بل اَنا عبد ذلیل خائف مستجیر».157

آیات سجده دار و حایض
پرسش-
خواندن آیات سجده دار براى زن حائض و جُنب چه حكمى دارد؟
آیات عظام امام، بهجت، فاضل، نورى: افزون بر آیات سجده دار، باید از خواندن كل این چهار سوره نیز اجتناب شود.158
آیات عظام تبریزى، خامنه اى، سیستانى، صافى و مكارم: خواندن آیاتى كه سجده واجب دارند براى زن در ایام عادت، حرام است. این آیات در سوره هاى «الم تنزیل، حم سجده، النجم و علق» قرار دارند و خواندن آیات و سوره هاى دیگر قرآن تا هفت آیه اشكال ندارد ولى بیشتر از آن كراهت دارد (یعنى از ثواب كمترى برخوردار است) نه اینكه ترك تلاوت قرآن بهتر باشد.159
آیه اللّه وحید: افزون بر آیات سجده دار، بنا بر احتیاط واجب باید از خواندن كل این چهار سوره نیز اجتناب شود.160

صوت قرآن نامحرم
پرسش-
آیا مرد نامحرم مى تواند صداى دختر بالغ را در حال خواندن قرآن با صوت یا ترتیل و تواشیح و سرود بشنود؟
همه مراجع (به جز مكارم): اگر صداى خود را نازك و رقیق نكند ـ به طورى كه باعث تهییج شهوت شود ـ اشكال ندارد.161
آیه اللّه مكارم: جایز نیست.162

غلط خواندن قرآن
پرسش-
اگر شخصى بخواهد قرآن را كامل بخواند (یعنى علاقه زیادى به خواندن تمام قرآن دارد)؛ ولى متأسفانه بعضى از كلمات قرآن را غلط مى خواند، تكلیفش چیست؟

همه مراجع: غلط خواندن اگر عمدى نباشد، اشكال ندارد.
تبصره. تمامى كسانى كه قرآن كریم را فرا گرفته اند، ابتدا در خواندن آن دچار مشكل بوده اند. وجود غلط نباید مانع قرائت قرآن شود، با تكرار و تمرین قادر خواهد بود، آن چنان كه شایسته است، كتاب الهى را قرائت و در آن تدبر كند.

قرآن و كودكان
پرسش-
آموختن قرآن براى دانش آموزانى كه وضوى درستى ندارند و آن را لمس مى كنند، چه حكمى دارد؟ تكلیف مربى در اینجا چیست؟
همه مراجع: مس قرآن براى افراد نابالغ اشكال ندارد و اگر بدون طهارت به قرآن دست زدند، بر مربى واجب نیست جلوگیرى كند. البته اگر كارى كردند كه هتك و بى احترامى به قرآن باشد، باید جلوگیرى كند.163

لمس قرآن
پرسش-
آیا دست زدن به جلد قرآن در دوران عادت ماهیانه، مانعى دارد؟
همه مراجع: دست گذاشتن روى خط قرآن، براى حائض و براى هر كسى كه طهارت (وضو، غسل و تیمم) ندارد، حرام است؛ ولى مس جلد یا حاشیه قرآن بى اشكال است و تنها كراهت دارد.164

اسماءِ جلاله
پرسش-
حكم تماس بدن با اسماى جلاله، بدون وضو چگونه است؟
آیات عظام امام، بهجت، خامنه اى، صافى و نورى: مس اسماى بارى تعالى ـ به هر زبان و كیفیتى كه نوشته شده باشد ـ بدون وضو جایز نیست.165
آیات عظام تبریزى، سیستانى، مكارم و وحید: مس اسماى بارى تعالى ـ به هر زبان و كیفیتى كه نوشته شده باشد ـ بنابر احتیاط واجب، بدون وضو جایز نیست.166
آیه اللّه فاضل: كسى كه وضو ندارد، بهتر است اسماى بارى تعالى را ـ به هر زبان و كیفیتى كه نوشته شده باشد ـ مس نكند.167

پسوند «اللّه»
پرسش-
افرادى كه اسمشان «عبداللّه» و «حبیب اللّه» و... است، اگر بدون وضو آن را بنویسند و مس كنند، چه حكمى دارد؟
آیات عظام امام، بهجت، خامنه اى، صافى و نورى: مس اسم «اللّه» بدون وضو جایز نیست ؛ هر چند جزئى از اسم مركب باشد.168
آیات عظام تبریزى، سیستانى و فاضل: اشكال ندارد ؛ هر چند بهتر است كه مس نكنند.169
آیات عظام مكارم و وحید: بنابر احتیاط واجب، مس اسم «اللّه» بدون وضو جایز نیست ؛ هر چند جزئى از اسم مركب باشد.170

ختم قرآن
پرسش-
اگر به نیت ختم، شروع به خواندن قرآن كنیم ولى به دلایلى نتوانیم آن را تمام كنیم؛ در این صورت ختم كل قرآن واجب است یا نه؟
همه مراجع: خیر، ادامه دادن و ختم قرآن مستحب است و تنها در صورت نذر و قسم و استیجار و مانند آن، ختم قرآن واجب مى شود.171

هدیه ثواب قرآن
پرسش-
آیا شخص مى تواند سوره اى از قرآن را بخواند و ثواب آن را به چند نفر از مردگان هدیه كند؟
همه مراجع: آرى، مى تواند این كار را انجام دهد.172

قرآن در حال راه رفتن
پرسش-
در موقع راه رفتن و یا ایستادن و خوابیدن و یا حتى در دستشویى مى توان قرآن خواند؟
احترام خود قرآن لازم است. درباره آداب قرائت قرآن آمده است: با طهارت و رو به قبله و ادب و با آرامش و تفكر در معانى آن قرائت شود. البته تلاوت قرآن و مرور آیات آن، هنگام خواب و در حالت خوابیده یا ایستاده و در حال راه رفتن نه تنها اشكالى ندارد؛ بلكه داراى ثواب و فضیلت است.

پرسش-همراه داشتن قرآن در دستشویى چه حكمى دارد؟
همه مراجع: همراه داشتن قرآن در دستشویى اشكال ندارد؛ ولى بهتر است از این كار اجتناب كنید.173

آداب تلاوت قرآن
پرسش-
آیا در هنگام پخش صوت قرآن، مى توانیم دعا بخوانیم یا حرف بزنیم؛ یا باید سكوت
كنیم؟
همه مراجع: خواندن دعا و یا صحبت كردن هنگام پخش تلاوت قرآن، در صورتى كه بى احترامى به آن محسوب نشود، اشكال ندارد؛ هر چند گوش دادن به آن بهتر است.174

قرآن و موسیقى
پرسش-
آیا جایز است قرآن با آواز و به صورت غنا خوانده شود؟
همه مراجع (به جز تبریزى): اگر به صورت غنا باشد، جایز نیست.175
آیه اللّه تبریزى: بنا بر احتیاط واجب جایز نیست.176

قسم به قرآن
پرسش-
كسى كه براى انجام دادن كارى یا ترك آن، به قرآن قسم بخورد و به آن عمل نكند، آیا كفاره دارد؟
همه مراجع: مخالفت با قسم به قرآن، كفاره ندارد.177

قرآن بدون وضو
پرسش-
تلاوت قرآن بدون وضو چه حكمى دارد؟
همه مراجع: اگر خط قرآن مس نشود، اشكال ندارد.178

آرم جمهورى اسلامى
پرسش-
آیا مس كردن نقش آرم جمهورى اسلامى ایران ـ كه روى نامه ها و بلیت هاى اتوبوس و... وجود دارد ـ حرام است؟
آیات عظام امام، تبریزى، سیستانى، صافى، نورى و وحید: بنابر احتیاط واجب بدون طهارت مس نكنند.179
آیه اللّه بهجت: مس آن، بدون طهارت جایز نیست.180
آیه اللّه خامنه اى: چنانچه در نظر عرف اسم جلاله محسوب و خوانده شود، مس آن بدون طهارت حرام است.181
آیات عظام فاضل و مكارم: اشكال ندارد ؛ ولى بهتر است آن را مس نكنند.182

مسِّ ترجمه قرآن
پرسش-
دست زدن به ترجمه قرآن، بدون طهارت چه حكمى دارد؟
همه مراجع: مس ترجمه قرآن اشكال ندارد. بلى اگر در ترجمه آن، خود كلمات قرآن و یا نام خدا (به هر زبانى) به كار رفته باشد، نباید به آن كلمات بدون طهارت دست زد.183
تبصره. برخى در مورد نام خدا احتیاط واجب و برخى احتیاط مستحب دارند.

خوابیدن و قرآن
پرسش-
آیا در اتاقى كه قرآن هست، خوابیدن اشكال دارد؟
همه مراجع: خیر، اشكال ندارد؛ ولى اگر قرآن به طرف پا و یا پشت باشد و باعث هتك و بى حرمتى آن شود، جایز نیست.184

قرآن و جنابت
پرسش-
بودن قرآن همراه جنب چه حكمى دارد؟
همه مراجع: همراه داشتن قرآن براى جنب اشكال ندارد؛ ولى مكروه است.185

خالكوبى آیات قرآن
پرسش-
خالكوبى آیات قرآن بر روى بدن و مس آن چگونه است؟
همه مراجع: اگر ماده اى كه با آن خالكوبى شده زیر پوست باشد، مس آن بدون طهارت اشكال ندارد و بعد از حدث و جنابت، لازم نیست فورى وضو و یا غسل انجام دهد.186

گردنبند طلاى قرآن
پرسش-
آویختن گردنبندى كه روى آن آیه قرآن نوشته شده است، در ایام عادت چه حكمى دارد؟
همه مراجع: استفاده از گردنبند مانع ندارد،؛ ولى بدون طهارت آن را مس نكنند.187

قرآن بر سر گذاشتن
پرسش-
آیا گذاشتن قرآن باز بر روى سر، بدون طهارت جایز است؟
آیات عظام امام، بهجت، صافى و فاضل: آرى، جایز است؛ ولى بهتر است قرآن باز را بدون طهارت بر سر نگذارند.188
آیات عظام تبریزى، سیستانى و وحید: اگر موهاى سر، تابع و جزء سر شمرده نشود (یعنى كوتاه نباشد)، جایز است.189
آیات عظام مكارم و نورى: بنابر احتیاط واجب، بدون طهارت جایز نیست.190
تبصره. فرض مسئله، جایى است كه سر شخص مو داشته باشد و بخواهد خط قرآن را بدون طهارت به آن برساند. در غیر این صورت، حكم تماس بدن با خط قرآن را پیدا مى كند.

اسماى متبركه روزنامه ها
پرسش-
آیا استفاده از اسماى متبركه در روزنامه ها و مجلات كشور ـ با توجه به مصارف غیر مطبوعاتى از آن ـ صحیح است؟
آیات عظام امام و مكارم: چاپ و نشر آنها ممنوع نیست؛ ولى از انداختن آنها در جاهایى كه موجب هتك مى شود، باید خوددارى شود.191

پرسش-اگر از روزنامه اى كه اسم خدا در آن نوشته شده، به عنوان زیرانداز استفاده كنیم، چطور است؟
همه مراجع: نباید بر روى چیزى كه ایستادن و نشستن بر آن حرام است، نماز خواند (مثل روزنامه یا فرشى كه اسم خدا بر آن نوشته شده).192

پرسش-آیا سوزاندن آیات قرآن ـ كه بر روى كاغذ نوشته شده ـ جایز است؟
همه مراجع: خیر، سوزاندن ورق هاى قرآن جایز نیست.193

پرسش-راه محو كردن برگه هایى كه آیات قرآن بر روى آن

 نوشته شده، چیست؟
همه مراجع: یكى از سه راه ذیل پیشنهاد مى شود:
1. آنها را در مكانى دفن كنید.
2. در آب جارى مانند رودخانه بریزید.
3. به مراكزى تحویل دهید كه از آنها براى ساختن كارتن و مانند آن استفاده مى كنند.194

قرآن روى كفن
پرسش-
نوشتن آیات قرآن روى كفن و یا همراه گذاشتن آن با مردگان جایز است؟
همه مراجع: نوشتن آیات قرآن و دعاى جوشن صغیر و كبیر بر كفن مستحب است. البته اگر بر پارچه جداگانه اى نوشته و بالاى سینه یا سر میت قرار داده شود، بهتر است.195

استخاره قرآن
پرسش-
كسى كه به قرآن استخاره كرده، آیا لازم است به آن عمل كند؟
همه مراجع: عمل به استخاره واجب نیست؛ ولى بهتر است به آن عمل شود.196

: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
یکشنبه 3 دی 1396



پرسش-در حال حاضر با وجود رایانه هاى شخصى و مصونیت قرآن از تحریف، چه نیازى به حفظ قرآن و صرف هزینه هاى كلان است؟



چند نكته درباره این پرسش شایان توجه است:
اگر هدف، تنها مصون گشتن قرآن از تحریف بود، نیاز به حفظ قرآن و صرف هزینه هاى كلان وجود نداشت! اما آثار مختلفى بر حفظ قرآن مترتب است؛ از جمله:


1. یاد خدا
حفظ آیات، بر جان و روح حافظ تأثیر مى گذارد؛ به گونه اى كه در هر پیش آمدى آیه مناسب با آن بر قلب خطور كند و یا با یادآورى آن، شخص وظیفه خود را در حادثه تشخیص دهد. براى مثال قرآن درباره وسوسه هاى شیاطین مى فرماید:


«إِنَّ الَّذِینَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّیْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ»135

 «پرهیزكاران هرگاه خیالى شیطانى عارضشان شود، یاد [خدا ]كنند و آن گاه بینا باشند».
پس همان گونه كه خیال شیطانى جان را شعله ور مى كند، یادآورى آیات، شعله را خاموش و دل را نورانى مى سازد.136 بدیهى است چنین اثرى بر ذخیره سازى آیات قرآن، در رایانه و دفتر یادداشت مترتب نمى گردد.


2. شفاى دردهاى معنوى
یكى از مهم ترین ویژگى هاى قرآن، علاوه بر هدایتگرى، زبان عاطفه و تأثیرگذارى آن بر عواطف و احساسات و تلطیف كردن آنها است؛137 


چنانكه خداوند مى فرماید:

«یا أَیُّهَا النّاسُ قَدْ جاءَتْكُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ شِفاءٌ لِما فِی الصُّدُورِ»138

 «اى مردم! از سوى پروردگارتان پندى براى شما و شفابخش دل ها و رهنمود و رحمتى براى مؤمنان آمده است»


این شفابخشى هنگامى كامل مى گردد كه دل در محضر قرآن باشد و آیات قرآنى را به خود تلقین و یادآورى كند.
بنابراین توصیه مى شود، حداقل آیاتى را كه بر جان خود مؤثر و در درمان مشكلات روحى خود مفید تشخیص مى دهید، به حافظه و خاطر خود بسپرید و بكوشید آن را از حد حافظه ذهنى به باور قلبى تبدیل كنید تا در اثر این تلقین، قلب درمان شده و آثار شفابخش آن را شاهد باشید.
شاید مهم ترین علت سفارش هاى مكرر به حفظ قرآن از سوى پیشوایان معصوم علیهم السلام، رهانیدن انسان از اضطراب، تشویش ها و آلام روحى باشد؛ چرا كه قرآن «ذكر» است.

 «وَ هذا ذِكْرٌ مُبارَكٌ أَنْزَلْناهُ»139

 

 و اطمینان قلب در ذكر خدا نهفته است.

«أَلا بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»140

 

و روگردانى از ذكر خدا زندگانى سخت و تؤام با تنگناها و گرفتارى ها را به دنبال دارد.141


.3 تحقیق و پژوهش
قرآن مجید كتابى براى همه زمان ها و متناسب با نیازهاى علمى همه انسان ها است. این كتاب طورى تنظیم شده، كه عبارت هاى آن علاوه بر معانى ظاهرى، داراى معانى باطنى بسیار عمیقى است. معانى باطنى قرآن فراتر از دسترسى به الفاظ از طریق رایانه و كتاب است. راه اصلى رسیدن به معانى باطنى، كشف انواع ارتباط بین آیات است.
به عبارت دیگر تحقیق و پژوهش در قرآن نیاز به هوشمندى ذهن و نورانیت قلب دارد. این مهم با حفظ كردن و انس با قرآن، بهتر امكان پذیر است.142



: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش-آیا اگر كسى قرآن را حفظ كند و بعد آن را فراموش نماید، گناه کرده است؟



فراموش كردن قرآن گناه نیست؛ ولى در قیامت موجب حسرت مى گردد و فضیلتى از كف او رفته است. ابى بصیر گوید: از امام صادق علیه السلام شنیدم كه مى فرمودند:

 «كسى كه سوره اى از قرآن را فراموش كند، در قیامت آن سوره به صورتى زیبا و مقامى رفیع بر او ظاهر مى شود. وقتى بنده او را مى بیند، مى پرسد: كیستى؟ چقدر زیبایى؟ پاسخ مى دهد: آیا مرا نمى شناسى؟ من فلان سوره هستم. اگر مرا فراموش نمى كردى، تو را به آن مكان رفیع مى بردم».134

البته نوعى فراموشى هم وجود دارد كه گناه است و آن فراموش كردن هدایت هاى قرآن و نادیده گرفتن آن در مقام عمل است. در هر صورت براى آنكه قرآن در یاد بماند، بایستى مرتب تكرار گردد.


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش-روش صحیح حفظ قرآن چگونه است؟



براى حفظ قرآن، لازم است به موارد ذیل توجه كنید:


1.
تصمیم جدى و باقى ماندن بر تصمیم.


2. داشتن جواب هاى قانع كننده اى براى سؤل هاى ذیل: چرا حفظ مى كنم؟ فایده اش چیست؟ قرآن چیست؟ سخن كیست؟ روى من چه اثراتى ممكن است داشته باشد؟ چقدر به قرآن علاقه دارم؟ چه چیزى از قرآن براى من مهم تر است؟ چه كتابى از این مهم تر است؟


3. قرائت صحیح و روان قرآن؛ به طورى كه در هیچ جاى قرآن مشكل قرائت نداشته باشید.


4. استفاده از یك قرآن (مانند خط عثمان طه).


5. انس با صوت قرآن و گوش كردن به نوار ترتیل به ویژه قاریانى كه صداى دلنشین دارند.


6. تقسیم اوقات (یكى براى حفظ و دیگرى براى تكرار)، زمان حفظ ثابت باشد و بهتر است در مكانى آرام و اوایل صبح بعد از نماز صبح باشد ولى تكرار هر موقع باشد، مهم نیست.


7. براى هر نوبت حفظ، قسمتى از قرآن (یك صفحه، یا چند آیه) انتخاب شود. چندین مرتبه از روى متن خوانده شود و سپس بدون نگاه به قرآن نزد دیگران تلاوت شود تا غلط هاى احتمالى را بگوید.


8. هرگونه كه حفظ مى شود، به همان روش نیز تكرار گردد.


9. در هنگام حفظ، شمرده شمرده خوانده شود و صداى تلاوت شنیده شود.


10. در مراحل اولیه، هر روز، اول محفوظات تكرار شود؛ بعد هفته اى یك بار و به مرور زمان، هر ماه یك بار، دوره شود.


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : تدبّر در قرآن، کتاب قرآن شناسی،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش-اهمیت حفظ قرآن چقدر است؟ و آیا حفظ قرآن بدون توجه به معناى آن نزد خداوند، اجر و پاداشی دارد؟



حفظ اگر با توجه به معانى همراه باشد، به طور مسلم از رتبه بالاترى برخوردار خواهد بود؛ چنان كه پیامبر صلى الله علیه و آله مى فرماید: هر كس قرآن را با تدبر و فهمیدن ختم كند، گویا نبوت را در دل خود جاى داده است؛ ولى به او وحى نمى رسد».131


اما این كه اجر و ثواب حافظ قرآن چه اندازه است؟ پاسخش را نمى توان به طور دقیق به دست آورد لیكن نكاتى را مى توان از این حدیث دریافت كه «حافظ قرآن اگر بدان عمل كند، در آخرت رفیق فرشتگان پیغام برنده و نیك رفتار خداوند است».132


باز در این زمینه فضیل بن یسار گوید: از حضرت صادق علیه السلام شنیدم كه فرمودند: 

«كسى كه درباره قرآن رنج كشد و به سختى و حافظه كم، آن را حفظ كند، دو اجر دارد».133


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب :
برچسب ها : تدبّر در قرآن، کتاب قرآن شناسی،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش-چرا گفته شده: اگر قرائت قرآن را به اهل بیت علیهم السلام هدیه كنید، ثواب آن مضاعف مى شود؟



خواندن قرآن یك عمل مستحب است و هر عمل مستحبى، براى خودش ثواب دارد. هدیه كردن نیز براى خودش عمل مستحبى است و ثواب جداگانه دارد و وقتى به پیامبر و ائمه علیهم السلام هدیه مى شود، خداوند به احترام و عظمت آنان ثواب ویژه اى به شخص عنایت مى كند همان گونه كه اگر كسى در راه خدا قرضى بدهد، چند برابر،

 از خدا مى گیرد.

از طرفى ائمه علیهم السلام مجراى فیض الهى اند و ریزش رحمت و فزونى ثواب به سبب بركات وجودى آنان فزونى مى یابد. امیرالمؤمنین على علیه السلام مى فرماید: در دعا ابتدا بر اهل بیت صلوات بفرستید تا در اثر ریزش رحمت الهى، به شما هم رحمت برسد.129


در نتیجه هدیه صلوات و ختم قرآن به ارواح پاك آنان، موجب فزونى رحمت و افزایش فیض الهى است.


شخصى به نام «على بن مغیره» خدمت امام موسى بن جعفر علیه السلام عرض كرد:

در ماه رمضان چند بار قرآن را ختم مى كنم؛ روز عید فطر كه فرا مى رسد، یكى از آنها را به پیامبر صلى الله علیه و آله یكى را به حضرت على علیه السلام، یكى را به حضرت فاطمه علیهاالسلام و بقیه را به سایر امامان علیهم السلام ـ تا برسد به شما ـ اهدا مى كنم. در برابر این عمل چه پاداشى براى من است؟

 امام هفتم علیه السلام فرمودند: 

پاداش تو آن است كه در روز قیامت با آن بزرگواران خواهى بود. 

عرض كردم: اللّه اكبر! آیا چنین پاداشى براى من است؟ 

حضرت سه مرتبه فرمودند: «آرى،آرى،آرى».130


:
 برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش-تفكّر و تدبّر در قرآن، چه میزان اهمیت دارد؟



قرآن كتابى است كه شكوفایى پیام ها و معارف آن، در پناه اندیشیدن است.

«تفكر» عبارت است از: بكار بردن فكر براى كشف مجهولات و پاسخ به سؤالات است. قرآن در این زمینه مى فرماید:


«وَ أَنْزَلْنا إِلَیْكَ الذِّكْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنّاسِ ما نُزِّلَ إِلَیْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَكَّرُونَ»123

 «وحى آسمانى را بر تو فرود آوردیم، تا براى مردم آنچه را به سوى ایشان نازل شده است توضیح دهى و شاید آنان تفكر كنند»


پس انتظار آن است كه انسان، آیات قرآن را در كنار بیانات پیامبر صلى الله علیه و آله و سنت قرار داده، در آنها بیندیشد و مجهولات خود را مرتفع سازد؛ زیرا تنها در سایه تفكر در آیات است كه بسیارى از سؤالات اساسى انسان، پاسخ داده مى شود. قرآن به پیامبر صلى الله علیه و آله مى فرماید:


«قُلْ هذِهِ سَبِیلِی أَدْعُوا إِلَى اللّهِ عَلى بَصِیرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِی»124

 «بگو این راه من است كه با بصیرت تمام، من و پیروانم را به سوى خدا، 

دعوت مى كنم»


آیات قرآن، از معارف و دستورهایى سخن مى گوید؛ از مسئولیت هاى انسان و نظام پاداش و جزا مى گوید و عواقب مثبت و منفى رفتارش را متذكر مى شود. اما تدبر در آیات قرآن؛ یعنى، توجه به عواقب و لوازم آیات و آثار مترتب بر عمل كردن یا نكردن بر مقتضاى آن، با این تدبر است كه دل و قلب انسان، از بشارت هاى قرآن بهره مى گیرد و تهدیدهایش در او مؤثر مى افتد. قرآن 

در این زمینه مى فرماید:


«أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها»125

 «آیا در آیات الهى تدبر نمى كنند یا آنكه بر دل آنها قفل زده شده

 (و راه نمى افتد)»


در روایات نیز ثواب تدبّر در آیات قرآن، از قرائت آن بیشتر معرفى شده است:

«لا خیر فى قرائة لیس فیها تدبر»126

 [آگاه باشید كه ]خیرى در تلاوت قرآن بدون تدبّر آن وجود ندارد»


در این باره توجه به چند نكته، لازم است:

1. الهى بودن قرآن بدون «تدبر در آن» معلوم نخواهد شد:

«أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَیْرِ اللّهِ لَوَجَدُوا 

فِیهِ اخْتِلافاً كَثِیراً»127


2. بدون تدبر در قرآن، نمى توان از ذخایر بى كران و پر خیر و بركت كلام 

خدا بهره اى جست.


3. تدبّركننده در قرآن با تمام وجود، در جاى جاى قرآن، حضور خدا را حس مى كند و دل و جانش را از نور خدا سرشار مى نماید.128

: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396


پرسش-مصادیق روایت «قرآن بخوان و بالا برو» چه كسانى اند؟



امام صادق علیه السلام مى فرمایند: 

«هر كس در حال جوانى، قرآن بخواند و با ایمان هم باشد...» 

به او گفته مى شود: 

«بخوان و یك درجه بالا برو»
سپس به قرآن مى گویند: آیا آنچه تو خواستى به او رساندیم و تو را خشنود كردیم؟ مى گوید: آرى».121
از دیگر مصادیق روایت مذكور، حافظان حقیقى قرآن اند. بدین معنى كه اگر رفتار انسان با آیات الهى همخوانى داشته باشد، قرآن و مفاهیم آن با گوشت و خون او آمیختگى مى یابد. چنین انسانى به طور طبیعى هنگام تلاوت قرآن یك نوع تخاطب و هم سخنى را با خداى خویش خواهد یافت.

 رسول خدا صلى الله علیه و آله فرموده اند:

«در روز قیامت، قرآن به انسان گوید: منم كه شب تو را به بیدارى به پایان بردم، روزهاى داغ تو را به تشنگى به سر آوردم و آب دهانت را خشك كردم و اشكت را روان ساختم [اكنون] هر كجا بروى، من هم با تو باشم... آنگاه به او گفته شود: بخوان و بالا برو. سپس هر یك آیه كه بخواند، یك درجه بالا مى رود»122.


به عبارت دقیق، قرآن خواندن و بالا رفتن در آخرت، تجسّم عینى حقیقت عمل در این دنیا است و با توجه به اینكه حفظ قرآن مراتبى دارد و مرتبه عالى آن، حفظ و محافظت در همه ابعاد است، میزان ترقّى در آن عالم نیز متناسب با مراتب حفظ است. بنابراین كسى كه روح و حقیقت قرآن را حفظ كرده و آن را با جان و دل آمیخته و مورد فهم و عمل قرار داده است، مراتب بسیار بالایى را كسب خواهد كرد. و همچنان كه خواندن و عمل كردن به آیات قرآن در دنیا، انسان را از نظر روحى و معنوى بالا مى برد؛ در قیامت نیز این واقعیت در ارتقاى به مقامات والاى بهشت، تجلى مى یابد.


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396


پرسش-آیا ثواب قرائت برخى از سوره هاى قرآن ـ كه به اندازه ختم قرآن ذكر شده است ـ انسان را از ختم قرآن بى نیاز مى كند؟



در این باره اشاره به چند نكته شایان توجه است:
1. ثواب ها براساس لطف و تفضل از سوى خداوند است و نیازى نیست كه تساوى در آن ملاحظه شود؛ برخلاف كیفرها كه باید عدالت در آن رعایت گردد.


2. این گونه روایات كه بیانگر ثواب بسیار براى یك كار نیك است ـ بر فرض صحت ـ به جهت تشویق مردم و ترویج یك فرهنگ هدایتگر در جامعه است؛ یعنى، اگر چنین كارهاى پسندیده به طور مستمر به وسیله افراد جامعه انجام پذیرد، شایسته چنان ثواب هاى فراوان از سوى خداوند است. به ویژه آنكه صفت رحمت خداوند، غالب است و در لطف و بخشش به بندگان هیچ گونه بخل و محدودیتى ندارد. از این رو، این گونه روایات براى ایجاد انگیزه انجام كارهاى خیر است؛ نه آنكه انگیزه عمل به كارهاى بزرگ و گسترده را در میان مؤمنان از بین ببرد.


3. روایات مربوط به ثواب قرائت سوره ها، همگى داراى اسناد صحیح و معتبرى نیست.


4. برخى از سوره ها كه فراوانى ثواب تلاوت براى آنها ذكر مى شود، به تناسب تدبّر و عمل به آنها مى باشد.120


5. برخى از پیام ها و محتواهایى كه در سوره اى خاص وجود دارد، نقشى كلیدى در عمل كردن و باور به محتواى دیگر سوره هاى قرآن دارد؛ به گونه اى كه با پذیرش و ایمان به آن، پذیرش و باور نسبت به دیگر سوره ها حاصل مى شود. قرآن گاه مطلبى را به طور اجمال و كلى در جایى مطرح كرده و سپس تفصیل آن را در چندین سوره بیان مى كند؛ براى مثال عصاره قرآن در سوره حمد است و به عنوان كلید پذیرش تمام معارف قرآن مطرح شده است و مجموعه توحید ذاتى، صفاتى و افعالى خداوند و تنزّه كامل او در سوره «اخلاص» آمده است. به عبارت دیگر بعضى از سوره ها، مواضع اصولى اسلام است كه در دیگر سوره ها به تبیین و تفصیل آن پرداخته مى شود.


6. علت فضیلت یافتن یك سوره، گاهى با شرایط خاص فرهنگى و اجتماعى ارتباط دارد؛ یعنى، روایتى از پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله یا ائمه اطهار علیهم السلام در فضیلت سوره اى و آیه اى وارد شده، كه تكرار آن در میان مردم به حفظ كیان اندیشه و عقیده جامعه كمك فراوانى مى كند و یا در زنده ماندن برخى رخدادهاى مهم اسلامى تأثیر بسزایى دارد.


7. آنچه اهمیت دارد «پایدارى ثواب» و عمق بخشى به «نورانیت» كار خیر در دل و جان است. تلاوت قرآن به طور پیوسته، نورانیت را در دل و جان عمق بیشترى مى دهد، به همین جهت بیشتر روایاتى كه براى ثواب برخى سوره ها آمده؛ شرط آن را تلاوت هر شب و یا تكرار آن را به تعداد خاصى قرار داده است.


8. مقصود از روایت هایى كه آثار خاصى را براى برخى از اعمال ذكر كرده اند این نیست كه فلان عمل «علت تامه» آن اثر است؛ بلكه مقصود «اقتضا»ى اثر است. 

«علت تامه» مجموع علل مؤثر بر یك چیز با رفع تمام موانع است. تأثیر چنین علتى بر معلول حتمى و ضرورى است و به هیچ وجه تخلف بردار نیست. در حالى كه «مقتضى» یكى از شرایط مؤثر بر یك پدیده است كه در صورت فقدان موانع مى تواند اثر كند ولى اگر مانعى بر سر راه آن قرار گیرد توان تأثیر ندارد.


در پایان اشاره به یك اصل مهم شایان توجه است؛ كه «جایگزین» هم مانند «بَدَل» مى باشد و از برخى جهات مانند «اصل» است. اما تمامى حقیقت و آثار «اصل» را ندارد. چنان كه زینت آلات بدلى، از نظر زیبایى ظاهرى مانند طلاى اصل مى باشد اما از نظر پایدارى و ارزش واقعى، همانند طلاى اصل نیست.


بدیهى است تلاوت تمامى آیات قرآن داراى آثار بسیار فراوان علمى، معنوى مى باشد كه با خواندن یك یا چند سوره تمامى آن بركات حاصل نخواهد شد. اما برخى از آثار مانند ثواب تفضلى را چه بسا خواهد داشت.


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش-هنگام تلاوت قرآن چه آدابى را رعایت كنیم تا بیشترین بهره را ببریم؟آیا خواندن ترجمه فارسى قرآن هم ثواب دارد؟


براى تلاوت قرآن، آداب خاصّى هست كه به بعضى از آنها با استفاده از آیات و روایات اشاره مى شود:


1.
در حال طهارت و با وضو به تلاوت قرآن بپردازید.


2. در حالى كه مسواك كرده اید قرآن را تلاوت كنید.


3. با صوت زیبا تلاوت كنید.


4. با جَهر متوسّط بخوانید؛ نه با صداى آهسته باشد و نه با صداى بسیار بلند.


5. در حال تلاوت، با اَدَب و با طمأنینه و رو به قبله باشید؛ چه نشسته و چه ایستاده و اگر نشسته مى خوانید، تكیه نكنید.


6. از روى «مصحف» تلاوت كنید، كه نگاه در «مصحف» و تلاوت از روى آن آثار خاصّى دارد اگرچه آیات را حفظ باشید.
در روایتى از رسول اكرم صلى الله علیه و آله نقل شده است:

«لیس شى ء أشدّ على الشّیطان من القرائة فى المحصف نظراً»114

 «چیزى براى شیطان سخت تر و كوبنده تر از تلاوت قرآن نیست، آن هم از روى مصحف و با نگاه كردن در آن»


7. قبل از شروع بگویید: «أستعیذ باللّه السّمیع العلیم من الشّیطان الرّجیم»؛ «به خداوند شنوا و دانا، از شیطان رانده شده پناه مى برم» و یا بگویید: «أعوذ باللّه السّمیع العلیم من الشّیطان الرّجیم» و بعد بگویید: «بسم اللّه الرّحمن الرّحیم». سپس تلاوت را شروع كنید، تا با عنایت خداى متعال از دخالت هاى شیطانى در نفس خود محفوظ بمانید. قرآن مى فرماید:
«فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنَ الشَّیْطانِ الرَّجِیمِ إِنَّهُ لَیْسَ لَهُ سُلْطانٌ عَلَى الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَلى رَبِّهِمْ یَتَوَكَّلُونَ»؛ «وقتى قرآن را تلاوت مى كنى، پناه ببر به خداى متعال از شیطان مطرود. البته شیطان را بر آنانى كه ایمان آورده و به پروردگارشان توكل مى كنند، تسلّط و سیطره اى نیست».115


8. ترتیل را مراعات كنید؛ قرآن، خطاب به رسول اكرم صلى الله علیه و آله مى فرماید:
«وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً»116

 «و قرآن را با ترتیل مناسب آن بخوان»
امام موسى بن جعفر از پدران بزرگوار خود نقل مى كند: از رسول اكرم صلى الله علیه و آله در خصوص آیه «وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلاً» سؤال شد و آن حضرت در توضیح و تفسیر آیه فرمود:

 «بیّنه تبیاناً و لاتنثره نثر الرّمل، و لا تهذّه هذا الشعر، قفو عند عجائبه، و حرّكوا به القلوب، و لا یكون همّ أحدكم آخر السّورة»117

 «قرآن را روشن و واضح تلاوت كن و حروف و كلمات آن را جدا از هم و پراكنده مساز، مانند پراكنده ساختن دانه هاى ریگ از یكدیگر، و آن را سریع و تند تلاوت نكن، همانند تند خواندن شعر. وقتى به عجایب قرآن مى رسید، توقف كنید و به تدبّر و تأمّل بپردازید و با تلاوت آن دل ها را به حركت آورید و با شتاب و بى تأمّل نخوانید؛ به نحوى كه بخواهید زود به آخر سوره برسید»


9. به هنگام تلاوت قرآن، به چیز دیگرى فكر نكنید و متوجه آیات قرآن باشید.


10. در آیات قرآن تدّبر كنید كه در این صورت، از انوار، هدایت ها، حقایق، معارف و دقایق و اسرار قرآن كریم، به اندازه خود بهره مند خواهید شد.
تلاوتى كه در آن تدبّر نباشد، آن طور كه شایسته است، فایده اى نخواهد داشت. البته این بدان معنا نیست كه اگر كسى اهل تدبّر نباشد و یا معانى آیات را حتّى در حدّ ترجمه نداند، از تلاوت قرآن بهره اى نخواهد برد! چنین كسى هم با مراعات قسمتى از آداب تلاوت، بهره خود را خواهد برد.


11. حقّ آیات را مراعات كنید؛ به این معنا كه به هنگام تلاوت قرآن، وقتى از رحمت و بهشت یاد مى شود، خود را از آن رحمت محروم نبینید و وقتى به آیات عذاب و آتش و سخط و غضب مى رسید، بترسید و به خداى متعال پناه ببرید كه از اهل عذاب و آتش نباشید و مشمول سخط و غضب نگردید. وقتى به آیات تكبیر، تعظیم، تسبیح و تحمید مى رسید، به تكبیر، تعظیم، تسبیح و تحمید حقّ بپردازید. هنگامى كه به آیات استغفار و طلب عفو و بخشش مى رسید، استغفار كنید و طلب عفو و مغفرت نمایید. آنجایى كه به ذكر صالحان مى رسید، از خدا بخواهید شما را نیز از آنان و در جمع آنان قرار دهد و آن گاه كه به ذكر اهل طغیان و غفلت مى رسید، از خدا بخواهید كه شما را از ورود به جمع آنان حفظ كند.
امام صادق علیه السلام فرمود:

«اذا مررت بآیة فیها ذكر الجنّة فاسأل اللّه الجنّة، و اذا مررت بآیة فیها ذكر النّار فتعوّذ باللّه من النّار»118

 «به هنگام تلاوت قرآن وقتى به آیه اى رسیدى كه در آن ذكر بهشت شده است، از خدا بهشت را بخواه، و وقتى به آیه اى رسیدى كه در آن ذكر آتش به میان آمده است، به خدا پناه ببر از آتش»


در پایان تذكر این نكته بایسته است كه هر چه مى توانید در تلاوت قرآن و مراعات آداب آن، جدّیّت داشته باشید و این امر را مهم بشمارید و بدانید كه هر چه در تلاوت قرآن بكوشید و با آن وحدت یابید؛ به همان اندازه به «حقیقت نورى قرآن» نزدیك شده و در نتیجه «حقیقت نورى خود» را خواهید یافت؛ زیرا «حقیقت نورى انسان» از «حقیقت نورى قرآن» و مرتبه اى از مراتب آن است و این سرّ براى اهل آن معلوم، و از نا اهلان محجوب است.
«حقیقت قرآن» تجلّیات حقّ است كه در وراى این الفاظ و مفاهیم ظاهرى بوده و در كتاب مكنون و نزد حضرت محبوب است:

«وَ إِنَّهُ فِى أُمِّ الْكِتابِ لَدَیْنا لَعَلِىٌّ حَكِیمٌ»119

 «و همانا كه آن در كتاب اصلى به نزد ما سخت والا و پر حكمت است»

در عین حال، با همین الفاظ و مفاهیم، ظاهر و متجلّى است. آن كه از «حقیقت قرآن» دور مانده، از «حقیقت خود»دور گشته و از حضرت محبوب، محجوب مانده است.


اما اصرار بر تلاوت قرآن به زبان عربى، دلایل متعددى دارد، از جمله:
1. ایجاد زبانى مشترك در میان همه پیروان و در واقع فراهم سازى نوعى وحدت و پیوند بین الملل دینى، باعث تأكید بر قرائت و حفظ زبان عربى شده است.


2. روح و محتواى هر پیام و سخنى در قالب زبان خاص خود، عمیق تر درك مى شود تا زمانى كه به زبان هاى دیگر برگردانده شود و قرآن كه داراى مضامین بسیار بلند و عالى است، هرگز قابل ترجمه دقیق و كامل به هیچ زبانى نیست. فرق بین قرآن و ترجمه هایش، همان فرق بین كتاب الهى و بشرى است.


بنا بر آنچه گفته شد، تلاش و همت ما باید بر آن باشد كه تلاوت قرآن را به زبان عربى پیگیرى كنیم و هر چه بیشتر با ترجمه آن آشنا شویم. حتى اگر كمتر بخوانیم؛ بهره ما بیشتر خواهد بود و كم كم تسلط ما بیشتر خواهد شد.


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب :
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش-چگونه مى توان استخاره كرد و شرایط آن چیست؟



«استخاره»
در لغت، به معناى طلب خیر از خداوند متعال است كه دانا به امور و عواقب كارها است. در كنار این معنا، گاهى استخاره به معناى نوعى قرعه در هنگام تحیّر است كه همراه با دعا و درخواست از خداوند متعال به كار برده مى شود. این نوع استخاره معمولاً با تسبیح و قرآن انجام مى شود.
در روایات، استخاره به معناى طلب خیر از خداوند متعال، بسیار مورد سفارش قرار گرفته است، و ائمه اطهار علیهم السلام، شیعیان را ترغیب كرده اند كارهاى خود را بر اساس استخاره انجام دهند.
امام باقر علیه السلام فرموده است: 

«كُنَّا نَتَعَلَّمُ الاِسْتِخَارة كَمَا نَتَعَلَّمُ السُّورَه مِنَ الْقُرْآنِ»107

 «ما استخاره را آموزش مى دهیم، همان گونه كه سوره قرآن را آموزش مى دهیم».
روایت دوم تصریح دارد كه پس از طلب خیر از خداوند متعال، هر اتفاقى كه براى استخاره كننده بیفتد، مى بایست از آن راضى باشد.
امام صادق علیه السلام نیز فرموده است:

«... مَا أُبَالِى إِذَا اسْتَخَرْتُ اللَّهَ عَلَى أَیِّ جَنْبِی وَقَعْتُ»108

 «... آن گاه كه استخاره كردم، باكى ندارم كه چه بر من واقع مى شود».
دلیل آن را بایست در این نكته جست و جو كرد كه استخاره كننده، خود را به خدا سپرده و خداوند متعال نیز به خیر او آگاه تر است. بنابراین در صورت عمل بر اساس استخاره، هر اتفاقى كه بیفتد، باید ایمان داشته باشد كه خیر او در آن بوده است.
روش هاى استخاره:
از آنجا كه معناى اصلى استخاره، طلب خیر از خداوند متعال است، بهترین روش آن، دعا است؛ زیرا در حقیقت استخاره نوعى دعا و طلب خیر از پیشگاه خداوند متعال است كه دانا به همه كارها و اسرار است و خیر و شرّ ما نیز در دست او است. دعاهاى متعددى براى استخاره نقل شده از جمله:


1. امام باقر علیه السلام مى فرماید: «من هرگاه در كار مهمى اراده استخاره دارم؛ در حال نشسته صد بار با دعاى زیر، از خدا طلب خیر مى كنم. اما براى خرید چیزى و كارهاى شبیه آن سه بار این دعا را در حال نشسته مى خوانم:
«اللَّهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ بِأَنَّكَ عَالِمُ الْغَیْبِ وَ الشَّهَادَةِ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ كَذَا وَ كَذَا خَیْرٌ لِى فَخِرْهُ لِى وَ یَسِّرْهُ وَ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ شَرٌّ لِى فِى دِینِى وَ دُنْیَاىَ وَ آخِرَتِى فَاصْرِفْهُ عَنِّى إِلَى مَا هُوَ خَیْرٌ لِى وَ رَضِّنِى فِى ذَلِكَ بِقَضَائِكَ فَإِنَّكَ تَعْلَمُ وَ لاَ أَعْلَمُ وَ تَقْدِرُ وَ لاَ أَقْدِرُ وَ تَقْضِى وَ لاَ أَقْضِى إِنَّكَ عَلاَّمُ الْغُیُوب)»109.


2. در صحیفه سجادیه آمده است:

«اللَّهُمَّ إِنِیِّ أَسْتَخِیرُكَ بِعِلْمِكَ، فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اقْضِ لِی بِالْخِیَرَةِ؛ وَ أَلْهِمْنَا مَعْرِفَةَ الاِخْتِیَارِ، وَ اجْعَلْ ذَلِكَ ذَرِیعَةً إِلَى الرِّضَا بِمَا قَضَیْتَ لَنَا وَ التَّسْلِیمِ لِمَا حَكَمْتَ فَأَزِحْ عَنَّا رَیْبَ الاِرْتِیَابِ، وَ أَیِّدْنَا بِیَقِینِ الْمُخْلِصِینَ. وَ لَا تَسُمْنَا عَجْزَ الْمَعْرِفَةِ عَمَّا تَخَیَّرْتَ فَنَغْمِطَ قَدْرَكَ، وَ نَكْرَهَ مَوْضِعَ رِضَاكَ، وَ نَجْنَحَ إِلَى الَّتِى هِیَ أَبْعَدُ مِنْ حُسْنِ الْعَاقِبَةِ، وَ أَقْرَبُ إِلَى ضِدِّ الْعَافِیَةِ؛ حَبِّبْ إِلَیْنَا مَا نَكْرَهُ مِنْ قَضَائِكَ، وَ سَهِّلْ عَلَیْنَا مَا نَسْتَصْعِبُ مِنْ حُكْمِكَ؛ وَ أَلْهِمْنَا الِانْقِیَادَ لِمَا أَوْرَدْتَ عَلَیْنَا مِنْ مَشِیَّتِكَ حَتَّى لَا نُحِبَّ تَأْخِیرَ مَا عَجَّلْتَ، وَ لاَ تَعْجِیلَ مَا أَخَّرْتَ، وَ لاَ نَكْرَهَ مَا أَحْبَبْتَ، وَ لاَ نَتَخَیَّرَ مَا كَرِهْتَ. وَ اخْتِمْ لَنَا بِالَّتِى هِیَ أَحْمَدُ عَاقِبَةً، وَ أَكْرَمُ مَصِیراً، إِنَّكَ تُفِیدُ الْكَرِیمَةَ، وَ تُعْطِى الْجَسِیمَةَ، وَ تَفْعَلُ مَا تُرِیدُ، وَ أَنْتَ عَلَى كُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ».110


استخاره با قرآن
یكى از روش هاى استخاره، استخاره با قرآن است. در روایات به این نوع روش نیز در كنار روش هاى دیگر اشاره شده است.
در روایتى آمده است: الْیَسَعِ الْقُمِّیِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام أُرِیدُ الشَّیْءَ وَ أَسْتَخِیرُ اللَّهَ فِیهِ فَلَا یُوَفَّقُ فِیهِ الرَّأْیُ إِلَى أَنْ قَالَ فَقَالَ: «افْتَتِحِ الْمُصْحَفَ فَانْظُرْ إِلَى أَوَّلِ مَا تَرَى فَخُذْ بِهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ»111؛ الیسع قمى مى گوید: به امام صادق علیه السلام عرض كردم: كارى مى خواهم انجام دهم و در آن كار از خدا نیز استخاره مى كنم؛ اما به نظر ثابتى موفق نمى شوم. آن حضرت فرمود: «قرآن را بگشا و به نخستین آیه كه مى بینى نگاه كن و آن را بگیر كه اگر خدا بخواهد [خیر تو در آن است]».
اما درباره چگونگى فهم خیر از آیات قرآن، دعاهاى مختلفى وارد شده كه یكى از آنها به پیامبر گرامى اسلام صلى الله علیه و آله منسوب است. آن حضرت مى فرماید: هنگامى كه خواستى به كتاب خدا استخاره بزنى و از تحیّر بیرون بیایى، سه بار سوره اخلاص (توحید) را بخوان و سه صلوات بر پیامبر اكرم و آل او بفرست و سپس این دعا را بخوان:

«اللَّهُمَّ إِنِّى تَفَألْتُ بِكِتَابِكَ وَ تَوَكَّلْتُ عَلَیْكَ فَأَرِنِى مِنْ كِتَابِكَ مَا هُوَ الْمَكْتُومُ مِنْ سِرِّكَ الْمَكْنُونِ فِى غَیْبِكَ».
سپس قرآن را باز كن و بدون اینكه خطوط و صفحات را بشمارى، از خط اول عاقبت كار را بخوان.112


استخاره با تسبیح
براى استخاره با تسبیح مشهور آن است كه: بعد از نیت، حداقل سه بار صلوات و یك بار حمد و سه مرتبه سوره اخلاص و چند مرتبه «استخیراللّه برحمته»؛ «از رحمت خدا طلب خیر مى كنم» را بگویید و بعد یك قبضه از دانه هاى تسبیح را به دست گرفته و دو تا دو تا بشمارید. اگر یك عدد باقى ماند، «خوب» و اگر دو تا ماند «بد» است.


پنج نكته درباره استخاره
درباره استخاره و روش آن، رعایت پنج نكته ضروررى است:


1.
استخاره هیچ گاه جاى اندیشه و مشورت را نمى گیرد؛ بلكه استخاره پس از اندیشه و مشورت است؛ یعنى، هر كارى را كه مى خواهیم انجام بدهیم، ابتدا باید درباره آن بیندیشیم و سود و زیان آن را بسنجیم. در مرحله دوم با كسانى كه در آن موضوع صاحب نظرند مشورت كنیم و آن گاه یكى از دعاهاى استخاره را تلاوت كنیم و اگر تحیّر ما برطرف نشد، با قرآن استخاره كنیم.


2. به رغم اینكه امروزه، استخاره با قرآن رواج بیشترى دارد؛ اما بهترین راه و روش استخاره، قرائت دعاهاى استخاره است. در استخاره با قرآن نیز باید دقت كرد كه هركس حق ندارد فهم خود را بر قرآن تحمیل كند و بر اساس برداشت خود از قرآن و آیات آن عمل نماید. بهتر است در استخاره با قرآن، از علماى آشنا با قرآن، كمك گرفت تا خداى ناكرده دچار اشتباه در فهم قرآن و تحمیل آنها به قرآن نشویم؛ زیرا الهام گیرى از آیات قرآن، كار آسانى نیست و نیاز به كسانى است كه آگاهى و آشنایى تخصصى نسبت به قرآن دارند. پس نمى توان به خوب و بدى كه در بالاى بعضى از قرآن ها نوشته شده اعتماد كرد.


3. خواندن دعاى استخاره براى هر كارى توصیه شده است؛ زیرا خیر ما به دست خداوند متعال است و ما در هر كارى، باید خیر خود را از او بخواهیم. در این صورت استخاره با قرآن، نباید به صورت عادت و روش دائمى درآید و جایگزین اندیشه و مشورت و تحقیق شود.


4. همان گونه كه در انجام دادن واجبات و ترك محرمات، استخاره نباید كرد؛ در كارهایى كه عقل آنها را تأیید مى كند و همه شواهد و قرائن به خوبى آن گواهى مى دهند نیز نباید استخاره كرد. به عبارت دیگر استخاره، نظیر قرعه اى است كه به دنبال بررسى هاى همه جانبه و عدم كشف راه صحیح، انجام مى شود و هیچ گاه نقش اصلى را در تعیین وظایف و درستى یا خطاى راه ها ایفا نمى كند.


5. استخاره به معناى طلب خیر از خداوند متعال است؛ اما تفأل به معناى فهم عاقبت كارها است. به این دلیل در روایتى از تفأل زدن به قرآن نهى شده است: «عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ: لاَ تَتَفَألْ بِالْقُرْآنِ»113؛ «امام صادق علیه السلام مى فرماید: به قرآن تفأل نزنید».
بر این اساس فهم عاقبت امور و استنباط آن، تنها بر اهلش میسر است و هر كسى نمى تواند از قرآن به چنین استنباطى برسد؛ زیرا اگرچه استنباط عاقبت از آیات قرآن، براى كسى كه اهلش باشد امكان دارد، اما همه كس را بدان راه نیست. پس اكثریت مردم در همان حد استخاره با قرآن، باید توقف كنند و اهل معرفت مى توانند به عواقب امور نیز پى ببرند.


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396


پرسش-منظور از حروف مقطّعه قرآن چیست؟



در ابتداى 29 سوره از سوره هاى قرآن، یك یا چند حرف از حروف الفبا وجود دارد (مجموعاً 87 حرف) كه با حذف موارد تكرارى 14 حرف مى شود (یعنى نصف حروف الفباى عربى كه 28 حرف است). اینها «حروف مقطعه» نامیده مى شوند. حروف مقطعه در كتابت سرهم و به صورت یك كلمه مثل «الم، المص و...» نوشته؛ ولى هنگام خواندن جدا از هم خوانده مى شوند.


براى مثال «الف»، «لام»، «میم» یا «الف»، «لام»، «میم»، «صاد»، این حروف چهارده گانه عبارت است از:

 «ا . ح . س . ص . ط . ع . ق . ك . ل . م . ن . ه . ر . ى»


بدرالدین زركشى از تركیب این حروف، جمله «نصٌ حكمٌ، قاطعٌ لَهُ سرٌ» و فیض كاشانى جمله «صراطُ علىٍ حقٌ نُمْسِكُه» را ساخته اند.


در رابطه با «حروف مقطعه» نظرات متفاوتى از سوى قرآن پژوهان ابراز شده كه به طور خلاصه به بخشى از آنها اشاره مى شود:


1. «حروف مقطعه» نمونه اى از حروف الفباست و آیات قرآن از همین حروف تشكیل شده اما دیگران از آوردن همانند آن ناتوانند.

2. «حروف مقطعه» از نوع متشابهات قرآنى است كه علم آن مخصوص به خداوند است.96


3. حروف مقطعه هر سوره نام همان سوره است؛ چنان كه سوره هاى «یس» و «طه» و... هر یك به این اسامى نامیده شده اند.97

4. هر یك از این حروف اشاره به اسمى از اسماى حسناى الهى است و بعضى نیز رمز و اشاره به نام پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله است.

5. حروف مقطعه از ناحیه خدا، سوگندهایى است مبنى بر اینكه این كتاب از سوى او است.98

6. این حروف براى متنبه كردن مردم و برقرارى آرامش مجلس به هنگام رساندن آیات الهى از سوى پیامبر صلى الله علیه و آله است.99

7. این حروف در واقع رمز و سرى میان خداوند و رسول اكرم صلى الله علیه و آله است كه تنها پیامبر و افراد پاك مى توانند از آنها آگاهى یابند.100

8. حروف مذكور براى آگاه كردن پیامبر صلى الله علیه و آله از نزول وحى و تمایز آن از سخنان بشرى نازل شده است.101

9. با تدبر در سوره هاى داراى حروف مقطعه مشترك، روشن مى شود كه مضامین و سیاق آنها با یكدیگر مشابه و متناسب است.102

10. تمامى بحث ها بر محور حكمت وجود حروف مقطعه دور مى زند و ربطى به كنه و حقیقت وجود آنها ندارد؛ زیرا انسان از آگاهى یافتن بر آنها ناتوان است.103

11. این حروف گرچه از متشابهات قرآن محسوب مى شود؛ اما گروه راسخان در علم مى توانند از آنها آگاهى یابند.104

12. اینها سرآغاز سوره هایى است كه خداوند قرآن را با آنها شروع كرده است. از میان مفسران، مجاهد این قول را پذیرفته است.105
گفتنى است تفاسیر دیگرى نیز درباره «حروف مقطعه» از جانب قرآن پژوهان ارائه گشته و روایات زیادى نیز در این باره نقل شده است.106

: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش- منشأ پیدایش اختلاف در تعداد آیات چیست؟



درباره علّت این اختلاف گفته شده است: نبى اكرم صلى الله علیه و آله بر سر هر آیه اى، اندكى توقف مى كرد تا یارانش بدانند كه پایان و آغاز آیه كجا است؛ ولى پاره اى از موارد نیز وجود داشت كه محل وقف پیامبراكرم صلى الله علیه و آله، فاصله میان دو آیه نبود.


در اینجا گروهى قبل از وقف را به مابعد آن وصل مى كردند و دسته دیگر، آن وقف را پایان آیه تلقى كرده و دنباله آن را وصل نمى كردند. چنین بود كه در شمارش آیات، در مصحف هاى مختلف، اختلافى پیش آمد.

البّته امروزه تقریباً بیشتر آیات قرآن، از نظر شماره به طریق كوفیان است كه عدد آن 6236 ثبت شده و ابو عبدالرحمن المسلمى از امیر مؤمنان على بن ابیطالب علیه السلام نقل كرده و امام الشاطبى آن را 

در «ناظمةُ الزُهر» آورده است.95


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش-علّت تقسیم بندى قرآن به 30 جزء و 120 حزب

 چه بوده است؟



تقسیم بندى قرآن به صورت 30 جزء و 120 حزب، به جهت آسان سازى حفظ و یا تقسیم در تلاوت بوده است. از این رو روایت یا حدیثى از پیامبر صلى الله علیه و آله یا ائمه معصومین علیهم السلام در زمینه این نوع تقسیم بندى وجود ندارد. از این رو، در برخى از كشورها هر جزء به دو حزب تقسیم مى شود و در مجموع قرآن را داراى 60 حزب مى دانند.


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396


پرسش-علّت تعدّد سوره ها و تقسیم بندى آیات قرآن چیست؟



قرآن پژوهان درباره حكمت تقسیم قرآن به سوره هاى مختلف، نظریه هاى گوناگونى را بیان كرده اند. برخى در این باره گفته اند: حكمت تقسیم قرآن به سوره ها، براى اثبات این مسئله است كه هر سوره اى از قرآن ـ حتى در حداقل آیات آن ـ معجزه و آیتى از نشانه هاى الهى است. همچنین اشاره به آن است كه هر سوره، داراى روش و سبك مستقل و مخصوص به خود است.


براى مثال سوره «یوسف» از داستان یوسف و سوره «برائت» از احوال و اسرار منافقان صحبت مى كند.91 به علاوه هر سوره داراى حداقل یك هدف اصلى و پیام ویژه اى مى باشد كه آیات سوره بر محور آن دور میزند.92 

برخى نیز به حكمت هاى دیگرى اشاره كرده اند؛ از جمله: تقسیم قرآن به آیات و سوره هاى مختلف موجب ملاحظه و شناخته شدن معانى و نظم بیشتر مى گردد.93
در پایان لازم است به دو نكته اشاره شود:
یكم. تقسیم قرآن به سوره ها به دستور خدا بوده و در زمان پیامبر صلى الله علیه و آله تعیین شده است. هر سوره با «بسم اللّه الرحمن الرحیم» شروع و با نزول «بسم اللّه » بعدى، سوره پیشین ختم مى شده است.
دوم. تقسیم قرآن به سوره ها، اختصاص به این كتاب آسمانى ندارد؛ زیرا كتاب هاى آسمانى پیشین (مانند تورات و انجیل) هم به شكل تبویب و سوره بندى نازل شده است؛ چنان كه زمخشرى بدین موضوع اشاره كرده است.94

: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396


پرسش-سوره هاى قرآن به دست چه كسى و بر اساس

 چه معیارى، نام گذارى شده است؟



برخى از مفسران در رابطه با نام گذارى سوره هاى قرآنى، 

معیارهاى زیر را ارائه داده اند:


1. نام سوره گاهى با عنوانى كه در آن سوره واقع شده یا با موضوعى كه در آن سوره از آن بحث شده، انتخاب مى شود. براى مثال: نام گذارى سوره «نساء» به اعتبار بیان احكام زنان، سوره «مائده» به لحاظ سخن رفتن از مائده آسمانى، سوره «انعام» به جهت سخن از چهار پایان، سوره «نحل» به علت تكیه بر زنبور عسل و سوره «نمل» به جهت به میان آمدن نام مورچگان در آن است. در قرآن هاى قدیمى، ابتداى سوره مى نوشتند: «سورةٌ تُذكر فیها البقرة»؛ «سوره اى كه در آن گاو ذكر مى گردد» و «سورةٌ یذكر فیها آل عمران»؛ «سوره اى كه در آن از آل عمران سخن به میان مى آید».


2. گاهى جمله اى از اول سوره را معرف و نام آن سوره قرار مى دهند، چنان كه گفته مى شود: سوره «اقرا بسم ربك»، «انا انزلناه»، «حم سجده» و نظایر آنها.
3. گاهى با وصفى كه سوره دارد، به معرفى آن مى پردازند. براى مثال سوره حمد به مناسبت اینكه در اول قرآن آمده، «فاتحة الكتاب» و به مناسبت هفت آیه بودنش «سبع المثانى» نامیده مى شود و یا سوره «قل هوالله» به لحاظ اینكه مشتمل بر توحید خالص است «سوره اخلاص» نامیده مى شود.


4. گاهى تسمیه سوره به لحاظ نوع حروف مقطعه موجود در آن است مانند: سوره ق، ص، حم، عسق و... .
حاصل سخن اینكه این عمل به صورت طبیعى، شكل گرفته و نمى توان گفت به دستور رسول اكرم صلى الله علیه و آله بوده است. به همین دلیل بسیارى از سوره ها، بیش از یك اسم دارند؛ مانند بقره، آل عمران، نحل، توبه، غاشیه و...89.


اما براساس نظریه دیگرى ـ كه نام گذارى را توقیفى مى داند ـ هر سوره اى در قرآن كریم، هم زمان با حیات رسول اكرم صلى الله علیه و آله داراى نام و عنوان یا نام ها و عناوینى است كه از طریق وحى معین و مشخص شده بود.


در نظریه سومى؛ علاوه بر معین بودن اسامى سوره ها در زمان حیات پیامبر صلى الله علیه و آله پس از وفات آن حضرت نیز هر سوره اى حتى بسیارى از آیات به جهت خصوصیات و مزایا و یا جهت مشتمل شدنشان بر موضوع خاصى داراى عناوین و اسامى دیگرى از جانب علما گردید90.


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
شنبه 2 دی 1396



پرسش-چرا سوره هاى «یس» و «الرّحمن» به قلب و عروس 

قرآن معروف اند؟


سوره «یس» مشتمل بر پایه ها و اركان عقیدتى و نیز اصول برنامه هاى پیامبران است؛ به ویژه آخرین آیه آن كه شامل معارف بلندى است:

 «فَسُبْحانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَیْءٍ وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ»87

 از این رو آن را در روایات «قلب قرآن» نامیده اند.
در این سوره، انسان با صحنه هاى مختلفى از آفرینش و قیامت، زندگى و مرگ، انذار و بشارت روبه رو مى شود كه مجموعه اى بیداركننده و نسخه اى شفابخش را تشكیل مى دهد.88
سوره «الرحمن» نیز به دلیل زیبایى فوق العاده آیاتش، «عروس قرآن» نامیده شده است.


توضیح مدیر سایت: در سوره مبارکه «یس» علاوه بر مطالب مؤلف محترم، می توان به وجود آیات الهی مثل «زمین» و «شب» و «وسائط حمل و نقل مثل کشتی و...» اشاره نمود و این موارد می تواند کمک به تأیید اینکه این سوره قلب قرآن است باشد.

«وَآیَةٌ لَّهُمُ الْأَرْضُ الْمَیْتَةُ أَحْیَیْنَاهَا وَأَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ یَأْكُلُونَیس/33»

و زمین مُرده بُـرهانى است براى ایشان، كه آن را زنده گردانیدیم و دانه از آن برآوردیم كه از آن میخورند.

«وَآیَةٌ لَّهُمْ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَإِذَا هُم مُّظْلِمُونَیس/37»

و نشانه ‏اى [دیگر] براى آنها شب است كه روز را [مانند پوست] از آن برمى‏كنیم و بناگاه آنان در تاریكى فرو میروند.

«وَآیَةٌ لَّهُمْ أَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ یس/41» 

و نشانه ‏اى [دیگر] براى آنان اینكه ما نیاكانشان را در كشتى انباشته سوار كردیم 

درمورد سوره مبارکه «الرّحمن»نیز بر اساس بعضی از تفاسیر میتوان گفت که آیه شریفه «مَرَجَ الْبَحْرَیْنِ یَلْتَقِیَانِ الرحمن/19» اشاره به عروسی حضرت زهراء سلام الله علیها با آقا امیرالمؤمنین دارد و در بعضی از تفاسیر از این وجه این سوره را «عروس قرآن» نامیده اند، ضمن اینکه در هر آیه به یک نعمت زیبای خداوند اشاره دارد.  


:
 برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 1 دی 1396


پرسش-چرا در قرآن نام تعداد كمى از پیامبران آمده است؟ و بیشتر 

پیامبرانى كه در قرآن نام برده شده از منطقه خاورمیانه هستند؟


نخست باید دانست یكى از مهمترین وظایف پیامبران به ویژه پیامبران اولى العزم، هدایت و داورى میان مردمى است كه به دلیل شكل گیرى نظام اجتماعى و تزاحم منافع با همدیگر اختلاف پیدا كرده بودند زیرا انسان ها در ابتدا به صورت گروه هاى كوچك و بطور اشتراكى زندگى مى كردند. اما رفته رفته با پیدایش آتش و فلز و گسترش امكانات، برخى بر برخى سلطه پیدا كردند و بسیارى از هدایت الهى دور شدند و آن یكپارچگى اولیه را از دست دادند. این بحران ها بیشتر در سرزمین هاى با تمدن كهن كه بطور عموم در منطقه خاورمیانه بودند شكل گرفت. از این رو بیشتر پیامبران و به ویژه پیامبران اولوالعزم در این مناطق مبعوث شدند. چنان كه در قرآن مجید نیز مى خوانیم:
«كانَ النّاسُ أُمَّةً واحِدَةً فَبَعَثَ اللّهُ النَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرِینَ وَ أَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِیَحْكُمَ بَیْنَ النّاسِ فِیمَا اخْتَلَفُوا فِیهِ وَ مَا اخْتَلَفَ فِیهِ إِلاَّ الَّذِینَ أُوتُوهُ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَیِّناتُ بَغْیاً بَیْنَهُمْ فَهَدَى اللّهُ الَّذِینَ آمَنُوا لِمَا اخْتَلَفُوا فِیهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَ اللّهُ یَهْدِی مَنْ یَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ»78

«مردم، امتى یگانه بودند؛ پس خداوند پیامبران را نوید آور و بیم دهنده برانگیخت و با آنان، كتاب [خود ]را به حق فرو فرستاد تا میان مردم در آنچه با هم اختلاف داشتند داورى كند. و جز كسانى كه [كتاب ]به آنان داده شد - پس از آن كه دلایل روشن براى آنان آمد - به خاطر ستم [و حسدى ]كه میانشان بود [هیچ كس ]در آن اختلاف نكرد. پس خداوند آنان را كه ایمان آورده بودند، به توفیق خویش، به حقیقت آنچه كه در آن اختلاف داشتند هدایت كرد و خدا هر كه را بخواهد به راه راست هدایت مى كند».


براى توضیح بیشتر نظر شما را به مطالب زیر جلب مى كنیم:
یكى از لوازم نبوت عامه این است كه هیچ مردمى بدون راهنما نیستند و ممكن نیست خداوند ملتى را بدون راهنما، رها كند زیرا خدا مربى و مدبر انسان است و انسان مسافرى است كه عوالمى را پشت سر گذاشته و عوالمى پیش روى دارد انسان بدون راهنمایى وحى نمى داند از چه عوالمى آمده است و به كدام عوالم مى رود قرآن كریم در این مورد مى فرماید هیچ امتى بدون بیم دهنده نخواهد بود «إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلاّ خَلا فِیها نَذِیرٌ»79.
انفكاك بشریت و نبوت ممكن نیست یا خود پیغمبر در یك جامعه معین به سر مى برد و یا نماینده و جانشین او و یا كتاب و تعالیمش.
درباره این كه آیا در غرب پیامبرى ظهور كرده است یا نه؟ باید گفت ممكن است در آن مناطق، جمعیتى نبوده و یا اگر بوده ما دلیلى نداریم كه خداوند براى آنها انبیایى نفرستاده است چون انبیایى كه آمار و نامشان در قرآن و جوامع روایى هست معدود هستند و نام همگى را در دسترس نداریم. خداى سبحان مى فرماید:
«مِنْهُمْ مَنْ قَصَصْنا عَلَیْكَ وَ مِنْهُمْ مَنْ لَمْ نَقْصُصْ عَلَیْكَ»80؛ «ما پیش از تو رسولانى فرستادیم سرگذشت گروهى از آنان را براى تو باز گفته و گروهى را براى تو بازگو نكرده ایم».
لذا شاید در غرب نیز انبیایى بوده اند كه در قرآن قصه آنان نیامده است و علت عدم ذكر نام و قصه به جهت بیان سرگذشت پیامبران بزرگ و تمدن ساز بوده، به طورى كه نیازى به طرح داستان دیگر پیامبران نبوده است. آنان در قرآن چه بسا، عدم حضور احتمالى پیامبران و با جانشینان آنان در برخى مناطق بیشتر در اثر موانعى بوده كه دشمنان و زورمداران، در راه گسترش دعوت انبیاء بوجود آورده بودند. لذا گناه محرومیت بسیارى از مردم از هدایت انبیاء بگردن كسانى است كه جلو گسترش دعوت ایشان را گرفته اند.81
البته در این صورت به طور قطع مى توان گفت؛ خداوند متعال در دنیا هیچ گروه و امتى را عذاب نخواهد كرد مگر اینكه پیام وحى براى آنان قابل دسترسى باشد. چنان كه در قرآن مجید مى خوانیم:
«وَ ما كانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرى حَتّى یَبْعَثَ فِی أُمِّها رَسُولاً یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِنا وَ ما كُنّا مُهْلِكِی الْقُرى إِلاّ وَ أَهْلُها ظالِمُونَ»82

 «و پروردگار تو [هرگز ]ویرانگر شهرها نبوده است تا [پیشتر] در مركز آنها پیامبرى برانگیزد كه آیات ما را بر ایشان بخواند، و ما شهرها را - تا مردمشان ستمگر نباشند - ویران كننده نبوده ایم».


و همچنین اگر به جهت سلطه سران شرك و كفر از وحى الهى محروم باشند از مستضعفان به شمار خواهند آمد و در قیامت، مشمول رحمت الهى قرار خواهند گرفت. چنان كه در قرآن مجید مى خوانیم:
«إِلاَّ الْمُسْتَضْعَفِینَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ لا یَسْتَطِیعُونَ حِیلَةً وَ لا یَهْتَدُونَ سَبِیلاً»83

 «مگر آن مردان و زنان و كودكان فرودستى كه چاره جویى نتوانند و راهى نیابند».


اهمیت استراتژیك خاورمیانه
علّت اینكه بیشتر پیامبرانى كه در قرآن نام آنها آمده از منطقه خاورمیانه مى باشد این است كه خاورمیانه محل تلاقى سه قاره بزرگ آسیا، اروپا و آفریقا و مشتمل بر قلمروها و آبراه هایى است كه در زمره پراهمیت ترین مناطق ژئواستراتژیك جهان مى باشد. اهمیت استراتژیك و نظامى خاورمیانه به لحاظ مجاورت با دو اقیانوس اطلس و هند و وجود دریاهایى مانند دریاى مدیترانه، دریاى احمر، دریاى خزر، دریاى سیاه و همچنین خلیج فارس، از دیرباز مورد توجه كانون هاى قدرت جهانى بوده است. علاوه بر این كه وجود كانال ها و تنگه هاى استراتژیكى چون كانال سوئز (محل اتصال دریاهاى مدیترانه و سرخ در مصر)، تنگه هرمز (محل اتصال خلیج فارس و دریاى عمان)، تنگه هاى بسفر و داردانل (در شمال غرب تركیه)، تنگه باب المندب (دریاى سرخ به خلیج عدن در جنوب غربى عربستان)، تنگه جبل الطارق (اتصال دریاى مدیترانه با اقیانوس اطلس)، نقش برجسته خاورمیانه را دو چندان كرده است. به همین جهت خاورمیانه از نخستین خاستگاه هاى تمدن جهان بوده است. بسیارى از باورها و آیین هاى جهان از اینجا برخواسته اند و زادگاه ادیان مهمى چون یهودیت، مسیحیت و اسلام شده است و اماكن متبركه این سه دین نیز در این منطقه قرار دارد.


نام پیامبران
تعداد پیامبران الهى بنا بر قول مشهور، یكصد و بیست و چهارهزار نفر است ولى نام هاى تعداد كمى از آنان در قرآن آمده است. زیرا بیشتر پیامبران، صاحب شریعت مستقل نبوده اند؛ بلكه دعوت كننده به شریعت پیامبر اولوالعزم دیگر بوده اند و بسیارى از پیامبران، بر یك شهر یا روستا و یا حتى برخى بر یك خانواده مبعوث بوده اند و برخى از آنها مبعوث بر كسى نبوده اند و مأمور به تبلیغ نبوت خود به كسى نبوده اند84 گرچه مورد اخیر را برخى نپذیرفته اند.
اسامى پیامبرانى كه در قرآن آمده است عبارتند از: آدم، نوح، ادریس، هود، صالح، ابراهیم، لوط، اسماعیل، الیسع، ذوالكفل، الیاس، یونس، اسحاق، یعقوب، یوسف، شعیب، موسى، هارون، داوود، سلیمان، ایوب، زكریا، یحیى، اسماعیل صادق الوعد، عیسى و محمد صلى الله علیه و آله.
برخى هم پیامبریشان محل بحث است كه عبارتند از: ذى القرنین، عمران پدر مریم و عُزیر.
برخى آیات هم اوصاف پیامبرانى را ذكر كرده و اسم آن پیامبر نیامده مثل آیه 243 و 246 بقره كه به ترتیب در مورد حزقیل و اشموئیل است و یا آیه 259 بقره كه در مورد ارمیا یا عُزیر مى باشد. همچنین آیه 65 كه در مورد خضر مى باشد اگر چه پیامبرى جناب خضر محل بحث است.85
در روایات نیز نام برخى انبیاء آمده است همچون شعیا؛ حیقوق یا حبقوق، دانیال، جرجیس و حنظله و خالد.86

: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 1 دی 1396



پرسش-كلمه قرآن یعنى چه؟ و اوصاف «مجید» و «كریم» از سوى 

چه كسى، بر قرآن نهاده شده است؟



كلمه «قرآن» در آیات نیز به كار رفته است:

«إِنَّ عَلَیْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ. فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ»73.

مثل «فرقان» و «رجحان» كه مصدر مى باشند. «قرآن» نیز مصدر است به معنى اسم مفعول (مقروء) قرآن كتابى است خواندنى باید آن را خواند و در معنایش دقت نمود.
برخى «قرآن» را به معناى «جمع» گرفته اند زیرا كه اصل «قَـرَءَ» به معنى جمع است و از آنجا كه این كتاب آسمانى، جامع حقایق و فرموده هاى الهى است؛ و جامع همه كتب الهى در گذشته است و ثمره همه علوم را دارا هست، قرآن نامیده شده است.74


اسامى و اوصاف قرآن را خود خداوند در آیات بیان فرموده است:


1. «بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِیدٌ»75.
2. «إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِیمٌ»76.
3. «وَ لَقَدْ آتَیْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِى وَ الْقُرْآنَ الْعَظِیمَ»77


: برگرفته از 

کتاب قرآن شناسی(جلد دوّم)

مؤلف: صالح قنادى با همكارى جمعى از محققان





نوع مطلب : تــــدبّــــــر در قــــــــرآن، 
برچسب ها : کتاب قرآن شناسی، تدبّر در قرآن،
لینک های مرتبط :
          
جمعه 1 دی 1396


( کل صفحات : 4 )    1   2   3   4   


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
ابزار وبلاگ نویسی

وبـــــــلاگ قـــــــــرآن و عـــــــترت

اخبار ایران:

اخبار جهان:

اخبار اقتصادی:

اخبار علمی

اخبار فناوری و اطلاعات

اخبار هنری:

اخباراجتماعی

اخبار ورزشی

--------------------------------------------------------------------------------------

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر

--------------------------------------------------------------------------------------
Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
-------------------------------------------------------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------------------- ساخت وبلاگ
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic